Γράμματα από την Κρανιά, την Άκρη και τη Βαλανίδα (ΦΩΤΟ)

 

Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, των Social Media και των emails αποτελούν σίγουρα ιστορικά ντοκουμέντα τα απεσταλμένα γράμματα των ανθρώπων μιας όχι και τόσο μακρινής εποχής. Κι όμως κάποτε, πριν 30 χρόνια και πιο πίσω, οι άνθρωποι επικοινωνούσαν με γράμματα. Μια εποχή επικοινωνίας η οποία μπορεί να μη διακρινόταν για την ταχύτητά της, όπως σήμερα επικοινωνούμε πλέον, αλλά σίγουρα υπερείχε σε ρομαντισμό και προσμονή. 

Δημοσιεύουμε στη συνέχεια γράμματα της δεκαετίας του 1950 από ανθρώπους της περιοχής μας, δηλαδή την Κρανιά, την Άκρη, τη Βαλανίδα και το Κεφαλόβρυσο. Γράμματα τα οποία πλέον αποτελούν, όπως ήδη αναφέραμε, ιστορικά ντοκουμέντα και είναι δημοσιευμένα στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Φιλοτελικής Εταιρείας από όπου και τα "αλιεύσαμε". 

Ας γυρίσουμε, λοιπόν, τον χρόνο πίσω. 

Η Ζιώγα Ελευθερία από την Κρανιά αποστέλλει γράμμα στη Βασίλισσα! 

Ο Ξενοφών Σταμουλόπουλος από την Άκρη αποστέλλει γράμμα στον συγχωριανό του Παύλο Πλάτανο που υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία στο ΚΕΒΟΠ.

Ενώ, η Σούλα Μάνου από τη Βαλανίδα αποστέλλει γράμμα στον "Τηλεθεατή" για σχετικό διαγωνισμό. 

Οι διοικητικές μεταβολές της Κρανιάς από το 1919 έως το 2010

 

Ανατρέχοντας κάποιος στην Ιστοσελίδα της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης είναι δυνατόν να δει όλα τα ΦΕΚ της εποχής αναλυτικά από τις διοικητικές μεταβολές του χωριού μας από το 1919 όταν ακόμη ανήκε στον Νομό Κοζάνης και την Επαρχία Γρεβενών έως και το 2010 που προσαρτάται πλέον στον Δήμο Ελασσόνας δια του "Καλλικράτη". 

Η διοικητική πορεία του χωριού μας είναι ευνόητο ότι έχει ιδιαίτερη αξία για την τοπική μας ιστορία.

Παρακάτω φαίνονται συνοπτικά αυτές οι μεταβολές του χωριού μας. 

Κάνοντας "κλικ" πάνω στο σχετικό ΦΕΚ μπορείτε να το δείτε. 

Κρανιά Δεσκάτης (Κοζάνης)

ΦΕΚ 211Α - 24/09/1919

Ο οικισμός ορίζεται έδρα της κοινότητας Κρανιάς Δεσκάτης

ΦΕΚ 10Α - 21/01/1943

Ο οικισμός αποσπάται από την επαρχία Γρεβενών του νομού Κοζάνης και υπάγεται στην επαρχία Ελασσόνος του νομού Λαρίσης

Κρανιά Δεσκάτης (Λαρίσης)

ΦΕΚ 243Α - 30/12/1965

Ο οικισμός μετονομάζεται σε Κρανέα Ελασσόνος

Κρανέα Ελασσόνος (Λαρίσης)

ΦΕΚ 243Α - 30/12/1965

Ο οικισμός προήλθε από τη μετονομασία του οικισμού Κρανιά Δεσκάτης

ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997

Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Κρανέας Ελασσόνος και ορίζεται έδρα του δήμου Αντιχασίων

ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010

Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Αντιχασίων και προσαρτάται στο δήμο Ελασσόνος

Εκτύπωση   Αρχείο csv   

Πηγή: ΕΕΤΑΑ

"Έφυγε" η συμπατριώτισσά μας Ιωάννα Χαρίτου

 

Απεβίωσε σε ηλικία 60 ετών η Ιωάννα Χαρίτου. Η κηδεία της θα τελεστεί σήμερα Κυριακή 5 Ιουλίου 2026 και ώρα 5.00 μ.μ. από τον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Τερψιθέας Λάρισας.

Καλούνται συγγενείς και φίλοι να προσέλθουν και να συνοδεύσουν την εκφορά της.

Ο ΣΥΖΥΓΟΣ: Βασίλειος Κατσιούλης

­ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: Χρυσόστομος Κατσιούλης – Γεωργία Νταβαρούκα, Βαγιάννα Κατσιούλη

ΤΑ ΕΓΓΟΝΙΑ: Μαριέτα, Βασίλης

Ο ΠΑΤΕΡΑΣ: Δημήτριος Χαρίτος

ΤΑ ΑΔΕΛΦΙΑ, ΤΑ ΑΝΙΨΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΛΟΙΠΟΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Σημείωση:

Η σορός θα βρίσκεται στον Ιερό Ναό από τις 4:30 μ.μ.

Πηγή: larissanet.gr 

* Το Ιστολόγιο Κρανέα Ελασσόνας εύχεται ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια της συμπατριώτισσάς μας Ιωάννας. Ο Θεός να την αναπαύσει κοντά Του. 

«Ό,τι πείτε Υπουργέ μου» στη Νίκαια

 

Το Θεατρικό Εργαστήρι του Δήμου Κιλελέρ παρουσιάζει την κωμωδία του Ρέι Κούνει.

▶ Παραστάσεις απόψε, τη Δευτέρα και την Τρίτη στη Νίκαια από το Θεατρικό Εργαστήρι του Δήμου Κιλελέρ.

Το Θεατρικό Εργαστήρι του Δήμου Κιλελέρ συνεχίζει με το τρίτο κατά σειρά έργο, την κωμωδία με έντονα σατιρικά στοιχεία του Ρέι Κούνει «Ό,τι πείτε Υπουργέ μου».

Οι παραστάσεις θα δοθούν σήμερα Κυριακή, αύριο Δευτέρα 6 Ιουλίου και την Τρίτη 7 Ιουλίου, στις 9.15 το βράδυ, στον αύλειο χώρο της ΕΟΔΥΑ στη Νίκαια.

Το έργο

«Ο υπουργός της κυβέρνησης, υποτίθεται πως βρίσκεται στη Βουλή για μια ολονύχτια συνεδρίαση. Στην πραγματικότητα, έχει κλείσει μια σουίτα στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια για να περάσει μια ερωτική βραδιά με την Τζέην, γραμματέα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Η βραδιά καταστρέφεται πριν καν αρχίσει… Το χάος στα καλύτερά του».

Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Άκυς Μητσούλης.

Παίζουν οι: Δήμητρα Αναστασίου, Αποστόλης Δεδούσης, Θοδωρής Θανασιάς, Κωνσταντίνα Κουτσιάρη, Κώστας Κυριτσόπουλος, Ευγενία Μιχάλη, Εύη Μπατάλα, Γιώργος Μποζαρλης, Λένα Νικολούλη, Δέσποινα Φαναράκη.

* Στο θεατρικό έργο συμμετέχει και η συμπατριώτισσά μας ηθοποιός και βοηθός σκηνοθέτη Ευγενία Μιχάλη. 

Ραφαέλα Προβίδα: Η Λαρισαία που εκπροσωπεί την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Κ18

 

Η συμμετοχή της Ραφαέλας Προβίδα στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κ18 με την Εθνική ομάδα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διακρίσεις για το αναπτυξιακό βόλεϊ της Λάρισας και μια σπουδαία προσωπική επιβράβευση για τη νεαρή αθλήτρια της Ε.Α. Λάρισας.

Η ταλαντούχα αθλήτρια συγκαταλέγεται στις κορυφαίες Ελληνίδες βολεϊμπολίστριες της ηλικιακής της κατηγορίας, κερδίζοντας επάξια μια θέση στην αποστολή της Εθνικής Κορασίδων (Κ18), η οποία εκπροσωπεί τη χώρα στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα που διεξάγεται στη Σιαουλιάι της Λιθουανίας.

Η παρουσία της Ραφαέλας Προβίδα σε μια τόσο υψηλού επιπέδου διοργάνωση δεν αποτελεί τυχαίο γεγονός. Είναι το αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθειας, αφοσίωσης, πειθαρχίας και καθημερινής δουλειάς, στοιχεία που τη χαρακτηρίζουν και την έχουν οδηγήσει να ξεχωρίσει σε πανελλήνιο επίπεδο. Με το πάθος της για το άθλημα, το αγωνιστικό της ήθος και τη συνεχή της εξέλιξη, αποτελεί ένα από τα πιο ελπιδοφόρα πρόσωπα της νέας γενιάς του ελληνικού βόλεϊ.

Παράλληλα, η επιτυχία αυτή αντανακλά και το υψηλό επίπεδο δουλειάς που πραγματοποιείται στην Ε.Α. Λάρισας, έναν σύλλογο που διαχρονικά επενδύει στην ανάπτυξη νέων αθλητριών και αποδεικνύει έμπρακτα ότι μπορεί να αναδεικνύει αθλήτριες ικανές να φορούν το εθνόσημο και να αγωνίζονται στις κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Η συμμετοχή της Ραφαέλας Προβίδα με τα χρώματα της Ελλάδας αποτελεί πηγή υπερηφάνειας για την οικογένεια της Ε.Α. Λάρισας, για το λαρισινό βόλεϊ και για ολόκληρη την αθλητική κοινότητα της πόλης. Είναι μια διάκριση που επιβεβαιώνει ότι το ταλέντο, όταν συνδυάζεται με σκληρή δουλειά και σωστή καθοδήγηση, μπορεί να οδηγήσει στις μεγαλύτερες προκλήσεις.

Όλοι στην Ε.Α. Λάρισας παρακολουθούν με ιδιαίτερη χαρά και υπερηφάνεια την πορεία της νεαρής διεθνούς αθλήτριας στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι η Ραφαέλα Προβίδα θα συνεχίσει να εκπροσωπεί επάξια τόσο την Ελλάδα όσο και τον σύλλογό της, αποτελώντας πρότυπο για τις νεότερες αθλήτριες που ακολουθούν τα βήματά της.

Η μέχρι σήμερα πορεία της δείχνει ότι το μέλλον της ανήκει και πως οι μεγαλύτερες διακρίσεις βρίσκονται ακόμη μπροστά της.

Γιάννης Νέγρης

Πηγή: aegeo.gr

* Η Ραφαέλα Προβίδα, όπως έχουμε αναφέρει ήδη και σε άλλα αφιερώματα για τις διακρίσεις της, είναι κόρη του συμπατριώτη μας Πέτρου Προβίδα, ο οποίος έχει και τη δική του μεγάλη πορεία στον χώρο του αθλητισμού. Ευχόμαστε στη Ραφαέλα πάντα διακρίσεις και στον Πέτρο πάντα να την καμαρώνει όπως και οι απανταχού Κρανιώτες και Κρανιώτισσες.

Να σημειωθεί επίσης ότι η σελίδα aegeo.gr από όπου λάβαμε την είδηση ανήκει στη συμπατριώτισσά μας Αναστασία Δ. Προβίδα. Μια ιστοσελίδα με πλήρη θεματολογία και αντικειμενικότητα. Ευχόμαστε θερμά συγχαρητήρια στην Αναστασία και καλή δύναμη στο έργο της. 

Ελευθέριος Λάλος: Το ξωκλήσι των Αγίων Αποστόλων στην Κρανιά

 

Το ξωκλήσι των Αγίων Αποστόλων

Εορτή των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων την ερχόμενη Τρίτη και γιορτάζει το παλαιό ομώνυμο ξωκλήσι στα Βόρεια της Κρανιάς, αμέσως μετά το πέρασμα του φαραγγιού της Χράπας.

Επιλέξαμε, λοιπόν, μια προσωπική αφήγηση του αείμνηστου δασκάλου Ελευθερίου Λάλου για το ξωκλήσι των Αγίων Αποστόλων και σας την παραθέτουμε για να κοινωνήσουμε όλοι μας των βιωμάτων του μπαρμπα - Λευτέρη για το όμορφο ξωκλήσι, όπως μόνον ο ίδιος γνώριζε άριστα να διηγείται.

Η παρακάτω αφήγηση περιέχεται στο δίτομο βιβλίο του αείμνηστου δασκάλου για το χωριό, που τιτλοφορείται: "Η Κρανιά Ελασσόνας, Ιστόρια - Λαογραφία".

Κάντε "κλικ" στις εικόνες για μεγέθυνση/ανάγνωση

Το έθιμο του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα στην Κρανιά Ελασσόνας - Λαογραφία, ποίηση, μουσική

 

Κρανέα Ελασσόνας 1935 (φωτογραφία)

Στις 24 Ιουνίου η Εκκλησία τιμά το Γενέσιον του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και ανέκαθεν στο χωριό μας, την Κρανιά, αλλά και σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, τηρείται το έθιμο του Κλήδονα.

Στη συνέχεια παραθέτουμε το σχετικό λήμμα από το βιβλίο του αείμνηστου Κρανιώτη δασκάλου Ελευθερίου Λάλου, όπου ο συγγραφέας με γλαφυρό τρόπο εξιστορεί για το πώς ακριβώς τηρούνταν το έθιμο του Κλήδονα στο χωριό μας.

Παραθέτουμε, επίσης, τους στίχους των τραγουδιών που τραγουδούσαν οι προγονοί μας Κρανιώτες, αλλά και που τραγουδιούνται ακόμα και σήμερα στην Κρανιά κατά την εορτή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.

Θα κλείσουμε αυτό το συνοπτικό αφιέρωμα στο έθιμο του Κλήδονα με το τραγούδι του Θανάση Παπακωνσταντίνου "Κάτω απ' το μαξιλάρι", το οποίο εμπνεύσθηκε ο Θανάσης από αυτό το έθιμο του Κλήδονα στο χωριό του πατέρα του, την Κρανιά, και στο όμορο χωριό, από όπου κατάγεται η μητέρα του τραγουδοποιού, το Λουτρό. 

Χρήστος Γκουνέλας

Σεργιάνι στην Παράδοση από την "Ξηροκρανιά" - Πρόσκληση

 

Υποδοχή της ι. Εικόνας της Μεταμορφώσεως στην Ι.Μ. Παλαιοκαρυάς - Ανακοίνωση

 

Σύμφωνα με Ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Ελασσώνος και της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος "Παλαιοκαρυάς" Κρανέας Ελασσόνας: 

Το Σάββατο 18 Ιουλίου 2026 στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Παλαιοκαρυάς στην Κρανιά Ελασσόνας θα πραγματοποιηθεί η Υποδοχή της ιεράς και θαυματουργού εικόνας της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος η οποία επιστρέφει στην Ιερά Μονή μετά από εκατό χρόνια απουσίας.

Η υποδοχή της ιερά εικόνας θα πραγματοποιηθεί στις 7.00 μ.μ. και θα ακολουθήσει πανηγυρικός αρχιερατικός Εσπερινός.

Παρακαλούνται άπαντες να τιμήσουν με την παρουσία τους το ιστορικό αυτό γεγονός της Ιεράς Μονής. 

Κωνσταντίνος Κατσαρός: Διάφορα και όχι... αδιάφορα

 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Γ. Κατσαρός,

ΣΑΝ ΧΘΕΣ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ - ΚΡΑΝΙΑ.

Αλλαγή Ιεράς Επιστασίας Αγίου Όρους 1955

Σύμφωνα με το τυπικό του Αγίου Όρους, σαν χθες την 1η Ιουνίου 1955, με το παλαιό ημερολόγιο, που αντιστοιχεί στην 14η Ιουνίου του νέου ημερολογίου, έγινε στις Καρυές του Αγίου Όρους η αλλαγή σκυτάλης της Ιεράς Επιστασίας. Η εγκαθίδρυση της νέας Επιστασίας (Λαυριώτικη Επιστασία) για το 1955-56 και με Πρωτεπιστάτη το Γέροντα Γρηγόριο Λαυριώτη, κατά κόσμο Αχιλλέα Παπαγιάννη, με καταγωγή από το χωριό μας, πραγματοποιήθηκε με κάθε επισημότητα και σύμφωνα με το πρωτόκολλο, στο Μέγαρο της Ιεράς Κοινότητας. Η Ι. Επιστασία είναι το εκτελεστικό όργανο της Ιεράς Κοινότητας. Φροντίζει για την εφαρμογή των αποφάσεων που λαμβάνονται από τους 20 αντιπροσώπους των Ιερών Μονών. Επίσης ασκεί διοικητικά καθήκοντα και διαχειρίζεται ζητήματα καθημερινής λειτουργίας του Αγίου Όρους. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το αξίωμα του Πρωτεπιστάτη, ο οποίος προεδρεύει των συνεδριάσεων της Ι. Επιστασίας και εκπροσωπεί με τα μέλη της Ι.Ε. την Αθωνική Πολιτεία σε όλες τις επίσημες επαφές και συναντήσεις. Ο Πρωτεπιστάτης φέρει συμβολική ράβδο και διακριτικά διάσημα. Τα σχετικά με την τελετή της εγκαθίδρυσης τα μαθαίνουμε από το περιοδικό εκείνης της εποχής "ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ" έτους 1955 τ. 53.

Γιώργος Ι. Μπαλής: "Η Λαϊκή Ιατρική της Κρανιάς από το 1850 έως το 1960" (ΒΙΝΤΕΟ)

 

Ο Γιώργος Ι. Μπαλής μιλάει για τη "Λαϊκή Ιατρική της Κρανιάς από το 1850 έως το 1960", στην εκπομπή "Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού" την οποία παρουσιάζει η δρ Συγκριτικής Γραμματολογίας Χριστίνα Πολέζε στη FORMedia TV της Θεσσαλίας.

Με τεκμηριωμένο λόγο μέσα από τις πηγές της Ιστορίας ο συμπατριώτης μας Γιώργος Μπαλής αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο οι πρόγονοί μας Κρανιώτες και Κρανιώτισσες αντιμετώπιζαν τις πολυποίκιλες ασθένειες σε χρόνια κατά τα οποία δεν υπήρχε ιατρική επιστήμη στα χωριά μας. 

"Ιλιάτσια" (πρακτικά φάρμακα), βότανα της φύσης, εικόνες και ξεματιάσματα ήταν τα "όπλα" τα οποία χρησιμοποιούνταν από τους κατοίκους των χωριών μας για την αντιμετώπιση των ασθενειών. Μία συμπλοκή μεθόδων φυσικής και μεταφυσικής οι οποίες ωστόσο βοήθησαν πολλές φορές εκ των πραγμάτων τους ανθρώπους εκείνης της εποχής να βγουν είτε αλώβητοι είτε με τις λιγότερες απώλειες από τις δύσκολες συνθήκες που δημιουργούσε η έλλειψη της ιατρικής σε αυτά τα χωριά. 

Δείτε τη σχετική εκπομπή:

Στο επόμενο βίντεο ο συγγραφέας και ερευνητής της ιστορίας Γιώργος Ι. Μπαλής στην εκπομπή "Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού" της Χριστίνας Πολέζε στη FORMedia TV της Θεσσαλίας. 

Ο Γιώργος Ι. Μπαλής μιλάει για το συγγραφικό και ερευνητικό του έργο συνολικά αλλά και ιδιαίτερα για το έργο του το οποίο αφορά τον τόπο καταγωγής του, την Κρανέα (Κρανιά) Ελασσόνας. Μεταξύ άλλων αναφέρεται στην Κρανιώτικη ντοπιολαλιά και τα Κουδαρίτικα, στην τοπική λαϊκή αρχιτεκτονική της Κρανιάς και σε άλλα θέματα ιστορίας και πολιτισμού με τα οποία ασχολήθηκε και ασχολείται επισταμένως ο Γιώργος Μπαλής μέσα από το συγγραφικό και ερευνητικό του έργο.

Δείτε τη σχετική εκπομπή:

Στη Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης η Χορωδία Κρανιωτών Λάρισας (ΦΩΤΟ)

Σύλλογος Κρανιωτών Λάρισας «Η ξηροκρανιά»

Μικτή Χορωδία

Δελτίο Τύπου

Στη Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης, στις όχθες του Αξιού ποταμού, ταξίδεψε η Μικτή Χορωδία του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας «Η ξηροκρανιά» το περασμένο Σάββατο 06 Ιουνίου 2026. Η χορωδία συμμετείχε, μετά από πρόσκληση, στο «1ο Φεστιβάλ Χορωδιών Δήμου Χαλκηδόνας» που διοργάνωσε ο Δήμος Χαλκηδόνας με την αιγίδα της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού και Νέας Γενιάς στην αίθουσα συναυλιών του Πνευματικού Κέντρου Κουφαλίων «Κων. Χατζάκος»

 Στο υψηλού επιπέδου διήμερο Χορωδιακό Φεστιβάλ, συμμετείχαν δώδεκα (12) αξιόλογα χορωδιακά σύνολα από την ελληνική επικράτεια προβάλλοντας τη χορωδιακή μουσική ως μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας αλλά και ανάπτυξης δεσμών φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των χορωδιών, των φορέων και των τοπικών κοινωνιών που εκπροσωπούν.

Η Μικτή Χορωδία του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας «Η ξηροκρανιά» παρουσίασε ένα ευχάριστο κι απαιτητικό ρεπερτόριο, με συνθέσεις Ελλήνων και ξένων συνθετών σε τετράφωνη επεξεργασία, αποσπώντας κολακευτικά σχόλια και επευφημίες για την απόδοσή της. 

Στο πιάνο συνόδευσε η καθηγήτρια κ Εύη Πολύζου. Τη διδασκαλία και διεύθυνση της χορωδίας είχε ο μαέστρος Κωνσταντίνος Μάτης.

Κατά την ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων ο αντιδήμαρχος πολιτισμού Χαλκηδόνας κ. Διαμαντής Διαμαντής συνεχάρη τους χορωδούς και το μαέστρο για την εξαιρετική παρουσία τους και τη συμβολή τους στη διάδοση της πολυφωνικής μουσικής τέχνης. 

Ακολούθως, ο πρόεδρος του συλλόγου κ. Λάμπρος Γκονέλας συνεχάρη τους διοργανωτές, ευχαρίστησε για την πρόσκληση και τη θερμή φιλοξενία και κάλεσε την χορωδία του Δήμου Χαλκηδόνας τον προσεχή Νοέμβριο στη 2η Χορωδιακή Συνάντηση Λάρισας. Επίσης ευχήθηκε το φεστιβάλ χορωδιών να διατηρήσει το υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο και να καταστεί τα επόμενα χρόνια πολιτιστικός θεσμός για την περιοχή.

Στο τέλος της εκδήλωσης και σε ιδιαίτερα φιλικό κλίμα οι χορωδίες συμμετείχαν στο καλοκαιρινό παραδοσιακό γλέντι που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κουφαλίων «Η ένωση» στον αύλειο χώρο του 1ου Δημοτικού Σχολείου με πολύ τραγούδι και χορό συνοδεία  μεγάλης παραδοσιακής και λαϊκής ορχήστρας και τοπικών εδεσμάτων.

 

Συνάντηση 70Άρηδων στην Κρανιά (1956-2026)

 

Ανάγκη για τη Διοικούσα Εκκλησία να ξαναβρεί την ταυτότητά της

 

Ανάγκη για τη Διοικούσα Εκκλησία να ξαναβρεί την ταυτότητά της

 

Του Χρήστου Γκουνέλα, δρ Θεολογίας

 

Έντονο δημόσιο διάλογο και προβληματισμό προκάλεσε στην κοινωνία η νομική πρόθεση της Πολιτείας να εξισώσει τον μισθό του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Επισκόπων με αυτόν του Γενικού Γραμματέα ενός Υπουργείου. Δεν είναι δυνατόν να μην παρατηρήσει κανείς τη χρονική συγκυρία (προεκλογικά, οικονομική κρίση και ακρίβεια) κατά την οποία έρχεται μία τέτοια πρόθεση και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση.

Ωστόσο, πέρα από τον χρόνο κατάθεσης της νομικής πρότασης, μία τέτοια απόφαση έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τον Ευαγγελικό λόγο της Εκκλησίας. Για την Εκκλησία, ο Επίσκοπος είναι Πατέρας και σαφώς όχι ανώτερος κρατικός υπάλληλος, όπως τον βλέπει η Πολιτεία. Πόσο δύσκολο όμως είναι να δει κάποιος τον εαυτό του ως Πατέρα όταν τα πάντα γύρω του συνάδουν με τον τρόπο ζωής ενός ανώτερου κρατικού υπαλλήλου, ο οποίος μένει σε Μητροπολιτικό Μέγαρο (sic), έχει κρατικό αυτοκίνητο και οδηγό, διεκπεραιώνει καθημερινά ένα σωρό διοικητικές και οικονομικές υποθέσεις και έχει δεκάδες συναντήσεις με ως επί το πλείστον ηγεσίες εκκλησιαστικές, πολιτικές, στρατιωτικές, επιχειρηματικές κ.ά.; Αλλά ακόμη και στον ναό κατά τη διάρκεια της λατρείας, η απόσταση από το ποίμνιο είναι πολλές φορές, δυστυχώς, δεδομένη. Ας θυμηθούμε τον μεγαλωμένο μέσα στην Εκκλησία Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη στα «Πτερόεντα Δώρα»: «…Ὑπέφωσκεν ἤδη ἡ πρωία τῆς πρωτοχρονιᾶς, καὶ ὁ Ἄγγελος διὰ νὰ παρηγορηθῇ, εἰσῆλθεν εἰς μίαν ἐκκλησίαν. Ἀμέσως πλησίον τῆς θύρας εἶδεν ἀνθρώπους νὰ μετροῦν νομίσματα, μόνον πὼς δὲν εἶχον παιγνιόχαρτα εἰς τὰς χεῖρας· καὶ εἰς τὸ βάθος, ἀντίκρυσεν ἕνα ἄνθρωπον χρυσοστόλιστον καὶ μιτροφοροῦντα ὡς Μῆδον σατράπην τῆς ἐποχῆς τοῦ Δαρείου, ποιοῦντα διαφόρους ἀκκισμοὺς καὶ ἐπιτηδευμένας κινήσεις. Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἄλλοι μερικοὶ ἔψαλλον μὲ πεπλασμένας φωνάς: Τὸν Δεσπότην καὶ ἀρχιερέα! Ὁ Ἄγγελος δὲν εὗρε παρηγορίαν…».

Για να κάνουμε τη σύγκριση με το πρόσωπο του Χριστού, ας φανταστούμε τον Χριστό ως έναν Διευθυντή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου και τους μαθητές Του ως δημοσίους υπαλλήλους. Ο Χριστός όμως κατηγορήθηκε από το τότε ιερατείο (η πολιτική εξουσία ένιψε τας χείρας της) και σταυρώθηκε ως Αναρχικός, Ανήθικος και Επαναστάτης. Και ήταν όντως έτσι, αλλά και σήμερα έτσι θα ήταν. Για τους ίδιους λόγους μαρτύρησαν και οι μαθητές Του αλλά και πλειάδα αγίων της Εκκλησίας. Εδώ δεν πρόκειται περί εκκλησιαστικού ή θεολογικού λαϊκισμού (ή ρομαντισμού) αλλά αυτής της ίδιας της ουσίας και του ρεαλισμού του εκκλησιαστικού τρόπου ζωής. Άλλωστε, ήδη από το πρώτο έτος στη Θεολογική Σχολή μαθαίνουμε ότι ο Επίσκοπος είναι «εις τύπον και τόπον Χριστού». Η δε Εκκλησία έχει αναδείξει μεγάλες προσωπικότητες τέτοιων Επισκόπων όπως του αγίου Σπυρίδωνα που ήταν παράλληλα και κτηνοτρόφος και με οικογένεια ή όπως του ιερού Χρυσοστόμου ο οποίος μαρτύρησε στην έρημο επειδή κατακεραύνωνε όχι μόνο με τον λόγο του αλλά ακόμη περισσότερο με τον τρόπο ζωής του την αυτοκρατορική αυλή υπέρ των αδύναμων κοινωνικά στρωμάτων. Στα δε σύγχρονα χρόνια στην πατρίδα μας η Εκκλησία, μεταξύ άλλων, έχει το παράδειγμα του μακαριστού Επισκόπου Αντώνιου Σιατίστης, του Επισκόπου των τρόλεϊ, ο οποίος δεν δίσταζε να κάνει ακόμη και ωτοστόπ ως τρόπο ζωής και όχι ως ευκαιριακό πυροτέχνημα για θαυμασμό των ανθρώπων.

Η αλήθεια είναι ότι στο σημείο που φτάσαμε (και φτάσαμε εδώ και πολλά χρόνια) είναι αδήριτη ανάγκη η Διοίκηση της Εκκλησίας να πάρει γενναίες αποφάσεις διάκρισης από την Πολιτεία. Θα λέγαμε να προλάβει η ίδια την Πολιτεία και να διακριθεί από αυτήν όχι μόνο νομικά, αλλά ακόμη πιο βαθιά ως προς τον τρόπο βιοτής. Να βρει και πάλι τον τρόπο σχέσης του Πατέρα, όπως θα σημείωνε και ο μακαριστός καθηγητής Χρήστος Γιανναράς. Ή αλλιώς, να σκάψει και να ανασύρει τον Σταυρό από τις επιχωματώσεις της ιστορίας, όπως τόνιζε ο αείμνηστος καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης. Να αφήσει εν τέλει ό,τι την βαραίνει και να απελευθερωθεί στο οξυγόνο της θείας Χάρης. Έτσι, θα την αναγνωρίσει και η κοινωνία ως συνέχεια του Χριστού την οποία είναι ανάγκη να αφουγκραστεί επιτέλους.  

Οικογένεια αγριόχοιρων έξω από το χωριό (ΦΩΤΟ)

 

Μία οικογένεια αγριόχοιρων φωτογράφισε φίλος συμπατριώτης μας και μας απέστειλε τη φωτογραφία. Οι αγριόχοιροι με τα μικρά τους ήταν ακριβώς απέναντι από τη νότια διασταύρωση ("σέλωμα") με την εθνική οδό προς Γρεβενά. Θα ήταν ίσως καλό να υπάρξει και σχετική προειδοποιητική οδοσήμανση στην περιοχή για την προσοχή των οδηγών.  

Αέρας Πεχλιβάνης ως Βραχνός Προφήτης

Αέρας Πεχλιβάνης ως Βραχνός Προφήτης

Του Χρήστου Γκουνέλα, PhD Θεολογίας, MSc Μουσικολογίας,

Σαν άλλος Αέρας Πεχλιβάνης ήρθε πριν λίγους μήνες το ομότιτλο βιβλίο του Κωνσταντίνου Τσάβαλου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, βραχνά προφητικό στην ολότητά του. Ήρθε να μας υπενθυμίσει μέσα από τις σελίδες του τη συνύπαρξη ανθρώπων (μιας παρέας που έγραψε ιστορία), μουσικών και ποιητικών δημιουργών για να σκαρωθεί ο περίφημος δίσκος του Θανάση Παπακωνσταντίνου υπό τον τίτλο Βραχνός Προφήτης. Ο εμβληματικός αυτός δίσκος, ακόμη και μετά από 26 χρόνια δημιουργίας του, συνεχίζει (και θα συνεχίζει) να αποτελεί τομή στα μουσικά πράγματα της νεότερης ελληνικής μουσικής τόσο λόγω της υψηλής ποιητικής του όσο και της ώσμωσης ανθρώπων, μουσικών οργάνων και ήχων, εικόνων, ιστορίας και μύθων. Είναι ο δίσκος με το εξώφυλλο μιας μυστηριακής μορφής ενός τελάλη, Βραχνού Προφήτη, που συνάντησε φωτογραφικά ο αξεπέραστος Λαρισαίος φωτογράφος των στιγμών της θεσσαλικής υπαίθριας καθημερινότητας Τάκης Τλούπας. Αυτή τη σχεδόν μεταφυσική μορφή με τα σφιχτά χείλη και ένα βλέμμα απλανές μεταξύ απόγνωσης και προσμονής επιλέγει και ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος να τη βάλει να προφητεύσει στο εξώφυλλο του βιβλίου του ανάμεσα στους τοίχους ενός σπηλαίου σαν αυτό του Πλάτωνα και δύο ανθρώπινων σκιών-μορφών. 

Διαβάζοντας το βιβλίο και ακούγοντας παράλληλα κάποια από τα τραγούδια του Βραχνού Προφήτη, αναδύεται δυνατή η μυρωδιά του χώματος των βουνών των Χασίων στα βορειοδυτικά της Θεσσαλίας, εκεί όπου ακόμη οι γριές μονολογούν «αλλιώς τα περιμέναμε και αλλιώς μας ήρθαν» και οι μυθιστορίες για τον λήσταρχο Θωμά Γκαντάρα λέγονται από στόμα σε στόμα. Εκεί όπου τα πηγάδια καπνίζουν από τις φωτιές του Kάτω Kόσμου λιώνοντας το χιόνι, όπως τα είδε ποιητικά ο αείμνηστος Χρήστος Μπράβος, και το σκυλί προφητεύει πένθιμα όταν αλυχτάει σαν τον λύκο. Είναι ο ίδιος τόπος από όπου ο Θανάσης κάνει επίκληση σε έναν Αέρα Πεχλιβάνη να κατεβεί από τα βουνά και να έρθει να παλέψει με τον κυρ Αριστοτέλη τον πατέρα του σε μία πάλη υπαρξιακή. 

Άλλωστε, και ο ίδιος ο Θανάσης είναι ένας Πεχλιβάνης της ύπαρξης που παλεύει διαρκώς με τις σκέψεις του «όταν χαράζει», τα βάζει με τη «βαθιά  πληγή» που του κλέβει τη μιλιά και πίνει από τα δάκρυά του και βλέπει «τις όμορφες στιγμές σαν χέλια πως γλιστράν». Αλλά, είναι και Βραχνός Προφήτης στις άγριες εποχές που ζούμε επιμένοντας να δείχνει την αξία των μικρών πραγμάτων, αφού εν τέλει «το πιο γλυκό βιολί το παίζει ο θάνατος».

Ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος συνάντησε τον Θανάση Παπακωνσταντίνου και όλους όσοι συνετέλεσαν στον δίσκο (τραγουδιστές, μουσικοί, τεχνικοί κ.ά.) και του αφηγήθηκαν ολόκληρο το ταξίδι του δίσκου από την αρχική ιδέα έως την τελική δημιουργία του. Για το κάθε τραγούδι του Βραχνού Προφήτη γίνεται μία εισαγωγική αναφορά από τον Κωνσταντίνο Τσάβαλο και ακολουθούν οι αφηγήσεις των συντελεστών και βασικά του ίδιου του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Πρόκειται για τη μεταφορά στο χαρτί ζωντανών αφηγήσεων με αμεσότητα, συναίσθημα, χιούμορ αλλά και μουσικά τεχνικά θέματα, ως επί το πλείστον κατανοητά από τον μέσο αναγνώστη. Απαραίτητο δε συμπλήρωμα μεταξύ των αφηγήσεων τα λεγόμενα του Θανάση μέσα από διάφορες κατά καιρούς συνεντεύξεις του. 

Ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος εργάστηκε πραγματικά μεθοδικά και κατόρθωσε να τιθασεύσει και να βάλει σε αλληλουχία ένα μεγάλο υλικό από πολλές και ποικίλες πηγές. Ο αναγνώστης μελετώντας αυτό το βιβλίο αποκτά μία πλήρη γνώση για τον δίσκο του Βραχνού Προφήτη. Θα λέγαμε πως τίποτα δεν διέλαθε της προσοχής του συγγραφέα δίνοντας την ίδια ακριβώς έμφαση τόσο στα μεγάλα όσο και στα μικρά. Αυτό που απομένει σαφώς ανοιχτό είναι και πάλι η μουσική και η ποίηση του δίσκου, τα οποία περιμένουν να ενωθούν με τις ψυχές και το μυαλό των ακροατών και να δημιουργήσουν μέσα τους ίδια αλλά ακόμη περισσότερο και διαφορετικά βιώματα φυσικά ή και άλλα, που τα λέμε «μεταφυσικά». Άξιο λόγου επίσης είναι το κλείσιμο του βιβλίου με την εξέταση της θέσης του Βραχνού Προφήτη στην παγκόσμια και ελληνική δισκογραφία καθώς και το βαθύ αποτύπωμα που άφησε και αφήνει στην ιστορία της μουσικής. 

Τέλος, ο αναγνώστης είναι αδύνατον να μην παρατηρήσει τον λεπτό χειρουργικό τρόπο προσέγγισης του θέματος του βιβλίου μέσα από τον πρόλογο του Άρη Δημοκίδη. Πρόκειται για έναν πρόλογο διαθλαστικό, βαθύ και πολυφωνικό όπως θα ταίριαζε άλλωστε σε ένα τέτοιο μοναδικό συγγραφικό έργο.

 

Ο "Αρσαλιός" και η Αγία Τριάδα στην Κρανιά Ελασσόνας

 

Το ξωκλήσι της Αγίας Τριάδας στην Κρανιά Ελασσόνας 

Η γιορτή της Πεντηκοστής είναι η τελευταία πασχαλινή γιορτή, λέγεται δε τοπικά και "Αρσαλιός". Το γεγονός όμως ότι υπάρχει και τοποθεσία "Αρσαλιός" με ευρύτατη θέα, απέναντι από τα "Μαρμαρούλια" στη Χράπα, φανερώνει πόσο παλιές είναι οι ρίζες των γηγενών κατοίκων του χωριού. Στην τοποθεσία αυτή σύμφωνα με τον μακαρίτη δάσκαλο Ελευθέριο Λάλο, βρίσκονται υπολείμματα παλαιών τάφων και τοιχοποιίας.