Στην Τρίπολη η Χορωδία Κρανιωτών Λάρισας (ΦΩΤΟ)

 

Δελτίο Τύπου

Στην ιστορική πόλη της Πελοποννήσου την Τρίπολη, ταξίδεψε η Μικτή Χορωδία του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας «Η ξηροκρανιά» το περασμένο Σαββατοκύριακο 14-15 Μαρτίου 2026. Η Χορωδία έλαβε μέρος, μετά από πρόσκληση, στο 7ο Πανελλήνιο Χορωδιακό Φεστιβάλ του ΠΑΝΟΣ, μια από τις μεγαλύτερες ετήσιες χορωδιακές συναντήσεις σε πανελλήνιο επίπεδο στην πρωτεύουσα της Αρκαδίας. Το φεστιβάλ συνδιοργάνωσαν η Χορωδία Τρίπολης, η Περιφέρεια Πελοποννήσου, ο Δήμος Τρίπολης και το Επιμελητήριο Αρκαδίας και πραγματοποιήθηκε στο επιβλητικό Μαλλιαροπούλειο Θέατρο στο ιστορικό κέντρο της πόλης.

Συμμετείχαν συνολικά εβδομήντα (70) αξιόλογα χορωδιακά σύνολα από την Ελλάδα και την Κύπρο με πολλές παράλληλες μουσικές εκδηλώσεις και διαλέξεις διάρκειας δύο εβδομάδων. Η φετινή διοργάνωση ήταν αφιερωμένη στην πλούσια δημοτική και παραδοσιακή ελληνική μουσική.

Η Μικτή Χορωδία Κρανιωτών Λάρισας παρουσίασε σε τετράφωνη επεξεργασία a capella και συνοδεία πιάνου ένα απαιτητικό πρόγραμμα με παραδοσιακά τραγούδια της Θεσσαλίας, της Αν. Ρωμυλίας και της Κάτω Ιταλίας (magna Grecia) καθώς και συνθέσεις Ελλήνων μουσουργών. Για την απόδοση της χειροκροτήθηκε θερμά από όλους τους παραβρισκόμενους και απέσπασε κολακευτικά σχόλια.

Στο πιάνο συνόδευσε η κ Εύη Πολύζου. Τη διδασκαλία και διεύθυνση της χορωδίας είχε ο μαέστρος Κωνσταντίνος Μάτης. Κατά την ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων ο πρόεδρος του συλλόγου κ. Λάμπρος Γκονέλας συνεχάρη τους διοργανωτές και ευχαρίστησε για την πρόσκληση και τη φιλοξενία.

Κατά τη διάρκεια της διήμερης παραμονής τους στην Πελοπόννησο τα μέλη της 48μελούς αποστολής έτυχαν ιδιαίτερης φιλοξενίας και ξενάγησης στο αρχαίο θέατρο της Μεγαλόπολης και το αρχοντικό χωριό Λεοντάρι από τον μαέστρο της Δημοτικής Χορωδίας Μεγαλόπολης κ. Στάθη Αναγνώστου.

Το πρωινό της Κυριακής επισκέφθηκαν την Ιερά Μονή Βαρσών Αρκαδίας, όπου ο Ηγούμενος Αρχιμανδρίτης Μελχισεδέκ Γαλάνης (με καταγωγή από την Κρανέα Ελασσόνας) τους υποδέχθηκε θερμά και τους ξενάγησε στους χώρους της ιστορικής μονής. Ως ανταπόδοση της ευλογίας και της φιλοξενίας η χορωδοί ψάλανε αποσπάσματα από τη Θεία Λειτουργία και δημοτικά τραγούδια ενώπιον του ηγουμένου και των πατέρων στον προαύλιο χώρο του καθολικού της μονής.

Επίσης ξεναγήθηκαν στον Αρχαιολογικό χώρο, το μουσείο της Κορίνθου, τον Ισθμό και είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν στο λιμάνι και το κέντρο της πόλης, εκμεταλλευόμενοι τις άριστες ανοιξιάτικες καιρικές συνθήκες της περιοχής.

Δείτε τις σχετικές φωτογραφίες: 

Χορός στην Κρανιά το 1927! (ΦΩΤΟ)

 

Ο συμπατριώτης μας Βαγγέλης Β. Πουρνάρας μάς απέστειλε την παρακάτω φωτογραφία από την εφημερίδα των Μαυρελιτών, η οποία εικονίζει χορό των Κρανιωτών το 1927.

Ο Βαγγέλης μαζί με την αποστολή της φωτογραφίας σημειώνει: "Την φωτογραφία μου την παραχώρησε, "ο ξεχωριστός φίλος και συνοδοιπόρος ταξιδευτής", καθηγητής Τάκης Θεοδωράκης από το Μαυρέλι, τον οποίο και ευχαριστώ θερμά".

Πρόκειται για μία φωτογραφία ντοκουμέντο για την ιστορία της Κρανιάς και ευχαριστούμε θερμά τόσο τον Βαγγέλη Πουρνάρα όσο και τον Τάκη Θεοδωράκη που μας έκαναν κοινωνούς της. 

* Η αναδημοσίευση της παραπάνω φωτογραφίας με το κείμενο από την εφημερίδα των Μαυρελιτών προκάλεσε μία δημόσια συζήτηση την οποία ξεκίνησε στη σελίδα του Ιστολογίου στο Facebook ο συμπατριώτης μας συγγραφέας και συνταξιούχος δημοσιογράφος Παύλος Λάλος.

Σας παραθέτουμε τη σχετική συζήτηση:

Κορυφαίος θαυμαστής

Παύλος Λάλος

Αγαπητέ Χρήστο, η αναδημοσίευση στο Ιστολόγιο ΚΡΑΝΕΑ της φωτογραφίας του 1927 από την εφημερίδα του Μαυρελίου βλέπω ότι ενθουσίασε δεκάδες αναγνώστες -(ακολούθους)- και κάποιες αναπαραγωγές. Θα μου επιτραπεί να καταθέσω τις παρατηρήσεις μου, με την πείρα των 74 σχεδόν χρόνων μου ως Κρανιώτης και ως συνταξιούχος δημοσιογράφος. Το πρώτο που είδα είναι η ενδυμασία (φουστάνια) των πολλών γυναικών που είναι πιασμένες χέρι χέρι και χορεύουν με κάποια παιδιά καθισμένα μπροστά τους, είναι μια στατική πόζα, με πολλούς άντρες πίσω αλλά και πλήθος, σε τοπίο με μεγάλα δένδρα. Δεύτερο μεγέθυνα το απόκομμα της εφημερίδας που έδωσε ο φίλος Μαυρελίτης στον Βαγγέλη Πουρνάρα (ΑΛΑΡΓΑ). Εκεί γράφει τη χειρόγραφη από όπισθεν ανάμνηση "Κρανιά χορός 1927", δεν γράφει ποια Κρανιά, και ξέρουμε ότι είναι πολλές (Γρεβενών, Αγράφων Βλαχοκρανιά, κλπ). Λέει ότι τη βρήκε στο Ίντερνετ. Με τη μεγέθυνση φάνηκε καθαρά ότι αριστερά πλήθος αντρών φορούν καπέλα -ψαθάκια όπως οι Αθηναίοι της τότε εποχής. Και ανάμεσα στα δέντρα άντρες πάλι φορούν ψαθάκια και τραγιάσκες άλλοι. Όλοι καλοντυμένοι. Οι γυναίκες έχουν υφασμάτινα φουστάνια, μοντέρνα -πρωτευουσιάνικα- για την εποχή του 1927. Εμείς από τότε την παλιώτερη γνωστή μας φωτο έχουμε τους μαθητές (Κρανιωτούλια) με τοπική φτωχική ενδυμασία, με τον δάσκαλό τους (Τρυφωνίδη; ) πλάτη στον τοίχο της παλιάς εκκλησιάς ΑγιοΔημήτρη και μετά το 1936 φωτο μαθητώνστο Σχολείο μας, με σεγκουνάκια φτωχικά & ξυπόλυτων (λόγω καραφτώχιας), τις έχεις δημοσιεύσει. Το 1927 οι Κρανιώτισσες δεν φορούσαν υφασμάτινα μοδάτα φουστάνια, μόνο οι δασκάλες σαν τη σύζυγο του Τρυφωνίδη, που έρχονταν στην Κρανιά να διδάξουν. Οι μεγαλύτερες είχαν την άσπρη μεσάλα για μαντήλα και σεγκούνι καθημερινό, η θειά μου Βαγγελή Σπαθάραινα το φορούσε και το 1955-60. Την όμορφη άσπρη (υφαντή) νυφιάτικη φορεσιά με ελαφρό σιγκούνι & πουκάμισο λεπτοϋφαντό, με κεντήδια κόκκινα την είχαν επίσημη, αυτή με περιγραφή στο βιβλίο του Λευτέρη Ε.Λάλου, που έκανε ο Σύλλογος Λάρισας για το χορευτικό. Αλλά μετά άρχισαν σταδιακά από πριν τον πόλεμο ίσως, να υφαίνουν τις "φούστες" με κατ'φίσιο γιορντάνι από το λαιμό ως τη μέση (το άνοιγμα με κουμπιά ή κόμσες (τις πουλούσε στο Παντοπωλείο ο πατέρας μου, και να τις ράβουν στο χωριό, ή με το χέρι ή με τις πρώτες ραφτομηχανές οι μοδίστρες. Το χρώμα του υφαντού ήταν με φυτικά συνήθως χρώματα, αλκίσιο (Άλικο), ή πράσινο ή λουλακί κλπ. Δεν ήταν και τόσο χαριτωμένο ρούχο (όπως η παλιώτερη -συγκούνι με π'κάμσο). Τέτοιες 2-3 φούστες είχε η αδερφή μου Χριστίνα και μετά που έβαλε υφασμάτινο φουστάνι μετά το 1960, λυπούνταν να τις χαλάσει. Οι δε Κρανιώτες είχαν υφαντά (από τις γυναίκες τους) σκούρα σιγκούνια αντρικά ως λίγο κάτω απ' το γόνατο & με άσπρη πουκαμίσα φαρδομάνικη, ενώ από κάτω άσπρο λεπτοϋφαντό σώβρακο ως τα παπούτσια-τσαρούχια, τα καλά για τις γιορτές και τα καθημερινά τα φθαρμένα σκίσια (από υφαντό σκουτί), χωρίς ψαθάκια στο κεφάλι που ήθελαν χρήματα να αγοραστούν. Γίνομαι επίμονα λεπτομερής στην περιγραφή για να δείξω ότι το 1927 δεν φορούσαν οι γυναίκες της Κρανιάς φουστάνια (πρωτευουσιάνικα) όταν χόρευαν κι όταν δεν χόρευαν. Και οι κρανιώτες δεν είχαν όμορφα σακάκια και γραβάτες. Τα δέντρα που μοιάζουν με του ΑηΛιά της Κρανιάς μη μας παρασύρουν τέτοια μέρη υπάρχουν κι αλλού. Καταλήγω λοιπόν με τις παρατηρήσεις μου: ότι ο χορός αυτός δεν είναι στην Κρανιά (μας) της Ελασσόνας, όπως κι αυτοί που είναι στη φωτο δεν είναι Κρανιώτισσες και Κρανιώτες. Είναι φωτο σε κάποια άλλη Κρανιά, το 1927 ναι, αλλά δεν έχει σχέση με το χωριό μας. Αυτός που πρώτα τη δημοσίευσε στη Μαυρελίτικη εφημερίδα , χωρίς να ξέρει αυτά τα παραπάνω, ή χωρίς να το βασανίσει, παρέσυρε και έφερε την δημοσίευση που οι Κρανιώτες αναπαράγουν με αναδημοσιεύσεις. Χρήστο, νομίζω ότι αν οι παρατηρήσεις μου στέκουν και με τη δική σου κρίση, ας γίνει διόρθωση, αποκατάσταση μιας πλάνης που ξεκίνησε από την εφημερίδα Μαυρελίου. Φιλικά Παύλος Λάλος (20-3-2026).

16 ώρ.

Απάντηση

Αποστολή μηνύματος

Απόκρυψη

Συντάκτης

Ιστολόγιο Κρανέας Ελασσόνας

Παύλος Λάλος Καλησπέρα, Παύλο. Καταρχάς σε ευχαριστούμε για τις σημαντικές και λεπτομερείς επισημάνσεις σου. Θα ήθελα ωστόσο να σε ρωτήσω, ως γνώστη της τοπικής μας ιστορίας, αν εκείνη την εποχή είχαν ανεπτυγμένες εμπορικές ή συγγενικές σχέσεις οι Κρανιώτες με τους Μαυρελιώτες, όπως αναφέρεται στο άρθρο της εφημερίδας των Μαυρελιωτών. Το ρωτάω αυτό μήπως αυτές οι σχέσεις των δύο χωριών ενίσχυσε την ιστορία της συγκεκριμένης φωτογραφίας. Να είσαι καλά! Καλό απόγευμα!

15 ώρ.

Απάντηση

Κορυφαίος θαυμαστής

Παύλος Λάλος

Ιστολόγιο Κρανέας Ελασσόνας Χρήστο, δεν θα πω άλλα για τη φωτο. Όσο αν υπήρχαν σχέσεις (γάμοι) υπήρχαν, με τα γύρω χωριά Γιαννωτά (όπου γνώρισα έναν ποιητή λαϊκό από μάνα Κρανιώτσα (σίϊ του Γληγόρη του ξυλουργού, αλλά και ποιο μακρινά ως την Πάδη Κοζάνης όπου π.χ. μια θεια χήρα Λάλου δευτεροπαντρεύτηκε παίρνοντας μαζί της και τον (γιο) Θύμιο Λάλο, που έζησε εκεί, με οικογένεια. ένας προπροππάπος μου Καραμάνης έδωσε σε γάμο 2 κόρες σε διπλανά χωριά, αλλά δεν ήξερε ούτε η μάνα μου που. Στο Λουτρό και Δεσκάτη έγιναν γάμοι, όπως με τον Παπαδή στο Λουτρό η θειά μου Μαρία Βλάχου, όμως αυτό λέγονταν ξενόχωρα και δεν ήταν συνηθισμένο. Δεν άκουσα (εγώ) για γάμο στο Μαυρέλη, ίσως να έγινε. Το Μοναστήρι της Παλιοκαρυάς το επισκέπτονταν Μαυρελίτες (υπάρχει ενθύμηση) ενώ ο ζυμωτής της Μονής πριν το 1930 ήταν από την Αχελινάδα- κοντά στο Μαυρέλι, που ήταν τσιφλίκι της Μονής Παλιοκαρυάς, ο δε προτελευταίος Ηγούμενος Διονύσιος Λάμαρης ήταν Δεσκατιώτης και έκανε δικαστήρια τους Κρανιώτες κτηνοτρόφους γιατί βοσκούσαν στα λιβάδια όπου σήμερα το Πεδίο Βολής. Καλό βράδι.

15 ώρ.

Απάντηση

Αποστολή μηνύματος

Απόκρυψη

ευαγγελια καρναβα

Αποκλείεται δεν είναι από κρανια δεσκατης γρεβενών έτσι ήταν τότε είναι από άλλο μέρος

16 ώρ.

Απάντηση

Αποστολή μηνύματος

Απόκρυψη

Θεσσαλικό Ημερολόγιο: Νέος Τόμος (89ος) - Περιεχόμενα

 

ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΚΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ 89ου ΤΟΜΟΥ 

ΝΤΑΣΙΟΣ ΦΩΤΗΣ, Οι επικράτειες των αρχαίων θεσσαλικών πόλεων 

SPRAWSKI SLAWOMIR, Σχόλια για τον Ακρίσιο, τον μυθικό ιδρυτή της Λάρισας

KAYAPINAR LEVENT – KAYAPINAR AYSE, Ο Γόλος (Βόλος) στην 

   οθωμανική απογραφή του 1521

ΓΟΥΛΟΥΛΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, Είναι η Λάρισα η ανώνυμη πόλη  που αλώ- 

    θηκε από τον βούλγαρο ηγεμόνα Συμεών το 918 (Κεκαυμένος, κεφ. 33,  Διήγηση Γ΄);                                                                                              

ΚΛΗΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΘ., Το υπόμνημα εκλογής του επισκόπου Θαυμακού Συμεών στη Μονή της Πέτρας Καταφυγίου (Μάιος 1659)

ΣΠΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Κ., Φυλακισμένοι Θεσσαλοί μετά την επανάσταση του 1854 

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΤΑΣΟΣ Γ., Η αγορά της Αιγάνης του Κάτω Ολύμπου από  τους κατοίκους της το έτος 1927

ΒΑΡΑΚΛΙΩΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΙΑΝΤ., Ο Απηλιώτης άνεμος και η κατα

στροφή  μεγάλου μέρους του περσικού στόλου στις ανατολικές ακτές  του Πηλίου τον Αύγουστο του 480 π.Χ.     

ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, Οι συγκοινωνίες στα Τρίκαλα την εποχή της ενσωμάτωσης στο ελληνικό κράτος (1881) 

ΤΑΤΣΙΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ, Η Παιδεία στην περιφέρεια της Αγιάς τους 18ο-19ο αιώνες 

ΣΤΕΦΑΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ, Πληροφορίες για τον οικισμό Αγία Τριά-δα  της Καρδίτσας    

ΣΠΑΝΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, Επίσκοποι των Σταγών της περιόδου 1537/1538-1808

ΤΖΕΛΛΑ ΣΟΦΙΑ, Το συμβόλαιο πώλησης του χωριού Γοργοβίτες του Πα-λαμά (1900)

   ΜΠΡΕΝΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠ., Η διαμάχη Πορτινών  και Μπελε-τσιωτών  για το νερό του Πορταϊκού. Τα σύνορα των χωριών και η οριστική λύση  του θέματος   

ΜΠΑΛΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩ., Η συμμετοχή του Παναγιώτη Νικοτσάρα στον  Επαναστατημένο Όλυμπο

ΧΑΝΙΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, Αναδίφηση στα αρχεία της Μητροπόλεως 

   Τρίκκης

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, Ο ζωγράφος Ιωάννης Στεργίου, ένας Καλλιτέχνης του 19ου αι. από το Κακοπλεύρι της Καλαμπάκας 

ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜ., Η πρώτη απόπειρα πριν από 70 χρό-νια έκδοσης των απάντων του Ρήγα Βελεστινλή από τον Λέανδρο Βρα-νούση 

ΤΣΑΚΝΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ, 14 έγγραφα από το αρχείο της Τσαρι-τσάνης   αναφερόμενα στις  μονές Αγ. Αθανασίου και Αγ. Δημητρίου (1804-  1847)     

ΚΑΛΟΥΣΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ., Τρικαλινά Σύμμεικτα ΝΣΤ΄ 

ΦΟΥΡΤΟΥΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Εννιά ανέκδοτα έγγραφα του Τρικερίου από το αρχείο του δημάρχου Νικ. Φουρτούνα (1774-1844) 

ΜΥΛΩΝΑΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Τρία πωλητήρια έγγραφα από υον κώδικα 59 της Μονής Αγ. Βησσαρίωνα – Δουσίκου (1760-1784) 

ΜΑΓΑΛΙΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, Το έθιμο του ‘Λάζαρη’ στην ευρύτερη περιοχή  του Παλαμά της Καρδίτσας

ΒΟΥΖΑΞΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, Προϊστορικές θέσεις στο νοτιοα-νατολικό άκρο της πεδιάδας της Καρδίτσας   

ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ, Δύο αγωνιστές του 1821. Ο Τρικαλινός Ευ στάθιος Παπαευθυμίου και ο Θεσσαλός Κώστας Μιχαήλ

ΑΓΓΕΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ., Η ‘Απιστία’ των Χριστιανών της Καρδί-τσας   και η απελευθέρωση του Φαναρίου (1404)

ΝΑΚΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΙΚ., Το Βλαχογιάννι της Ελασσόνας την περίοδο 1506-1570, με βάση τρεις οθωμανικές απογραφές

ΤΖΟΥΜΕΡΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Ο ‘κατατρεγμός’ του μητροπολίτη Λαρί   σης Ανανία (1837-1853) από τους Χριστιανούς της επαρχίας του μέσα από ανέκδοτα έγγραφα

ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΗΜ., Έγγραφα του Ελληνόκαστρου των Τρικά-λων στο αρχείο του συμβολαιογράφου Νικ. Αγιόψυχου 

ΚΑΟΥΝΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Άγνωστοι Πηλιορείτες αγωνιστές του 1821  

ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Φ., Διορισμοί και μεταθέσεις δασκάλων. Μέ-ρος τέταρτο. Διορισμοί και μεταθέσεις δασκάλων στον  νομό Μαγνησίας

ΠΟΥΛΙΑΝΙΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, Ονοματεπώνυμα στου Πυργετό των Τρι-κάλων κατά την περίοδο 1911-1922  

ΡΕΧΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, Η υδροκίνηση στο Λιβάδι της Ελασσόνας. Οι νε-ρόμυ λοι του Τιτιρέτσιου - Καπρίνη

ΝΤΑΛΛΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑ, Περιλήψεις των εγγράφων του αρχείου του συμβολαιογράφου της Λάρισας Αναστασίου Β. Φίλιου (11.11.1881 - 2.1.1887) 

ΡΟΥΣΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΙΦΙΓΈΝΕΙΑ, Λάρισα, Ο 

    κόσμος των εφημερίδων. Τρεις εφημερίδες με τίτλο Κήρυξ της πόλης

ΑΓΙΩΤΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΘ., Η ‘Σιδηρά Δεκαετία’ (1912-1922) και οι ε-πιπτώ-

   σεις στο ανθρώπινο δυναμικό της Κάπουρνας Μαγνησίας   

ΠΛΗΘΑΡΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΑΠ. – ΝΑΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΝΙΚ., Από τα βοσκο   τόπια των Αγράφων στα χειμαδιά της Ακαρνανίας. Από το Πετροχώρι  στη Χρυσοβίτσα του Αστακού

ΚΑΤΣΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ ΙΩ., Πρωτοχρονιάτικα έθιμα στον οικισμό Σκο-πιά της Ελασσόνας    

   ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ

Κουδαρίτικα: Η διάλεκτος των Μαστόρων της Κρανιάς (ΒΙΝΤΕΟ)

 

Σύνταξη: Σμαρώ Παυλού

Ένα ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα από την περιοχή της Ελασσόνας είναι τα κουδαρίτικα, η διάλεκτος των μαστόρων της Κρανιάς, που στο πέρασμα των αιώνων αφομοιώθηκε από όλους τους κατοίκους του ορεινού χωριού και τους βοήθησε να αντεπεξέλθουν σε δύσκολες εποχές. Τα μαστόρικα της Κρανιάς διασώζονται από πρόσφατες εκδόσεις ντόπιων συγγραφέων αλλά και μέσα από τη συνέχιση της μουσικής παράδοσης.

Τα ” κουδαρίτικα ” διακρίνονται για τον συνθηματικό, αλλά και λαϊκότροπο χαρακτήρα τους. Για τα “μαστόρικα ” που είχαν αφομοιωθεί πλήρως στην καθημερινή γλωσσική επικοινωνία των Κρανιωτών και στο τοπικό τους γλωσσικό ιδίωμα, η πρώτη καταγραφή είχε γίνει από τον Λευτέρη Λάλο.

Μια μετάφραση του Ουίλιαμ Σαίξπηρ στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα των Κρανιωτών, στο πλαίσιο πτυχιακής εργασίας, στάθηκε η αφορμή για μετάφραση του “Πλούτου ” του Αριστοφάνη στην λεγόμενη “ξηροκρανιώτικη ντοπιολαλιά ” από τον συγγραφέα, Γιώργο Μπαλή.

Η αγάπη του για την Κρανιά Ελασσόνας, τον οδήγησε στην έκδοση βιβλίου με τίτλο “Μάστοροι και Λαϊκή Αρχιτεκτονική της Ξηροκρανιάς-Κουδαρίτικα”, όπου καταγράφεται η συνθηματική γλώσσα που ονομάζεται τα “μαστόρικα “.

Το γλωσσικό ιδίωμα της Ξηροκρανιάς φαίνεται να επηρεάζεται δραστικά από την Θεσσαλική διάλεκτο και αναμφισβήτητα η καταγραφή του παρουσιάζει επιστημονικό ενδιαφέρον.

Ρεπορτάζ: Βαγγέλης Μητρούσιας

Δείτε ολόκληρο το ρεπορτάζ και το βίντεο από την σελίδα της ΕΡΤ πατώντας εδώ: ΕΡΤnews.

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κρανιωτών Αθήνας Γιώργος Λάλος στο TheGeomentorist (ΒΙΝΤΕΟ)

 

Ο αεικίνητος πρόεδρος του Συλλόγου Κρανιωτών Αθήνας Γιώργος Λάλος στο Podcast TheGeomentorist του Ελασσονίτη Θανάση Δήμου, μιλάει για τις δράσεις και την ιστορία του Συλλόγου Κρανιώτων Αθήνας.

Μία σημαντική συνέντευξη την οποία αξίζει να παρακολουθήσουμε. 

Παύλος Λάλος: "Καλόγερος από κρίμα φόνου"

 

ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ ΑΠΟ ΚΡΙΜΑ ΦΟΝΟΥ 

(αφήγημα) του Παύλου Λάλου

Από το Μοναστήρι του Νικάνορα (του Οσίου) στην βόρεια πλευρά της Δεσκάτης προς Παλιουριά-Γρεβενά ερχόταν στο χωριό μου στα παιδικά μου χρόνια καλόγερος με 2 τουλάχιστον μουλάρια με μεγάλα κυπριά στο λαιμό που χτυπούσαν στο βηματισμό του ζώου και προανήγγειλαν την παρουσία του «Άγιου» και οι νοικοκυρές έδιναν υπέρ μνημοσύνου, για την Πρόθεση του Μοναστηριού, σε είδος που έριχνε σε σακιά: βρίζα, σιτάρι ή κριθάρι, σπάνια λεφτά. 

Μια χρονιά, είχε πια για τα καλά τελειώσει ο Εμφύλιος, ήρθε ένας καλόγερος και πέρασε κι από τα απέναντι σπίτια (γειτονιά προσήλια) που είχαν παιδί, τον μοναχό Ακάκιο, στο Άγιο Όρος. Η οικογένεια είχε 2 νέους θύματα από όλμο που ένας Λοχίας Γιάννης (αγνώστου επιθέτου) του Εθνικού Στρατού  το 1948-49  είχε ρίξει από τα σπίτια στον ΆηΘανάση όπου ήταν οχυρωμένοι, και έπεσε ο όλμος σε σπίτι στη γειτονιά προσήλιο, χωρίς να θέλει είναι αλήθεια, όπου βρήκε σκάζοντας τα δυο παιδιά και τα σκότωσε.

Στον Καλόγερο ξανά, ας έρθουμε, που ήταν έξω από τα σπίτια αυτά. Τον κάλεσε η οικογένεια του Ακάκιου να κάτσει να τον φιλέψουν για μεσημέρι. Είχαν ψημένο κατσίκι από το δικό τους κοπάδι. 

Έβαλαν πρώτα τα 2 ζώα του να πιουν νερό και να φάνε ταΐ στο σακούλι τους το καθένα, ξεφόρτωσαν και τα σακιά να ξεκουραστούν και μετά έκατσαν γύρω από τον ξύλινο σοφρά (τον τράπεζο). Τότε έπιασαν την κουβέντα πρώτα με λίγο κρασί, ώσπου να λιανίσουν το ψητό και να το βάλουν στο σοφρά. Τους είπε ότι το Μοναστήρι έκανε ανακαίνιση και γι’ αυτό χρειάζονταν βοήθεια, και οι καλόγεροι μένουν προσωρινά στο χωριό Σαρακίνα. Ρώτησε ένας τον μοναχό πως έγινε καλόγερος κι αυτός τους είπε: 

«Έγινα από ένα βαρύ κρίμα που έκανα και δεν μπορούσα να ησυχάσω. Ήμουνα στο Στρατό Λοχίας, Γιάννη με λέγαν τότε το κοσμικό μου όνομα, και χειρίζομαν τον όλμο, εδώ στο χωριό σας το ’49. Κι έριξα βλήμα με τον όλμο απέναντι από τη θέση που κρατούσαμε, να χτυπήσω «συμμορίτες» και το βλήμα έσκασε σ’ ένα σπίτι όπου σκοτώθηκαν δυο παιδιά(νέοι) που δε έφταιγαν σε τίποτα, Από τότε αρρώστησα, δεν είχα ησυχία, έχασα και τον ύπνο». 

Οι του σπιτιού στο άκουσμα έμειναν με ανοιχτό το στόμα, λουλούϊασαν που λέμε, από την τρομερή έκπληξη. Κανένας δεν άπλωσε χέρι στο ψητό που μια γυναίκα έβαλε μπροστά τους. Τότε σαν κάτι να ψυλλιάστηκε ο Καλόγερος και δεν είπε άλλη κουβέντα. Είπε ένας του τραπεζιού: «δικά μας ήταν τα 2 παιδιά που σκοτώθηκαν». 

Ο καλόγερος έμεινε αισθάνθηκε έναν σφάχτη στο στομάχι και δάκρυα κύλησαν απ’ τα μάτια του. «Σχωρνάτε με, σας παρακαλώ, δεν τόθελα»  είπε μόνο κι έμεινε να κλαίει, συντριμμένος. 

Πως τόφερε η μοίρα σ’ αυτό το σπίτι να μπει μουσαφίρης ο καλόγερος, αυτός ο φονιάς των παιδιών του σπιτιού! Το ψητό έμεινε άθικτο, ώσπου ο μοναχός μάζεψε τα πράγματά του και τα ζώα κι έφυγε. Έβαλε και στα κυπριά χορτάρι στουπωμένο να μη χτυπούν, να είναι η αναχώρηση σιωπηλά, και τράβηξε από τα Μπατζιλίκια το μονοπάτι για Δεσκάτη, φεύγοντας από το χωριό Κρανιά, όπου τον κυνηγούσε σαν ερινύα το πεπρωμένο.

Στο χωριό που τόμαθαν και έγινε το θέμα συζήτησης, ο ποιητής μπάρμπα Κώστας* σκάρωσε ένα τετράστιχο, σαν χρονογράφημα τηλεγραφικό:

Λοχίας Γιάννης σκότωσε

τα παλικάρια εκείνα,

και τώρα έγινε παπάς 

και ζει στη Σαρακήνα.  

[*ποιητής, ο Κώστας Κατσαρός, γνήσιος λαϊκός Κρανιώτης πηγή σοφών στιχουργημάτων, κτηνοτρόφος, που έλεγε από μνήμης τα στιχουργήματά του, τα οποία μάθαινε σχεδόν όλο το χωριό, Κρανιά Ελασσόνας. Το τετράστιχο μου το είπε ο Γιώργος, δισέγγονος του ποιητή μπάρμπα- Κώστα].

(22/12/2025) Παύλος Λάλος

Πηγή: "Ελευθερία" Λάρισας

Η Ορθοδοξία μπροστά σε σύγχρονες προκλήσεις

 

Του θεολόγου Χρήστου Γκουνέλα,

Μάρτιος του 2012

Την Κυριακή της Ορθοδοξίας γιορτάζει η ανά την Οικουμένη Ορθοδοξία. Νέες προκλήσεις και ελπίδες κατ’ επέκταση, γεννιούνται στον σύγχρονο κόσμο για την πνευματική ηγεσία και τον λαό της Εκκλησίας. Όλες οι επιμέρους προκλήσεις εντάσσονται σε μια διπλή πρόκληση: αφενός μεν η μία αφορά τη μαρτυρία εντός των κόλπων της Εκκλησίας, αφετέρου δε την εκτός των κόλπων της μαρτυρία απευθυνόμενη σε όλη την Οικουμένη.

Στόχος της Εκκλησίας είναι η μεταμόρφωση όλου του κτιστού κόσμου με τη μετοχή του στον μυστηριακό τρόπο ύπαρξης της Αγίας Τριάδας. Όλα δια της αγάπης να γίνουν ένα, κρατώντας το καθετί την υπαρκτική του ετερότητα. Η πνευματική ηγεσία της Εκκλησίας έχει επιφορτισθεί με την ευθύνη να δείξει τον δρόμο στον λαό, όπως έκανε και Εκείνος.

Ιερά Μονή Παλαιοκαρυάς: Το πρόγραμμα των Χαιρετισμών

 

Με κάθε επισημότητα και σύμφωνα με το πνεύμα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Παλαιοκαρυάς στην Κρανιά Ελασσόνας προγραμματίζει τις λατρευτικές εκδηλώσεις για την περίοδο των Χαιρετισμών της Υπεραγίας Θεοτόκου.

 Όπως έγινε γνωστό από τον Ηγούμενο της Μονής, π. Νεκτάριο, η κατανυκτική Ακολουθία θα τελείται στο καθολικό της Μονής κάθε Παρασκευή απόγευμα, με ώρα έναρξης τις 5 μ.μ.

Η αρχή θα γίνει την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου με την τέλεση της Α’ Στάσης των Χαιρετισμών. Ιδιαίτερη σημασία για την τοπική εκκλησιαστική κοινότητα έχει η Παρασκευή 13 Μαρτίου, κατά την οποία θα ψαλεί η Γ’ Στάση των Χαιρετισμών, καθώς στην ακολουθία θα χοροστατήσει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελασσώνος κ.κ. Χαρίτων.

Ο π. Νεκτάριος απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα προς όλους τους πιστούς της ευρύτερης περιοχής να συμμετάσχουν στις ακολουθίες αυτές, επισημαίνοντας πως η παρουσία τους αποτελεί μια ευκαιρία για πνευματική ανάταση και συμμετοχή στο ιδιαίτερο κλίμα κατάνυξης που χαρακτηρίζει την περίοδο της Σαρακοστής.

Ανδρέας Νικούλης

Πηγή: elassona884.gr/

Καρναβάλι και Καθαρά Δευτέρα στην Κρανιά (ΦΩΤΟ)

 

Με ηλιόλουστο καιρό αλλά και... ασθενείς ανέμους πέταξαν (τυχεροί όσοι τα κατάφεραν) σήμερα Καθαρά Δευτέρα τον χαρταετό τους οι Κρανιώτες στον χώρο του Προφήτη Ηλία. Παράλληλα, προσφέρθηκαν σαρακοστιανά εδέσματα και ασφαλώς ζεστή παραδοσιακή φασολάδα με τη φροντίδα της Τοπικής Κοινότητας και του ΜΕΣΚΕ. 

Χθες Κυριακή το απόγευμα πραγματοποιήθηκε το Κρανιώτικο Καρναβάλι με τη συμμετοχή της Τοπικής Κοινότητας, του ΜΕΣΚΕ, του Συλλόγου Κρανιωτών Αθήνας, του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας και εθελοντών. Μετά την παρέλαση στον κεντρικό δρόμο της Κρανιάς οι Καρναβαλιστές κατέληξαν στην κάτω πλατεία συνεχίζοντας με χορό, κέφι, κρασί και άναμμα της φωτιάς.

Χρόνια Πολλά και καλή Σαρακοστή στους απανταχού συμπατριώτες/τισσες και φίλους/ες της Κρανιάς.

Ακολουθούν οι σχετικές φωτογραφίες από την Χρυσούλα Κατσιούλη: 

Το έθιμο της συγχώρησης στην Κρανιά Ελασσόνας

   

Ο Προφήτης Ηλίας Κρανιάς, όπου κάθε χρόνο, την Καθαρά Δευτέρα, οι Κρανιώτες πετάνε τον χαρταετό τους

Απόψε, Κυριακή, στο χωριό μας, την Κρανιά, τηρείται το έθιμο της συγχώρησης. Οι μικρότεροι επισκέπτονται τους μεγαλύτερους (παππούδες, γιαγιάδες, θείους, θείες, νονούς, νονές) για να λάβουν τη συγχώρηση. Δηλαδή αφού τους ασπάζονται το χέρι (συνήθως μέσα στην παλάμη υπάρχει και κάποιο χρηματικό ποσό) λένε μεταξύ τους "συγχωρημένα" ("σχουρημένα" στην ντοπιολαλιά μας). Κατόπιν, οι μεγαλύτεροι προσφέρουν ("φιλεύουν") στους νεότερους τυρόπιτα, καθότι αυτή η Κυριακή είναι της Τυρινής, και σύμφωνα με την Παράδοση της Εκκλησίας, η κρεοφαγία σταμάτησε από την προηγούμενη Κυριακή, της Απόκρεω. Είναι δε η τελευταία μέρα κατά την οποία καταλύεται το τυρί και γενικά τα γαλακτοκομικά. 

Όλο αυτό το τελετουργικό της συγχωρήσεως, το οποίο τηρείται στο χωριό μας το βράδυ της Κυριακής, έχει τις ρίζες του στον Εσπερινό της Συγχωρήσεως, ο οποίος τελείται το απόγευμα της Κυριακής της Τυρινής, όπου στο τέλος, ο ιερέας, αφού σταθεί στο κέντρο του Ναού, ζητάει συγχώρηση από τους ενορίτες, αλλά και οι ενορίτες από αυτόν και μεταξύ τους. Μέσα από αυτή την πράξη καταδεικνύεται η αξία της μετάνοιας, η οποία θα πρέπει να είναι αληθινή για να έχει και νόημα η νηστεία της Σαρακοστής. Άλλωστε, και οι Φαρισαίοι της εποχής του Χριστού τα τηρούσαν όλα και μάλιστα "κατά γράμμα" (χωρίς όμως το πνεύμα, αλλά και την πράξη της Αγάπης). Ο Χριστός όμως μπήκε στον Παράδεισο με έναν ληστή που μετάνιωσε - ειλικρινά - την έσχατη στιγμή του θανάτου πάνω στον σταυρό. Και όπως ο Χριστός συν-χώρεσε με έναν ληστή, με μια πόρνη, με έναν τελώνη και εισήλθαν μαζί στον Παράδεισο το ίδιο και για μας αποτελεί μοναδική πρόκληση η Σαρακοστή, αλλά και κάθε στιγμή, να συν-χωρέσουμε (να χωρέσουμε μαζί) με τον καθένα και την καθεμιά προσωπικά - χωρίς διαχωρισμούς και διασπάσεις - στην ψυχή μας, στη σκέψη μας και, ασφαλώς, στην πράξη μας.  

Με την έμπρακτη μετάνοια λοιπόν καθαριζόμαστε πνευματικά για να διάγουμε χριστιανικά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή και να φθάσουμε να γιορτάσουμε ενωμένοι και χαρούμενοι την Ανάσταση του Χριστού, αλλά και τη δική μας, την προσωπική Ανάσταση, η οποία περνά μέσα από τα πρόσωπα των "άλλων",  των οποιωνδήποτε "άλλων" ανθρώπων!

Χρόνια πολλά σε όλους τους φίλους και τους απανταχού συμπατριώτες! Καλή Σαρακοστή! Και "Σχουρημένα"!

Χρήστος Γκουνέλας

Θεολόγος

Μνήμη και ταυτότητα της Θεσσαλίας μέσα από τα «Θεσσαλικά Τοπωνύμια» – Παρουσιάστηκαν στο Γαλλικό Ινστιτούτο (ΦΩΤΟ)

 

Πραγματοποιήθηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο η παρουσίαση του σημαντικού έργου του Κώστα Σπανού, «Θεσσαλικά Τοπωνύμια». Την εκδήλωση προλόγισαν και ανέλυσαν οι φιλόλογοι Σταύρος Γουλούλης και Δημήτρης Παπαβασιλείου, αναδεικνύοντας τη συμβολή του συγγραφέα στη μελέτη και διάσωση της θεσσαλικής πνευματικής και γλωσσικής κληρονομιάς.

Ο Κώστας Σπανός, ήδη γνωστός από τα έργα του και την έκδοση του «Θεσσαλικού Ημερολογίου», επιβεβαιώνει με το νέο του βιβλίο «Θεσσαλικά Τοπωνύμια» τον χαρακτηρισμό του ως ενός συνεπούς και καταξιωμένου «Θεσσαλολόγου». Οι 272 σελίδες του έργου αποτελούν καρπό εικοσαετούς έρευνας και συστηματικής μελέτης, όπως επισημάνθηκε, με βιβλιογραφία που εκτείνεται σε 20 σελίδες και μαρτυρεί την επιστημονική τεκμηρίωση της εργασίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σημασία της καταγραφής των τοπωνυμίων, καθώς όπως σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας στον πρόλογό του, ο αναδασμός, η εγκατάλειψη της ορεινής κτηνοτροφίας και η αλλαγή του τρόπου ζωής έχουν οδηγήσει στην εξαφάνιση πολλών τοπικών ονομασιών. Η συστηματική αυτή καταγραφή λειτουργεί, επομένως, ως πράξη διάσωσης της συλλογικής μνήμης.

Όπως τονίστηκε από τους ομιλητές, τα τοπωνύμια που συγκεντρώθηκαν προέρχονται από ολόκληρο τον θεσσαλικό χώρο και αποδεικνύουν ότι οι μηχανισμοί δημιουργίας τους, για τον προσδιορισμό συγκεκριμένων τόπων, παρουσιάζουν ενιαία χαρακτηριστικά σε όλη τη Θεσσαλία. Ο συγγραφέας δεν επιχείρησε εκτενή ετυμολογική ανάλυση, έργο που ανήκει στη γλωσσολογική επιστήμη, ωστόσο όπου υπήρχε τεκμηριωμένη ετυμολογία την παρέθεσε με προσοχή και αναφορά στις πηγές.

Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στη συμβολή φίλων και συνεργατών του συγγραφέα από όλη τη Θεσσαλία, καθώς και στην υποστήριξη του Κώστα Σαμαρά, συνταξιούχου φυσιοθεραπευτή και μεταφραστή γαλλικών κειμένων σχετικών με την ιστορία της αρχαίας Θεσσαλίας, τον οποίο ο ίδιος ο συγγραφέας ευχαριστεί για την πολύτιμη συνδρομή του στην έκδοση.

Δείτε τις σχετικές φωτογραφίες:

Με μεγάλη επιτυχία ο χορός της "Ξηροκρανιάς" (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

 

Με μεγάλη προσέλευση κόσμου και διασκέδαση πραγματοποιήθηκε η ετήσια χοροεσπερίδα του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας και περιχώρων η ΞΗΡΟΚΡΑΝΙΑ την Κυριακή το μεσημέρι 15 Φεβρουαρίου 2026 στο κέντρο διασκέδασης Palladium στη Λάρισα!

Την αρχή κάνανε τα παιδικά χορευτικά τμήματα του συλλόγου μας, υπό την καθοδήγηση της χοροδιδασκάλας μας κυρίας Litsa Statiri προσφέροντας όμορφο θέαμα και δίνοντας υπόσχεση συνέχισης της παράδοσης μας αλλά και για το μέλλον του συλλόγου μας...

Βραβεύτηκαν οι επιτυχόντες μαθητές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και οι διακριθείς αθλητές μας σε διάφορα αθλήματα, ενώ σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ο αντιδήμαρχος Λαρισαίων Εξυπηρέτησης Πολιτών κύριος Αθανάσιος Δρυστέλλας.

Πλούσια η λαχειοφόρος μας (όπως πάντα) με όλα τα λαχεία να κερδίζουν δώρα, χάρη στο "τρέξιμο" που έκανε η  ομάδα του συλλόγου μας αλλά και στους επαγγελματίες που μας τα πρόσφεραν και τους ευχαριστούμε!!

Με την υπέροχη ορχήστρα των Σαμολαδαίων η πίστα και το κέφι πήρε φωτιά, δείχνοντας πως διασκεδάζουν οι Κρανιώτες, ενώ προς το τέλος, εναρμονισμένοι με το κλίμα της Αποκριάς, τραγουδήσαμε και χορέψαμε σκωπτικά Κρανιώτικα τραγούδια!!

Η μεγάλη προσέλευση του κόσμου, τον οποίο και τον ευχαριστεί, δίνει δύναμη στο ΔΣ ώστε να συνεχίσει ανάλογες δράσης, με σκοπό να  φέρνει σε επαφή όλους τους Κρανιώτες!

Καλές Απόκριες!

Δείτε τις σχετικές φωτογραφίες και τα βίντεο: 

Παρουσίαση του βιβλίου «ΜΙΚΡΑ ΑΠΑΝΤΑ» του Παύλου Λάλου στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ελασσόνας

 

Την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ελασσόνας, παρουσιάστηκε το βιβλίο «ΜΙΚΡΑ ΑΠΑΝΤΑ» (Ανθολογία Ποιητική) του Παύλου Λάλου. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τη συνδιοργάνωση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ελασσόνας, του Δήμου Ελασσόνας, του Δικτύου ΔΙ.Κ.Ε.Α.Ε.ΕΛ. και των περιοδικών Αντι.δωρο και ΕΝΤΕΧΝΩΣ.

Χαιρετισμό απηύθυνε η Αντιδήμαρχος Παιδείας Δήμου Ελασσόνας, κα Βιβή Γκουγκούλη, και ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Ελασσόνας, κ. Αστέριος Δημουλάς, ενώ αναγνώστηκε και χαιρετισμός του υπεύθυνου του περιοδικού ΕΝΤΕΧΝΩΣ, Θεόφιλου Λάλου, ο οποίος δεν μπόρεσε να παραβρεθεί.

Τη βιβλιοπαρουσίαση συντόνισε η Διαμάντη Λαμπρινή (εκπαιδευτικός – Γραμματέας ΔΙ.Κ.Ε.Α.Ε.ΕΛ.), η οποία παρουσίασε σύντομο βιογραφικό των ομιλητών, διάβασε τρία ποιήματα από το βιβλίο και αναφέρθηκε στους τίτλους των έργων του συγγραφέα. Στη συνέχεια, η Μπλιούμη Ελένη (εκπαιδευτικός – Πρόεδρος ΔΙ.Κ.Ε.Α.Ε.ΕΛ.) αναφέρθηκε στη δομή του βιβλίου, που αποτελείται από επτά ενότητες, και διάβασε ενδεικτικά ποιήματα. Ο Λιόλιος Θωμάς (φιλόλογος – Αντιπρόεδρος ΔΙ.Κ.Ε.Α.Ε.ΕΛ.) μίλησε για την έννοια της ποίησης και παρουσίασε τη μακρόχρονη ποιητική πορεία του Παύλου Λάλου, από τη νεανική του ηλικία έως σήμερα.

Ο συγγραφέας ευχαρίστησε τους ομιλητές και τους παρισταμένους, καθώς και την Ξανθούλα Αλευρά για τη μετάφραση τεσσάρων ποιημάτων στα Αγγλικά, τον χορηγό Λευτέρη Μ. Σαΐτη από το Καλοχώρι Λάρισας και τη σύζυγό του Ελένη για τη σταθερή της συμπαράσταση στις βιβλιοπαρουσιάσεις.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Παύλος Λάλος διάβασε ένα αδημοσίευτο ποίημα με τίτλο «Της Ειρήνης», όπου συγκρίνει την Ιλιάδα και την Οδύσσεια του Ομήρου, και αναφέρθηκε στη σημασία της εντοπιότητας και της θεσσαλικότητας στις μεταφράσεις του, όπως στα έργα Τα Αργοναυτικά, Η Ασπίς Ηρακλέους και στο νεοπαρουσιαζόμενο ποιητικό δράμα «Ο Βυρός κι ο Απαρνητής», που διαδραματίζεται στα βουνά Χάσια. Παρουσίασε επίσης αναμνήσεις από τα μαθητικά του χρόνια στην Ελασσόνα (δεκαετία 1960-70).

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τραγούδι ακαπέλα των μελοποιημένων ποιημάτων «Λεξάντρα» και «Η Κυρά Άννα», καθώς και με το παραδοσιακό Κρανιώτικο τραγούδι «Αρετούλα», όπως περιλαμβάνεται στο CD του συγγραφέα, με ήχο γηγενή.

Ακολουθούν οι σχετικές φωτογραφίες:

Κρανιώτικο Καρναβάλι 2026

 

«ΕΛΑΣΣΟΝΙΤΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ 2026» - Αναλυτικό Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

 

«ΕΛΑΣΣΟΝΙΤΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ 2026»

Τέταρτη χρονιά κεφιού, παράδοσης και συμμετοχής στον Δήμο Ελασσόνας

Η Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Ελασσόνας διοργανώνει και φέτος, για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, το «Ελασσονίτικο Καρναβάλι 2026», έναν θεσμό που έχει πλέον καθιερωθεί ως κορυφαία αποκριάτικη γιορτή για την πόλη και την ευρύτερη περιοχή.

Σε συνεργασία με τον Εμπορικό Σύλλογο Ελασσόνας, την Καρναβαλική Ομάδα, τους τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους, κοινωνικούς φορείς και εθελοντές, ο Δήμος Ελασσόνας προσκαλεί μικρούς και μεγάλους να συμμετάσχουν σε ένα πλούσιο και πολυήμερο πρόγραμμα εκδηλώσεων, που παντρεύει την παράδοση με τη μουσική, τον χορό και το αυθεντικό καρναβαλικό κέφι.

Το Ελασσονίτικο Καρναβάλι αποτελεί μια ανοιχτή, συμμετοχική γιορτή, με στόχο την ενίσχυση της πολιτιστικής ζωής, την ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας και την προβολή της εξωστρέφειας της περιοχής. Οι εκδηλώσεις απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες και καλύπτουν κάθε πτυχή της αποκριάτικης παράδοσης.

Η κορύφωση των εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί με τη Μεγάλη Καρναβαλική Παρέλαση, την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026, ενώ το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με τα Κούλουμα της Καθαράς Δευτέρας σε όλες τις Δημοτικές Κοινότητες.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

Παρουσιάστηκαν στη Γιάννουλη τα "Μικρά Άπαντα" του Παύλου Λάλου (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

Με την παρουσία πολλών συμπατριωτών και φίλων του Παύλου Λάλου παρουσιάστηκε η έκδοση της τελευταίας ποιητικής του ανθολογίας με τον τίτλο "Μικρά Άπαντα". Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στον φιλόξενο χώρο του Πνευματικού Κέντρου του Αγίου Γεωργίου Γιάννουλης. Η αυλαία της παρουσίασης άνοιξε με την εισήγηση του συμπατριώτη μας συγγραφέα, ιστορικού ερευνητή Γιώργου Μπαλή ο οποίος αφού αναφέρθηκε σε βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα και λογοτέχνη Παύλου Λάλου, στη συνέχεια έκανε μία εισαγωγή στο εν λόγω έργο του Παύλου Λάλου σημειώνοντας μεταξύ άλλων τόσο την ποικιλία των περιεχομένων στη συλλογή ποιημάτων όσο και το νοηματικό και υπαρξιακό τους βάθος. Τονίστηκε ότι τα ποιήματα του Παύλου Λάλου καταπιάνονται με την πολιτική, τη σάτιρα, την κοινωνία, την αγάπη, τον έρωτα, τον άνθρωπο, τη φύση, τη μνήμη, την ιστορία και πολλές ακόμη καταστάσεις του βίου και του κόσμου. 

Ακολούθως, η ποιήτρια και συγγραφέας Μαρία Αράπκουλε με μεστό ποιητικό λόγο προσέγγισε την ποίηση του Παύλου Λάλου αναδεικνύοντας πτυχές της τις οποίες συνέδεσε αρμονικά με την ανάγνωση ποιημάτων από την Ποιητική Συλλογή. 

Επίσης, ποιήματα του Παύλου Λάλου ανέγνωσαν η Γεωργία Γιάγκου - Μαστοροδήμου και η Ξανθούλα Αλευρά - Λάλου, η οποία τα ανέγνωσε και στην αγγλική γλώσσα. Ιδιαίτερη και συγκινητική στιγμή υπήρξε η ανάγνωση από την Γεωργία Γιάγκου του ποιήματος που ο Παύλος Λάλος αφιέρωσε στη μεγάλη του αδερφή η οποία δεν υπάρχει πια στη ζωή. 

Η όμορφη εκδήλωση έκλεισε με την παρουσίαση ενός πλούσιου μουσικού προγράμματος τόσο σε ποιητικές όσο και σε μουσικές συνθέσεις. Μάλιστα ακούστηκαν και τραγούδια σε ποίηση του Παύλου Λάλου και σε μουσική του συμπατριώτη μας δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Βασίλη (Λάκη) Μπαλή. Στο τραγούδι ήταν ο Παύλος Λάλος, η συμπατριώτισσά μας Δέσποινα Διβράμη και ο Λάκης Μπαλής. Ενώ, στο ηλεκτρικό πιάνο ήταν η Ιωάννα Μπαλή και στο μπουζούκι ο Λάκης Μπαλής. Μεταξύ των τραγουδιών ο Παύλος Λάλος διάβασε επιλεγμένα ποιήματά του. Ακόμη μία ιδιαίτερη στιγμή της εκδήλωσης υπήρξε η επίδοση τιμητικής πλακέτας εκ μέρους του Παύλου Λάλου στον Βασίλη Μπαλή τόσο για τη συμβολή του στη μουσική όσο και για τη συνεργασία τους. Επίσης, στην παρουσίαση διαβάστηκε μήνυμα του σκηνοθέτη συμπατριώτη μας και εκδότη του περιοδικού "Εντέχνως",  Θεόφιλου Λαλου

Την εκδήλωση τίμησαν μεταξύ άλλων με την παρουσία τους ο εφημέριος του Αγίου Γεωργίου Γιάννουλης π. Ιωάννης Κατρανίδης, ο συμπατριώτης μας π. Βασίλειος Γκουνέλας, η συγγραφέας Χριστίνα Πολέζε, ο μουσικός και συνταξιούχος καθηγητής των ΤΕΙ Θανάσης Χαρίτος, ο συνταξιούχος δάσκαλος Ιωάννης Κόνιαρης και η συνταξιούχος δασκάλα Ελένη Τοπάλη - Κόνιαρη. 

Ευχόμαστε ολόψυχα να είναι καλοτάξιδο και αυτό το πόνημα του Παύλου Λάλου και να ανθίσει στην καρδιές των αναγνωστών. 

Δείτε τις σχετικές φωτογραφίες και τα βίντεο από την εκδήλωση: 

Ο Χρήστος Γκουνέλας για το βιβλίο του «Θεός. Απών ή παρών στην Ιστορία;»

 

Αδάμ, Εύα και η Τεχνητή Νοημοσύνη: Το νέο δέντρο της γνώσης 

O Λαρισαίος δρ. Συστηματικής Θεολογίας Χρήστος Γκουνέλας μιλά στην «Ε» με αφορμή την έκδοση του νέου του βιβλίου με τίτλο «Θεός. Απών ή παρών στην Ιστορία;» 

«…ο γνωστός ιστοριόμυθος του Αδάμ και της Εύας στον Παράδεισο και η πτώση τους από αυτόν, μας δηλώνει πως η χρήση της γνώσης μπορεί να μας κάνει θεούς (άρα ανθρώπους με ανθρωπινότητα και ανθρωπιά), μπορεί όμως και να μας καταστρέψει. Ειδικά σήμερα μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε το πόσο δια της γνώσης είναι δυνατόν να προοδεύσουμε ή να αυτοκαταστραφούμε» τονίζει ο Λαρισαίος δρ Συστηματικής Θεολογίας Χρήστος Γκουνέλας με αφορμή την έκδοση και κυκλοφορία του νέου του βιβλίου με τίτλο «Θεός. Απών ή παρών στην Ιστορία;» (Εκδόσεις Γρηγόρη). Ο κ. Γκουνέλας στη συνέντευξή του μιλάει για το αν και πόσο συμμετέχει ο Θεός στην ανθρώπινη ιστορία, αν ο άνθρωπος -στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης- αφήνει χώρο στον Θεό, αλλά και τη θέση της σύγχρονης θεολογίας έναντι της σύγχρονης ιστορίας. Ο Χρήστος Γκουνέλας αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «…ο Χριστός αποκάλυψε την αληθινή πλευρά της ζωής πως η «εξουσία» βρίσκεται στην αγαπητική θυσία και αυτό θα μπορούσε, όσο γίνεται, να εφαρμοστεί στην πολιτική, τον πολιτισμό και την κοινωνία μας». 

Συνέντευξη στον Θανάση Αραμπατζή 

Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας 

Συμμετέχει ο Θεός στην ανθρώπινη ιστορία; 

– Συμμετέχει ενεργά όσο του επιτρέπει ο άνθρωπος μέσα από τον ίδιο τον εαυτό του. Έτσι, διασφαλίζεται τόσο η ελευθερία του Θεού όσο και του ανθρώπου. Παράλληλα, συμμετέχει πραγματικά (όχι συμβολικά) εκεί όπου παθαίνει ο άνθρωπος: στον πόλεμο, στη φτώχεια, στην ασθένεια, στον πόνο, στον θάνατο. Η Ιστορία συμβαίνει μέσα στον Θεό και τον άνθρωπο. Η τραγική ιστορία του ανθρώπου είναι και τραγική ιστορία του θυσιαστικού Θεού, ο οποίος έφτασε και φτάνει μέχρι τον θάνατο για χάρη του ανθρώπου και της κτίσης, για να ενωθεί μαζί του και μαζί της στα άδυτα του μηδενός. 

Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία λειτουργεί με οικονομικούς όρους και αλγόριθμους, αφήνει άραγε χώρο για τον Θεό ο άνθρωπος; 

-Όσο υπάρχει περιθώριο για τον άνθρωπο, τον «άλλο εαυτό» του Θεού, όπως τον ονομάζει ο Νικόλαος Καβάσιλας, άλλο τόσο υπάρχει και για τον Θεό και αντίστροφα. Αν αφήνει ο άνθρωπος χώρο για τον άνθρωπο, τότε αφήνει και για τον Θεό. Ο θάνατος του Θεού εκ μέρους του ανθρώπου ισοδυναμεί εν τέλει με τον θάνατο του ανθρώπου. Άλλωστε, αυτό το γνώρισε ιστορικά η ανθρωπότητα τον προηγούμενο αιώνα με τους δύο Παγκόσμιους πολέμους, απόρροια ακριβώς της διακήρυξης του θανάτου του Θεού. Τα πάντα υπάρχουν και συμβαίνουν στο είναι και το μη είναι του Θεού, στην ύπαρξη και την ανυπαρξία του. Αυτό που ανήκει στον άνθρωπο είναι η θέλησή του και αυτό δεν είναι λίγο. Η θέληση η οποία είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη ελευθερία, η οποία κινείται μεταξύ της αυτοθυσίας και της αυτοκτονίας. 

Πώς φτάσαμε από την κυριαρχία του υλισμού ο σύγχρονος άνθρωπος να επιθυμεί και να έχει αρχίσει ήδη να κάνει πράξη μέσω της Τεχνολογίας την αϋλότητα; 

– Καταρχήν αυτό αποδεικνύει ότι η ριζική διάκριση ύλης και αϋλότητας η οποία μας έρχεται από τα αρχαία χρόνια είναι μία έωλη διάκριση. Χώρια το γεγονός ότι η αϋλότητα θεωρούνταν καλή και η ύλη κακή. Σήμερα που η ανθρωπότητα προχωρεί προς την αϋλότητα σημαίνει άραγε και την ηθική καλυτέρευσή της; Η ύλη και η αϋλότητα συνυπάρχουν, όπως ο χρόνος με την αχρονία ή το άπειρο με το πεπερασμένο ή, θεολογικά μιλώντας, το άκτιστο (αδημιούργητο) με το κτιστό (δημιουργημένο). Το πνεύμα δημιουργεί ύλη και η ύλη δημιουργεί πνεύμα. Ωστόσο, ειδικά ο δυτικός κόσμος είναι παιδί τόσο του Πλάτωνα όσο και του Αριστοτέλη. Από τη μία θεωρεί ότι ο άνθρωπος είναι εγκλωβισμένος στη γη και στο σώμα του (πλατωνική θεώρηση) και από την άλλη πιστεύει ό,τι βλέπει και αγγίζει (αριστοτελική θεώρηση). Είτε έτσι είτε αλλιώς υποβιβάζονται τόσο η ύλη όσο και το πνεύμα. Η δε θεολογία επηρεασμένη εν πολλοίς από την πλατωνική διδασκαλία θεωρεί τον άνθρωπο εξόριστο στη γη όπου εκτίει ποινή μετά την πτώση του από τον Παράδεισο. Μια τέτοια προσέγγιση απομακρύνει τον Θεό από τη γη και ο ενοχικός και φοβικός άνθρωπος είτε προσπαθεί να δημιουργήσει έναν παράδεισο στη γη είτε άλλοτε πάλι τον μεταθέτει στον ουρανό. Ο άνθρωπος είχε και έχει την τάση να σκέφτεται μοναδικά (μονοφυσιτικά) και λιγότερο δυαδικά, τριαδικά ή πολυεπίπεδα. Άλλωστε, έτσι γεννήθηκαν και οι χριστολογικές αιρέσεις, οι οποίες άλλες από αυτές αφαιρούσαν θεότητα από τον Χριστό και άλλες πάλι ανθρωπότητα. 

Ποια είναι η θέση της σύγχρονης θεολογίας έναντι της σύγχρονης ιστορίας; 

– Η θεολογία είναι ανάγκη να διαλέγεται με όλους και με όλα στο εδώ και τώρα και να δίνει το στίγμα της. Από την άλλη, είναι ανάγκη να επανερμηνεύσει, όπου χρειάζεται, την οντολογία, την ανθρωπολογία και την κοσμολογία της έτσι που να ανταποκρίνονται στα σημερινά ιστορικά δεδομένα και τις ανάγκες, αλλά και το σύγχρονο κοσμοείδωλο. Η αλήθεια είναι η ίδια πάντοτε, ωστόσο η προσέγγισή της, οι δρόμοι που οδηγούν σε αυτή, είναι δυνατόν να αλλάζουν χωρίς να απεμπολούμε τη σοφία του παρελθόντος. Για παράδειγμα, ο γνωστός ιστοριόμυθος του Αδάμ και της Εύας στον Παράδεισο και η πτώση τους από αυτόν, μας δηλώνει πως η χρήση της γνώσης μπορεί να μας κάνει θεούς (άρα ανθρώπους με ανθρωπινότητα και ανθρωπιά), μπορεί όμως και να μας καταστρέψει. Ειδικά σήμερα μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε το πόσο δια της γνώσης είναι δυνατόν να προοδεύσουμε ή να αυτοκαταστραφούμε. Αν ερμηνεύσουμε την πτώση του Αδάμ και της Εύας με κυριολεκτικό τρόπο εξαϋλώνουμε πλατωνικά και τον άνθρωπο και την ιστορία. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, μία ρεαλιστική θεολογία η οποία όμως θα αποκαλύπτει διαρκώς το θυσιαστικό μυστήριο του Θεού, του ανθρώπου και της κτίσης που δεν είναι άλλο από την ταπείνωση, την ελευθερία και την αγάπη. Λέξεις οι οποίες ηχούν τουλάχιστον περίεργα στα αυτιά του σύγχρονου ανθρώπου ο οποίος έχει ταυτίσει φοβικά την ευτυχία με τη δύναμη και συνεκδοχικά με το χρήμα. Ωστόσο, ο Χριστός αποκάλυψε την αληθινή πλευρά της ζωής πως η «εξουσία» βρίσκεται στην αγαπητική θυσία και αυτό θα μπορούσε, όσο γίνεται, να εφαρμοστεί στην πολιτική, τον πολιτισμό και την κοινωνία μας. Πρόκειται, θα λέγαμε, για μια άλλη προοπτική θέασης των πραγμάτων στον αντίποδα της κυρίαρχης προοπτικής, όπως πραγματώνεται στην ιστορία.