"Εκκρεμότητες": Η νέα Ποιητική Συλλογή της Αγάπης Σπαθάρα

 

Εκδόθηκε η νέα ποιητική συλλογή "Εκκρεμότητες" της συμπατριώτισσάς μας ποιήτριας Αγάπης Σπαθάρα. 

Η Αγάπη Σπαθάρα έχει ήδη εκδώσει και άλλες ποιητικές συλλογές και έχει ενεργή και σημαντική παρουσία στον χώρο της ποίησης εδώ και πολλά χρόνια με εκατοντάδες ποιήματά της τα οποία αφορούν τις περισσότερες πραγματικότητες της ζωής.

Το Ιστολόγιο "Κρανέα Ελασσόνας" εύχεται θερμά συγχαρητήρια στην Αγάπη Σπαθάρα και να είναι καλοτάξιδη και αυτή η νέα της ποιητική συλλογή στις καρδιές των αναγνωστών. 

Παύλος Λάλος: "Καλόγερος από κρίμα φόνου"

 

ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ ΑΠΟ ΚΡΙΜΑ ΦΟΝΟΥ 

(αφήγημα) του Παύλου Λάλου

Από το Μοναστήρι του Νικάνορα (του Οσίου) στην βόρεια πλευρά της Δεσκάτης προς Παλιουριά-Γρεβενά ερχόταν στο χωριό μου στα παιδικά μου χρόνια καλόγερος με 2 τουλάχιστον μουλάρια με μεγάλα κυπριά στο λαιμό που χτυπούσαν στο βηματισμό του ζώου και προανήγγειλαν την παρουσία του «Άγιου» και οι νοικοκυρές έδιναν υπέρ μνημοσύνου, για την Πρόθεση του Μοναστηριού, σε είδος που έριχνε σε σακιά: βρίζα, σιτάρι ή κριθάρι, σπάνια λεφτά. 

Μια χρονιά, είχε πια για τα καλά τελειώσει ο Εμφύλιος, ήρθε ένας καλόγερος και πέρασε κι από τα απέναντι σπίτια (γειτονιά προσήλια) που είχαν παιδί, τον μοναχό Ακάκιο, στο Άγιο Όρος. Η οικογένεια είχε 2 νέους θύματα από όλμο που ένας Λοχίας Γιάννης (αγνώστου επιθέτου) του Εθνικού Στρατού  το 1948-49  είχε ρίξει από τα σπίτια στον ΆηΘανάση όπου ήταν οχυρωμένοι, και έπεσε ο όλμος σε σπίτι στη γειτονιά προσήλιο, χωρίς να θέλει είναι αλήθεια, όπου βρήκε σκάζοντας τα δυο παιδιά και τα σκότωσε.

Στον Καλόγερο ξανά, ας έρθουμε, που ήταν έξω από τα σπίτια αυτά. Τον κάλεσε η οικογένεια του Ακάκιου να κάτσει να τον φιλέψουν για μεσημέρι. Είχαν ψημένο κατσίκι από το δικό τους κοπάδι. 

Έβαλαν πρώτα τα 2 ζώα του να πιουν νερό και να φάνε ταΐ στο σακούλι τους το καθένα, ξεφόρτωσαν και τα σακιά να ξεκουραστούν και μετά έκατσαν γύρω από τον ξύλινο σοφρά (τον τράπεζο). Τότε έπιασαν την κουβέντα πρώτα με λίγο κρασί, ώσπου να λιανίσουν το ψητό και να το βάλουν στο σοφρά. Τους είπε ότι το Μοναστήρι έκανε ανακαίνιση και γι’ αυτό χρειάζονταν βοήθεια, και οι καλόγεροι μένουν προσωρινά στο χωριό Σαρακίνα. Ρώτησε ένας τον μοναχό πως έγινε καλόγερος κι αυτός τους είπε: 

«Έγινα από ένα βαρύ κρίμα που έκανα και δεν μπορούσα να ησυχάσω. Ήμουνα στο Στρατό Λοχίας, Γιάννη με λέγαν τότε το κοσμικό μου όνομα, και χειρίζομαν τον όλμο, εδώ στο χωριό σας το ’49. Κι έριξα βλήμα με τον όλμο απέναντι από τη θέση που κρατούσαμε, να χτυπήσω «συμμορίτες» και το βλήμα έσκασε σ’ ένα σπίτι όπου σκοτώθηκαν δυο παιδιά(νέοι) που δε έφταιγαν σε τίποτα, Από τότε αρρώστησα, δεν είχα ησυχία, έχασα και τον ύπνο». 

Οι του σπιτιού στο άκουσμα έμειναν με ανοιχτό το στόμα, λουλούϊασαν που λέμε, από την τρομερή έκπληξη. Κανένας δεν άπλωσε χέρι στο ψητό που μια γυναίκα έβαλε μπροστά τους. Τότε σαν κάτι να ψυλλιάστηκε ο Καλόγερος και δεν είπε άλλη κουβέντα. Είπε ένας του τραπεζιού: «δικά μας ήταν τα 2 παιδιά που σκοτώθηκαν». 

Ο καλόγερος έμεινε αισθάνθηκε έναν σφάχτη στο στομάχι και δάκρυα κύλησαν απ’ τα μάτια του. «Σχωρνάτε με, σας παρακαλώ, δεν τόθελα»  είπε μόνο κι έμεινε να κλαίει, συντριμμένος. 

Πως τόφερε η μοίρα σ’ αυτό το σπίτι να μπει μουσαφίρης ο καλόγερος, αυτός ο φονιάς των παιδιών του σπιτιού! Το ψητό έμεινε άθικτο, ώσπου ο μοναχός μάζεψε τα πράγματά του και τα ζώα κι έφυγε. Έβαλε και στα κυπριά χορτάρι στουπωμένο να μη χτυπούν, να είναι η αναχώρηση σιωπηλά, και τράβηξε από τα Μπατζιλίκια το μονοπάτι για Δεσκάτη, φεύγοντας από το χωριό Κρανιά, όπου τον κυνηγούσε σαν ερινύα το πεπρωμένο.

Στο χωριό που τόμαθαν και έγινε το θέμα συζήτησης, ο ποιητής μπάρμπα Κώστας* σκάρωσε ένα τετράστιχο, σαν χρονογράφημα τηλεγραφικό:

Λοχίας Γιάννης σκότωσε

τα παλικάρια εκείνα,

και τώρα έγινε παπάς 

και ζει στη Σαρακήνα.  

[*ποιητής, ο Κώστας Κατσαρός, γνήσιος λαϊκός Κρανιώτης πηγή σοφών στιχουργημάτων, κτηνοτρόφος, που έλεγε από μνήμης τα στιχουργήματά του, τα οποία μάθαινε σχεδόν όλο το χωριό, Κρανιά Ελασσόνας. Το τετράστιχο μου το είπε ο Γιώργος, δισέγγονος του ποιητή μπάρμπα- Κώστα].

(22/12/2025) Παύλος Λάλος

Πηγή: "Ελευθερία" Λάρισας

Παρουσιάστηκαν στη Γιάννουλη τα "Μικρά Άπαντα" του Παύλου Λάλου (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

Με την παρουσία πολλών συμπατριωτών και φίλων του Παύλου Λάλου παρουσιάστηκε η έκδοση της τελευταίας ποιητικής του ανθολογίας με τον τίτλο "Μικρά Άπαντα". Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στον φιλόξενο χώρο του Πνευματικού Κέντρου του Αγίου Γεωργίου Γιάννουλης. Η αυλαία της παρουσίασης άνοιξε με την εισήγηση του συμπατριώτη μας συγγραφέα, ιστορικού ερευνητή Γιώργου Μπαλή ο οποίος αφού αναφέρθηκε σε βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα και λογοτέχνη Παύλου Λάλου, στη συνέχεια έκανε μία εισαγωγή στο εν λόγω έργο του Παύλου Λάλου σημειώνοντας μεταξύ άλλων τόσο την ποικιλία των περιεχομένων στη συλλογή ποιημάτων όσο και το νοηματικό και υπαρξιακό τους βάθος. Τονίστηκε ότι τα ποιήματα του Παύλου Λάλου καταπιάνονται με την πολιτική, τη σάτιρα, την κοινωνία, την αγάπη, τον έρωτα, τον άνθρωπο, τη φύση, τη μνήμη, την ιστορία και πολλές ακόμη καταστάσεις του βίου και του κόσμου. 

Ακολούθως, η ποιήτρια και συγγραφέας Μαρία Αράπκουλε με μεστό ποιητικό λόγο προσέγγισε την ποίηση του Παύλου Λάλου αναδεικνύοντας πτυχές της τις οποίες συνέδεσε αρμονικά με την ανάγνωση ποιημάτων από την Ποιητική Συλλογή. 

Επίσης, ποιήματα του Παύλου Λάλου ανέγνωσαν η Γεωργία Γιάγκου - Μαστοροδήμου και η Ξανθούλα Αλευρά - Λάλου, η οποία τα ανέγνωσε και στην αγγλική γλώσσα. Ιδιαίτερη και συγκινητική στιγμή υπήρξε η ανάγνωση από την Γεωργία Γιάγκου του ποιήματος που ο Παύλος Λάλος αφιέρωσε στη μεγάλη του αδερφή η οποία δεν υπάρχει πια στη ζωή. 

Η όμορφη εκδήλωση έκλεισε με την παρουσίαση ενός πλούσιου μουσικού προγράμματος τόσο σε ποιητικές όσο και σε μουσικές συνθέσεις. Μάλιστα ακούστηκαν και τραγούδια σε ποίηση του Παύλου Λάλου και σε μουσική του συμπατριώτη μας δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Βασίλη (Λάκη) Μπαλή. Στο τραγούδι ήταν ο Παύλος Λάλος, η συμπατριώτισσά μας Δέσποινα Διβράμη και ο Λάκης Μπαλής. Ενώ, στο ηλεκτρικό πιάνο ήταν η Ιωάννα Μπαλή και στο μπουζούκι ο Λάκης Μπαλής. Μεταξύ των τραγουδιών ο Παύλος Λάλος διάβασε επιλεγμένα ποιήματά του. Ακόμη μία ιδιαίτερη στιγμή της εκδήλωσης υπήρξε η επίδοση τιμητικής πλακέτας εκ μέρους του Παύλου Λάλου στον Βασίλη Μπαλή τόσο για τη συμβολή του στη μουσική όσο και για τη συνεργασία τους. Επίσης, στην παρουσίαση διαβάστηκε μήνυμα του σκηνοθέτη συμπατριώτη μας και εκδότη του περιοδικού "Εντέχνως",  Θεόφιλου Λαλου

Την εκδήλωση τίμησαν μεταξύ άλλων με την παρουσία τους ο εφημέριος του Αγίου Γεωργίου Γιάννουλης π. Ιωάννης Κατρανίδης, ο συμπατριώτης μας π. Βασίλειος Γκουνέλας, η συγγραφέας Χριστίνα Πολέζε, ο μουσικός και συνταξιούχος καθηγητής των ΤΕΙ Θανάσης Χαρίτος, ο συνταξιούχος δάσκαλος Ιωάννης Κόνιαρης και η συνταξιούχος δασκάλα Ελένη Τοπάλη - Κόνιαρη. 

Ευχόμαστε ολόψυχα να είναι καλοτάξιδο και αυτό το πόνημα του Παύλου Λάλου και να ανθίσει στην καρδιές των αναγνωστών. 

Δείτε τις σχετικές φωτογραφίες και τα βίντεο από την εκδήλωση: 

Παύλος Λάλος: "Μικρά Άπαντα". Παρουσίαση στη Γιάννουλη - Πρόσκληση

 

Στη Γιάννουλη η νέα παρουσίαση, το Σάββατο 7 Φλεβάρη, του βιβλίου ΜΙΚΡΑ ΑΠΑΝΤΑ του Π. Λάλου

Στη Γιάννουλη στο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ του Ναού Αγίου Γεωργίου (οδός Αγίου Παντελεήμονα) παρουσιάζεται το βιβλίο ΜΙΚΡΑ ΑΠΑΝΤΑ (Ανθολογία Ποιητική) του Παύλου Λάλου, το Σάββατο 7 Φλεβάρη ώρα 5 μ.μ.

Διοργανώνουν το περιοδικό Αντι.δωρο Περραιβίας και το περιοδικό ΕΝΤΕΧΝΩΣ πολιτιστικός Οδηγός Ανατολικής Θεσσαλονίκης (Θέρμη) του Θεόφιλου Λάλου. Παρέχει την συμπαράσταση ο ιερέας Γιάννουλης Πατήρ- Ιωάννης, τον οποίο ευχαριστούμε για την παραχώρηση της αίθουσας του ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ.

Θα μιλήσουν: 1.Γιώργος Ι. Μπαλής (συγγραφέας), χρόνος 15΄, 2.Μαρία Αράπκουλε (ποιήτρια- συγγραφέας), χρόνος 15΄, και 3.ο λογοτέχνης Παύλος Λάλος. Την εκδήλωση θα κλείσουν με ποιοτικό μουσικό πρόγραμμα οι μουσικοί: Βασίλης Μπαλής (μπουζούκι- τραγούδι), η Γιάννα Μπαλή (πιάνο), η Δέσποινα Διβράμη (τραγούδι) και ο Π. Λάλος(τραγούδι και απαγγελία ποιημάτων του πριν από κάθε τραγούδι).  Θα παρουσιαστούν και 2 μελοποιημένα, από τον Β. Μπαλή, ποιήματα του Π.Λάλου: α)ΘΕΛΩ ΝΑ ΡΙΞΩ  και β)ΣΤΟΝ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟ.

Το βιβλίο είναι είδος Ποιητικών Απάντων (σελίδες 258) όλης της 73άχρονης πορείας του Π.Λάλου, από τα (νεανικά) πρωτόλειά του ως το 2025, με πάνω από144 ποιήματα από τα οποία 80 ποιήματα που δεν περιλαμβάνονται στις 5 έντυπες συλλογές του και μια επιλογή από τα βιβλία του. Χωρίζεται σε 7 ΕΝΟΤΗΤΕΣ.  Απ’ αυτές οι 2η και 4η Ενότητες αποτελούνται από νέα έργα που πρωτοβλέπουν το φως της δημοσιότητας: α)Το ποιητικό θεατρικό Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ ΠΟΥ ΚΡΟΚΟΥΣ ΜΑΖΕΥΕ, πάνω στο γνωστό μύθο, αλλά ως ο θρήνος του πατέρα μπροστά στο νεκρό σώμα του γιου, που παραπέμπει στο σημερινό φόρο αίματος νέων στην άσφαλτο. β) Το ποιητικό δράμα «Ο βυρός και ο Απαρνητής», σε πεντασύλλαβο στίχο, για τον σύγχρονο άνθρωπο που έχει πικραθεί πολλαπλά από τις πόλεις και την αποξένωση και πάει στη βουνίσια φύση, όπου όμως θα έχει ένα δραματικό τέλος (μετά από απατηλές παραισθήσεις) σε ένα ποτάμιο βυρό, βαθιά γούρνα, που έχει σκάψει στα βράχια η δύναμη του νερού. 

       ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Παρουσιάζονται τα "Μικρά Άπαντα" του Παύλου Λάλου - Πρόσκληση

 

Ετοιμαζόμαστε για την παρουσίαση του βιβλίου μου Π.Λάλος, ΜΙΚΡΑ ΑΠΑΝΤΑ (Ανθολογία Ποιητική), έκδ. ΦΑΟΣ, το ερχόμενο Σάββατο 24 Γενάρη 2026, ώρα 7 μμ στη ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΓΩΝΙΑ Δήμου Λαρισαίων (Γαληνού & Φαρμακίδου Γωνία) ΛΑΡΙΣΑ. Σας περιμένουμε να περάσουμε ωραία, με επιλεγμένα τραγούδια στο κλείσιμο της σύντομης παρουσίασης. Διότι τα καλά τραγούδια και η ποίηση είναι αδελφές δημιουργίες.  

  Π   Ρ  Ο  Σ  Κ Λ  Η  Σ  Η 

Σας Προσκαλούμε στην εκδήλωση που συνδιοργανώνουν:

Η Αντιδημαρχία Πολιτισμού ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ,

Το περιοδικό Αντι.δωρο Περραιβίας  (Ελασσόνας & Τυρνάβου),

Το ΕΝΤΕΧΝΩΣ, Πολιτ/κός Οδηγός Ανατολικής Θεσ/νίκης (Θέρμη),

Ο Σύλλογος Ελλήνων  Κοινωνιολόγων, παράρτημα Λάρισας,

                          παρουσίασης του βιβλίου:

ΜΙΚΡΑ ΑΠΑΝΤΑ (Ανθολογία Ποιητική) του Παύλου Λάλου

το Σάββατο 24 Γενάρη 2026, προσέλευση ώρα 7-7,15 μμ

στη ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΓΩΝΙΑ – Χώρος Πολιτισμού Δήμου Λαρισαίων 

Λάρισα (Γαληνού & Φαρμακίδου γωνία).

Θα μιλήσουν: 1.Νίκος Πουτσιάκας (πρόεδρος Συλλόγου Ελλήνων Κοινωνιολόγων, Παράρτημα Λάρισας)  χρόνος 10 ΄

2.Κώστας Πάνος (φιλόλογος- συγγραφέας), χρόνος 20 ΄

και 3.Ο λογοτέχνης Παύλος Λάλος 

Η Γεωργία Γιάγκου παρουσιάζει το βιογραφικό του Π.Λάλου και 3 αντιπροσωπευτικά ποιήματα από το βιβλίο

1.ΖΟΥΜΕ, 2.Μήπως γινούμε ένα ούλοι, 3.ΣΟΝΕΤΟ ΣΤΗ ΜΑΝΑ. 

Μουσικό πρόγραμμα, στο κλείσιμο

Μουσικοί του  ΗΧΟΣ ΓΗΓΕΝΗΣ:  Θανάσης Ζιώζιας (βιολί) – τραγ. Π.Λάλος

Στάθης Σταμελόπουλος (μπουζούκι)- Βασίλης Σελήνης (κιθάρα)

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

φωτο 2010, Βράβευση για τη δημιουργία του διπλού CD "Βάστα βρε Όλυμπε" στο Βελίδιο Θεσ/νίκης από τον Πρόεδρο του ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ Συλλόγων Επαρχ. Ελασσόνας, στη μεγάλη εκδήλωση προβολής της Επαρχίας Ελασσόνας.

Παύλος Λάλος

* Το Ιστολόγιο "Κρανέα Ελασσόνας" εύχεται να είναι καλοτάξιδο και αυτό το πόνημα του συμπατριώτη μας συνταξιούχου δημοσιογράφου και συγγραφέα Παύλου Λάλου. Επίσης, του ευχόμαστε να είναι πάντα υγιής και δημιουργικός. 

"Ολόγραμμα τράγου". Ένα διήγημα για την Κρανιά από τον Γ. Σκαμπαρδώνη

 

Στον Χρήστο Πατούνα

 Ο Ρίτσος, βγήκε πάλι, απόψε, απ’ το γιατάκι του. Είναι ο πιο θρυλικός λύκος των τελευταίων δέκα χρόνων, που οι χωριάτες και οι τσομπαναραίοι της περιοχής, ως κάτω, στα Χάσια, απ’ τα κατορθώματά του, δηλαδή τις ζημιές που τους έκανε, του έχουνε αποδώσει υπερφυσικές δυνάμεις: λένε ότι πηδάει πάνω από δυόμιση μέτρα ύψος και μπαίνει στα μαντριά, ότι δεν έχει μυρωδιά λύκου γιατί ο πατέρας του ήταν λυκόσκυλο μπερδεμένο με Μολοσσό, οπότε τα τσομπανόσκυλα δεν τον μυρίζουν, δεν τον καταλαβαίνουνε όταν κοντοσιμώνει. Ότι δεν τον πιάνει φόλα, ούτε με αρσενικό, ούτε με υδροκυάνιο. Τα σκάγια δεν τον βρίσκουν. Ότι είναι μιάμιση φορά πιο μεγάλος και πιο μακρύς από κανονικό λύκο. Ότι έχει πονηρία αλεπούς και αγριόγατας μαζί και τα μάτια του είναι γαλάζια και κόκκινα. Λένε ιστορίες πολλές γι’ αυτόν τον λύκο, που είναι, πια, απ’ όσο υπολογίζουνε, οχτώ χρονών, σχεδόν γέρος, χωρίς να γερνάει, αφού συνεχίζει να αρπάζει με την ίδια ευκολία γίδια, τράγους και κατσίκια, ακόμα και μέσα από οικισμούς, κι αυλές, όταν βαραίνει πολύ ο χειμώνας.

Πήρε αυτό το όνομα γιατί, όταν γεννάει η λύκαινα (στα μέρη μας την λένε λύκισσα), το λυκάκι που θα έχει την μεγαλύτερη μοβοριά, μοχθηρία και τόλμη απ’ τα υπόλοιπα, αλλά τράβηξε και τα πιο φονικά χούγια κι από παλιότερους προγόνους του, εδώ, στα χωριά της Ελασσόνας, το λέμε Ρίτσο.

Ένας τσομπάνης, ο Τάκης ο Σιγομήτρος, διηγείται ότι ο Ρίτσος μαγεύει το κοπάδι πριν αρπάξει μια γίδα και λέει ότι το είδε με  τα μάτια του: μια μέρα, που ήταν ψηλά, σε ένα πλάτωμα στην Κούτρα- Ράχη, με τα ζώα και στάλιαζαν, χωρίς να τον πάρουνε χαμπάρι τα σκυλιά, και είχε οχτώ, μπήκε ο λύκαρος μέσα στα γίδια κι άρχισε να χορεύει, ανάμεσά τους, να χοροπηδάει δώθε-κείθε χαρούμενος, παίζοντας, χωρίς να πειράζει κανένα ζώο, να κάνει καμώματα, σαν σκυλί που είναι να του δώσεις μεζέ. Τον κοίταζαν τα γίδια και τα σκυλιά αποσβολωμένα, και μετά άρχισαν να τον ακολουθούν υπνωτισμένα – τα πήρε και τα οδηγούσε, σαν γκεσέμι (ευνούχος τράγος που καθοδηγεί το ποίμνιο), κατά πάνω, προς την κορυφή. Και μετά, ξαφνικά, άρπαξε μια γίδα, που ήταν στην άκρη-άκρη, την πήγε παραπέρα, της έκοψε τον λαιμό, της ρούφηξε όλο σχεδόν το αίμα, ενώ αυτή ήταν ακόμα ζωντανή, ψυχομαχούσε, και την παράτησε κι έφυγε. Αλλά και τα σκυλιά και ο ίδιος ο τσομπάνης, λέει, είχε μαγευτεί, καθότανε και κοιτούσε τον Ρίτσο βουβός, παρακολουθούσε όλη την σκηνή ανήμπορος, κοκάλωσε, και δεν μπορούσε να κουνήσει ούτε βλέφαρο. Αυτή και  άλλες, πολλές, ασύρραπτες διηγήσεις έχουνε κάνει θρύλο αυτόν τον λύκο,  τον έχουνε φτάσει σε ιδεαλιστική ανύψωση.

Βγήκε ο Ρίτσος κι απόψε απ’ το γιατάκι του, που τις τελευταίες δυο μέρες είναι πάλι σε μέρος απρόσιτο, κακοτράχαλο, μέσα σε κάτι πουρναρότουφες, τέρμα-κάτω, σχεδόν, στην χαράδρα του βουνού Κούτρα-Ράχη, και λέγεται Χράπα, στα χίλια πεντακόσια μέτρα βάθος. Από ψηλά, απ’ την

Παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο της Χρύσας Μαστοροδήμου «Ο βιβλιοπώλης» (ΦΩΤΟ-ΒΙΝΤΕΟ)

 

Το Πολιτιστικό Κέντρο Εκπαιδευτικών νομού Λάρισας – ΠΟΚΕΛ σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο «bla bla» και τις εκδόσεις «Βακχικόν» παρουσίασαν το νέο μυθιστορήμα της εκπαιδευτικού Χρύσας Μαστοροδήμου: «Ο βιβλιοπώλης», το απόγευμα της Πέμπτης, στο Χατζηγιάννειο Πνευματικό Κέντρο Λάρισας (παραχώρηση χώρου Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων).

Για το βιβλίο μίλησε η καθηγήτρια του πανεπιστημίου Αθηνών, Μπλιούμη Αγλαΐα, ενώ αποσπάσματα του βιβλίου διάβασαν οι: Γιουρούκης Αργύρης, Ρεμπάπης Βαγγέλης, Βασδέκη Αικατερίνη, Εξάρχου Δήμητρα, Καραλή Βάσω, Χαδουλίτση Βίλυ, Στυλιανού Σοφία, Σανή Χαρούλα, Δαλαμάγκα Δήμητρα, Χαδουλίτση Ελένη και Πίπη Χαρά.

Την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος της larissanet Λάμπρος Αναγνωστόπουλος και συνόδευσε στο πιάνο η Ευτυχία Κασιάρη.

Η ίδια η συγγραφέας μιλώντας στο larissanet.gr έχει πει για το βιβλίο της ότι: «Ο βιβλιοπώλης ξεκίνησε σαν ένα διαφορετικό βιβλίο με σκοπό να αποσυμπιεστώ από τα Τεμάχια καθώς ήταν ένα βιβλίο που απαιτούσε εκτενή ιστορική έρευνα, σύγκριση στοιχειών που δεν ήταν ξεκάθαρα και μου πήρε αρκετό χρόνο. Ο βιβλιοπώλης από την άλλη ξεκίνησε σαν μια ερωτική ιστορία αλλά όπως σύντομα θα ανακαλύψει ο αναγνώστης είναι πολλά περισσότερα από μια απλή ιστορία καθώς αποτελεί μόνο το όχημα για να τεθούν ερωτήματα υπαρξιακά, φιλοσοφικά και πανανθρώπινα όπως τι είναι ο χρόνος, ο έρωτας, η ψυχή, το σώμα και κατά πόσο μπορεί ο άνθρωπος να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα ανεπηρέαστος από του τι του έχει επιβληθεί ως σωστό ή λάθος».

Δείτε φωτογραφίες:

Παύλος Λάλος: "Η μανιά Πασκαλιά"

 

Από τον Παύλο Λάλο,

Λόγω καλοκαιριού και Παναγίας που πέρασε σας έχω μια αφήγηση από καρδιάς.

Η ΜΑΝΙΑ ΠΑΣΚΑΛΙΑ

Στη φωτογραφία του κάδρου, η Μανιά Πασκαλιά με τη μεσάλα, κοιτάει μπροστά σοβαρή, με τα σημάδια του χρόνου στη μορφή της αλλά καλοστεκούμενη χήρα γυναίκα που ο κοκκινομάλλης παππούς Στέργιος, με την καλή καρδιά, είχε φύγει νέος σχετικά (έναν αδερφό που είχε, πήγε χουσμικιάρης- αφιερωμένος στο Μαναστήρι τ’ς Γιαννουτάς, απέναντι πλευρά της Χράπας που διανοίχτηκε από τους παγετώνες της λεκάνης-υψίπεδο δυτικά) και δεν έζησε τους πολέμους 1940 και μετά. Η Μανιά χήρεψε δυο φορές. Από τον πρώτο γάμο χήρεψε με ένα κορίτσι στην αγκαλιά, αυτήν που θα παντρευόταν τον λεβέντη της φωτογραφίας. Μετά δευτεροπαντρεύτηκε (έτσι έκαναν τότε) με τον κοκκινομάλλη παππού Στέργιο κι έκαναν τα άλλα 5 κορίτσια. Ο μουστακαλής λεβέντης με τα πυκνά μαλλιά λοιπόν δίπλα της στη φωτο ήταν ο γαμπρός της στην τρανύτερη θυγατέρα της που χήρεψε κι αυτή, με ένα σωρό κούτσικα.  

Ο γαμπρός αυτός χάθηκε το 1948-9. Έκανε στο πρώτο αντάρτικο, το πατριωτικό και μετά βγήκε και στο δεύτερο αντάρτικο το αριστερό και χαμένο από χέρι (άλλοι το είπαν προδωμένο) και χάθηκε στη μάχη για κατάκτηση του Καρπενησιού, που λένε το ήθελαν οι αντάρτες για πρωτεύουσα της επαναστατικής τους Κυβέρνησης.

Υπήρξε κι άλλος γαμπρός, στην άλλη χαροκαμένη θυγατέρα της Μανιάς, που είχε υποστεί το κάψιμο του σπιτιού από τους λυσσασμένους Ναζιστές Γερμανούς στην Κατοχή. Κι εκείνος πολεμώντας έφτασε στο Γράμμο όπου χάθηκε πίσω τον ήλιο,  άγνωστο αν τάφηκε και δηλώθηκε αγνοούμενος νεκρός. Γι' αυτόν δεν είχε φωτογραφία η Μανιά. 

Τα παιδιά και κορίτσια που άφησαν πίσω τους στο χωριό και οι δυο, στην ορφάνια, σε μια Ελλάδα μίσους και χολής, υπέφεραν φτώχεια και προσβολές για να επιβιώσουν και να ορθοποδήσουν ώσπου να καταλαγιάσουν τα πάθη. Άλλα κορίτσια παντρεύτηκαν ξενόχωρα κι αγόρια πήγαν στη Γερμανία και πρόκοψαν.

 Η Μανιά με τη φωτογραφία τίμησε τον ένα χαμένο γαμπρό της, δείχνοντας περήφανα ότι δεν ντρέπονταν γι αυτόν. 

Όπως δεν ντρέπονταν και για το χάρισμά της στα γητέματα για  μάτιασμα, φευγάτο νουφαλό, λούγκες, χουλκό και άλλα παραϊατρικά της πανάρχαιας τέχνης των σαμάνων που από πρωτότοκη γυναίκα σε πρωτότοκη έφτασε ως τις μέρες μας, ευεργετώντας, σεμνά, ανθρώπους και ζωντανά, γιατί και στα ζώα το εφάρμοζε. Και στο σουγκάρι της Κατερίνης της θυγατέρας της γιάτρεψε μια λούγκα (πρίξιμο) ανάμεσα στα σκέλια. 

 Μια φορά η Μανιά πήγε στο ρέμα (το λάκκο λέγαν) για πλύσιμο ρούχων και στρωσιδιών, στην αρχή της τρομερής Χράπας, κοντά στη γέφυρα που έγινε για το δρόμο με το γειτονικό χωριό. Εκεί ήταν κι άλλες γυναίκες στήνοντας καζάνια πάνω σε φωτιά που ζέσταιναν νερό, ήταν και μια Νταγκλού με το νεαρό της παιδί για βοηθό, που έπρεπε να συμπάει ξύλα και κλαδιά στη φωτιά. Μα αυτό το παληκαράκι ήταν κομμένο σαν από μεγάλη κούραση και όλο να ξαπλώνει ήθελε.

 –Τι έχ’ς γιούτσ’κι μ’, ρώτησε η παρατηρητική Μανιά.

-Δεν έχου όριξι για φαΐ, ψίχα δεν κατιβαίνι θεια. Έχου πιθάνι από ξηνηστικουμάρα κι δεν μπορώ να φάου.

-Σ’ έφυγι η νουφαλός γραμμένου μ’, είπε η πολύπειρη Μανιά. Γι αυτό δεν σ’ έρχιτι να τρως.

-Κάμι κάνιμ’ κάτι, Πασκαλιά, είπε η μάνα του, μπέλκιμ κι γιάνει.

Η Μανιά τον έτριψε στις μασχάλες και είπε:

- Σα γυρίσουμι στο χωριό θα σι κάνου καλά.  

Και τόκανε.  Αφού φόρτωσαν τα πλυμένα, από το ποταμάκι Μουράντας στο Λουτριώτικο, καθένας στο γαϊδουράκι του, ανέβηκαν την ανηφόρα στ’ Ντιβράμη ντ’ Καψάλη ως τ’ Γέρη του Λουτρό και ως την Κόκκα μέσω Σκάπιτο, έφτασαν στα σπίτια τους. Εκεί η Μανιά τον έκανε το γήτεμα, τρίβοντας γύρω στον ουφαλό με σπυριά αλάτι και μουρμουρίζοντας τα μυστικά λόγια που ήξερε. Φύσηξε στον αέρα. Το παιδί έγινε καλά και δε χόρταινε να τρώει, ώσπου φοβήθηκε η μάνα του μη τους χρεοκοπήσει, αλλά χαλάλι του. 

Τη Μανιά την είχε βάλει τρεις μετάνοιες η μάνα του νεαρού, σαν αυτές που έκανε στην Παναΐα και βαθύτερες!!! 

ΠΑΥΛΟΣ ΛΑΛΟΣ  

Γλωσσάρι

Μανιά=η γιαγιά στα Κρανιώτικα.

Σουγκάρι= λέγεται το τελευταίο παιδί, ο εκκλησιαστικά Βενιαμίν.

Συμπάει=να τροφοδοτεί τη φωτιά .

Νουφαλός έφυγει= έφυγε ο αφαλός, πάθηση με συμπτώματα αδυναμία (κομάρα)- ανορεξία, που μόνο η πρακτική λαϊκή ιατρική αναγνωρίζει και θεραπεύει. 

Μπέλκιμ= τούρκικη λέξη, μήπως, ίσως. Χρησιμοποιείται ακόμα από τους παλιούς, λέγεται και στο αποκριάτικο τραγούδι «Κάτω στο γιαλό στην άμμο, τα καβούρια κάνουν γάμο…μπέλκιμ και σ’ αγαπήσει».

Κάνιμ= τουλάχιστον. Τούρκικη, μάλλον λέξη.

Μετάνοιες= γονυκλισίες, προσκυνήματα.

Δήμητρα Ζέρβα: "Lived my myth in Krania..."

 

"Lived my myth in Krania..."

Ή αλλιώς: "Το να ζεις τους μύθους στην Κρανιά"

Ήμουν μικρό παιδάκι όταν πρωτοδιάβασα και άκουσα για τα καλικαντζάρια...τα μικρά, άσχημα ξωτικά που ζούσαν κάτω από τη γη και ολημερίς και ολονυχτίς πριόνιζαν με ένα τεράστιο πριόνι το δέντρο που τη στήριζε να μην πέσει...

Την παραμονή των Χριστουγέννων ανέβαιναν στη γη για να γλεντήσουν..

Έμεναν ως την ημέρα των Φώτων, έκαναν σκανταλιές, έκλεβαν φαγητό, έπιναν κρασί, χόρευαν και διασκέδαζαν με την αναστάτωση και το φόβο που προκαλούσαν στους ανθρώπους ως το πρωί....

Με το πρώτο φως κρυβόταν στα δάση και ξαναγύριζαν το βράδυ....Όλο αυτό κρατούσε μέχρι των Φώτων που άγιαζαν τα νερά....

Τότε ξαναγύριζαν στα έγκατα της γης και έβρισκαν το δέντρο ανανεωμένο και με πιο χοντρό κορμό.....και άρχιζαν πάλι την δουλειά.......ως την επόμενη παραμονή Χριστουγέννων....

Ήταν τόσα πολλά και τόσο μαγευτικά όμορφα τα παραμύθια που τα ζούσαμε...το εννοώ πραγματικά, γιατί εγώ με τα παιδικά μου μάτια σχεδόν τους έβλεπα τους καλικάντζαρους...να ρίχνουν κάτω τα ξύλα της θειάς Κουμαντέραινας, να βάζουν τρικλοποδιές στον παππού τον Κώστα που γυρνούσε νύχτα, μες το χιόνι τρεκλίζοντας να ανέβει την ανηφόρα προς το σπίτι του ή να ρίχνουν κάτω το σακί με το αλεύρι και να  γίνονται άσπροι στην αποθήκη της Γκουνέλαινας... στη γιαγιά μου νομίζω δεν πήγαιναν να την ενοχλήσουν...ίσως ακόμη και αυτά τα δαιμόνια, σέβονταν την τόσο βασανισμένη της ψυχή και δεν ήθελαν να την αναστατώσουν κι άλλο...

Σχεδόν τους έβλεπαν τα παιδικά μου μάτια και θυμάμαι τις εικόνες της παιδικής μου φαντασίας ακόμα, ίδιες μέσα στη μνήμη μου...και τώρα, ανοίγω καμιά φορά αργά τη νύχτα την κουρτίνα να δω αν χοροπηδάνε στο δρόμο αλλά δεν τους βλέπω πια...νομίζω δεν έρχονται στις πόλεις...και τα τελευταία χρόνια αραίωσαν πολύ τις "επισκέψεις" τους στο πάνω μέρος της γης... δε βρίσκουν φαντασία να κινήσουν...

Τα παιδιά μου δεν κατάφερα να τα κάνω να πιστέψουν έτσι όλα αυτά, παρόλο που στο γιό μου πριν χρόνια είχα στήσει ολόκληρο σκηνικό ζημιών στο σπίτι...υποτίθεται από τους καλικάντζαρους...για να κάνει εικόνα και να πιστέψει και αυτός στο παραμύθι...για να το κρατήσουμε ζωντανό...το είχαμε διαβάσει λοιπόν και στο σπίτι και ήταν τυχερός που το διάβασαν και στο σχολείο και ευτυχώς με το πολύ παιδικό του τότε μυαλό, μαζεύοντας τους κουραμπιέδες που μας είχαν πετάξει στο πάτωμα τα παλιοτέρατα, μ 'είπε: "Πάμε να κρεμάσουμε κόσκινο στην πόρτα να απασχοληθούν μετρώντας τις τρύπες"...πόσο το είχα χαρεί πολύ που τον κατάφερα να πιστέψει στο παραμύθι και μπήκε και μέσα σε αυτό με παρέμβαση του θαυματουργού κόσκινου...Τώρα όμως μεγαλώνοντας, τα παιδιά μου με κοιτούν γελώντας  δύσπιστα για τον κόσμο που δεν ανήκει σε οθόνες...είναι νομίζω  η πραγματικότητα των στίχων του Φίλιππου Γράψα :"Αφού στον Όλυμπο οι Θεοί τ' αποφασίσανε,

δώσαν στο κρύο τα κλειδιά

κι αυτοκτονήσανε...

Μόνη ξυπνά μόνη κοιμάται τώρα η μέρα

με μηχανάκι με κομπιούτερ

Και φλογέρα...".

Τυχεροί όλοι εμείς που μεγαλώσαμε με παραμύθια και πιστέψαμε στους υπέροχους λαϊκούς μας μύθους...

Καλή και ευλογημένη χρονιά με υγεία, φώτιση και αρκετά άκακα τέρατα στη μνήμη και στη φαντασία μας συμπατριώτες...

Δήμητρα Θεοδ. Ζέρβα

* Ευχαριστούμε θερμά τη συμπατριώτισσά μας εκπαιδευτικό Δήμητρα Θ. Ζέρβα για το ωραίο σκάλισμα της μνήμης μας, συνδυάζοντας τον κόσμο των παραμυθιών με εικόνες από το χωριό μας. 

Χρύσα Μαστοροδήμου: «Οι ΛεξΩτεχνίες δίνουν το στίγμα της πόλης μας…»

 

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΣΤΗ LARISSANET

Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο

Οι «ΛεξΩτεχνίες», είναι ένα περιοδικό του Πολιτιστικού Κέντρου Εκπαιδευτικών Λάρισας (ΠΟ.Κ.Ε.Λ.), που περιέχει ποιήματα, διηγήματα, άρθρα και σκίτσα καλλιτεχνών, ενώ καταγράφονται και οι δράσεις του Συλλόγου. Στις σελίδες του παρουσιάζονται λογοτέχνες πανελλήνιας εμβέλειας αλλά και Λαρισαίοι συγγραφείς και ποιητές και αποτυπώνονται οι λογοτεχνικές αναζητήσεις των εκπαιδευτικών της περιοχής. Το περιοδικό είναι συνδρομητικό και συμμετέχουν σ’ αυτό εκπαιδευτικοί, μέλη του ΠΟ.Κ.Ε.Λ. και άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, με αναγνωρισμένο λογοτεχνικό και όχι μόνο έργο (ζωγραφική, φωτογραφία, γλυπτική, κ.α.).

Αγλαΐα Μπλιούμη: "Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα"

 

Με ιδιαίτερη χαρά πληροφορηθήκαμε την προ ολίγων ημερών έκδοση (Κέδρος) του μυθιστορήματος της συμπατριώτισσάς μας, Επίκουρης Καθηγήτριας Γερμανικής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αγλαΐας Μπλιούμη. 

Η Αγλαΐα μεγάλωσε ως παιδί Ελλήνων μεταναστών στη Γερμανία και με αυτές τις προσλαμβάνουσες συνέγραψε αυτό το πραγματικά υπέροχο μυθιστόρημα. Τα βιώματά της, οι μνήμες της και η επιστημονική της γνώση συμπλέκονται αρμονικά δημιουργώντας έντονες εικόνες στους αναγνώστες οι οποίοι γίνονται εκ των πραγμάτων κοινωνοί αυτού του ταξιδιού της ζωής, ως άλλος Οδυσσέας. Το μυθιστόρημα της Αγλαΐας θα αγγίξει βαθιά την ψυχή όχι μόνο όσων έχουν ανάλογες μεταναστευτικές μνήμες, αλλά όλων όσοι "μιλήσουν" μαζί του. Άλλωστε, όλοι οι άνθρωποι είμαστε μετανάστες και ταξιδευτές αυτής της ζωής. 

Αξίζει επιπλέον να αναφερθεί πως το μυθιστόρημα δεν αναφέρεται μόνο στους ξενιτεμένους Κρανιώτες στη Γερμανία, αλλά μιλά και για την ίδια την Κρανιά. Παρουσιάζονται οι άνθρωποι της Κρανιάς από τη δεκαετία του 1930 έως σήμερα, ενώ δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην περίοδο της Κατοχής. Οικογενειακές διηγήσεις συνυφαίνονται με τα υπαρκτά γεγονότα της αντίστασης των Κρανιωτών κατά των ναζί. Οι παραπομπές αυτών των γεγονότων αντλούνται από τη μελέτη του Ελευθερίου Λάλου.

Το Ιστολόγιο "Κρανέα Ελασσόνας" εύχεται θερμά συγχαρητήρια στην συμπατριώτισσά μας Αγλαΐα Μπλιούμη για τη συγγραφή αυτού του μυθιστορήματος. Της ευχόμαστε ολόψυχα να είναι καλοτάξιδο και να μεταναστεύσει και να σκηνώσει στις καρδιές πολλών ανθρώπων. Επίσης, νιώθουμε την ανάγκη να της ευχηθούμε καλή δύναμη και στο ακαδημαϊκό της έργο και να συνεχίζει να μας κάνει περήφανους ως Κρανιώτες και Κρανιώτισσες. 

Χρήστος Γκουνέλας

Ακολουθεί ένα σύντομο βιογραφικό της Αγλαΐας και η εμπεριστατωμένη βιβλιοκριτική της Κατερίνας Λιάτζουρα για το μυθιστόρημα της Αγλαΐας: 

Ποιήματα της Αγάπης Σπαθάρα

 ΤΟ ΜΕΛΙ

Ακούω το θρόισμα

τον νέκταρ 

εκβάλλει

στις ρίζες στα άνθη

στο φως 

στο σκοτάδι.

Σαν μέλισσα 

νέα

ανοίγεις φτερά

σκορπίζεις

τη γύρη 

πετάς μακριά.

Δώσε μου 

δύναμη

δώσ' μου ζωή

θα σου μιλάω

με χρώματα

κάθε στιγμή.

Χάρισέ μου 

το μέλι

άγγιξέ με γλυκά

είναι η στιγμή

που αξίζει

είναι η χαρά.

Αγάπη Σπαθάρα 

26/06/2022

(Φωτογραφία της κόρης μου)

"Ολόγραμμα τράγου". Ένα διήγημα για την Κρανιά από τον Γ. Σκαμπαρδώνη

Στον Χρήστο Πατούνα

 Ο Ρίτσος, βγήκε πάλι, απόψε, απ’ το γιατάκι του. Είναι ο πιο θρυλικός λύκος των τελευταίων δέκα χρόνων, που οι χωριάτες και οι τσομπαναραίοι της περιοχής, ως κάτω, στα Χάσια, απ’ τα κατορθώματά του, δηλαδή τις ζημιές που τους έκανε, του έχουνε αποδώσει υπερφυσικές δυνάμεις: λένε ότι πηδάει πάνω από δυόμιση μέτρα ύψος και μπαίνει στα μαντριά, ότι δεν έχει μυρωδιά λύκου γιατί ο πατέρας του ήταν λυκόσκυλο μπερδεμένο με Μολοσσό, οπότε τα τσομπανόσκυλα δεν τον μυρίζουν, δεν τον καταλαβαίνουνε όταν κοντοσιμώνει. Ότι δεν τον πιάνει φόλα, ούτε με αρσενικό, ούτε με υδροκυάνιο. Τα σκάγια δεν τον βρίσκουν. Ότι είναι μιάμιση φορά πιο μεγάλος και πιο μακρύς από κανονικό λύκο. Ότι έχει πονηρία αλεπούς και αγριόγατας μαζί και τα μάτια του είναι γαλάζια και κόκκινα. Λένε ιστορίες πολλές γι’ αυτόν τον λύκο, που είναι, πια, απ’ όσο υπολογίζουνε, οχτώ χρονών, σχεδόν γέρος, χωρίς να γερνάει, αφού συνεχίζει να αρπάζει με την ίδια ευκολία γίδια, τράγους και κατσίκια, ακόμα και μέσα από οικισμούς, κι αυλές, όταν βαραίνει πολύ ο χειμώνας.

Πήρε αυτό το όνομα γιατί, όταν γεννάει η λύκαινα (στα μέρη μας την λένε λύκισσα), το λυκάκι που θα έχει την μεγαλύτερη μοβοριά, μοχθηρία και τόλμη απ’ τα υπόλοιπα, αλλά τράβηξε και τα πιο φονικά χούγια κι από παλιότερους προγόνους του, εδώ, στα χωριά της Ελασσόνας, το λέμε Ρίτσο.

Ένας τσομπάνης, ο Τάκης ο Σιγομήτρος, διηγείται ότι ο Ρίτσος μαγεύει το κοπάδι πριν αρπάξει μια γίδα και λέει ότι το είδε με  τα μάτια του: μια μέρα, που ήταν ψηλά, σε ένα πλάτωμα στην Κούτρα- Ράχη, με τα ζώα και στάλιαζαν, χωρίς να τον πάρουνε χαμπάρι τα σκυλιά, και είχε οχτώ, μπήκε ο λύκαρος μέσα στα γίδια κι άρχισε να χορεύει, ανάμεσά τους, να χοροπηδάει δώθε-κείθε χαρούμενος, παίζοντας, χωρίς να πειράζει κανένα ζώο, να κάνει καμώματα, σαν σκυλί που είναι να του δώσεις μεζέ. Τον κοίταζαν τα γίδια και τα σκυλιά αποσβολωμένα, και μετά άρχισαν να τον ακολουθούν υπνωτισμένα – τα πήρε και τα οδηγούσε, σαν γκεσέμι (ευνούχος τράγος που καθοδηγεί το ποίμνιο), κατά πάνω, προς την κορυφή. Και μετά, ξαφνικά, άρπαξε μια γίδα, που ήταν στην άκρη-άκρη, την πήγε παραπέρα, της έκοψε τον λαιμό, της ρούφηξε όλο σχεδόν το αίμα, ενώ αυτή ήταν ακόμα ζωντανή, ψυχομαχούσε, και την παράτησε κι έφυγε. Αλλά και τα σκυλιά και ο ίδιος ο τσομπάνης, λέει, είχε μαγευτεί, καθότανε και κοιτούσε τον Ρίτσο βουβός, παρακολουθούσε όλη την σκηνή ανήμπορος, κοκάλωσε, και δεν μπορούσε να κουνήσει ούτε βλέφαρο. Αυτή και  άλλες, πολλές, ασύρραπτες διηγήσεις έχουνε κάνει θρύλο αυτόν τον λύκο,  τον έχουνε φτάσει σε ιδεαλιστική ανύψωση.

Βγήκε ο Ρίτσος κι απόψε απ’ το γιατάκι του, που τις τελευταίες δυο μέρες είναι πάλι σε μέρος απρόσιτο, κακοτράχαλο, μέσα σε κάτι πουρναρότουφες, τέρμα-κάτω, σχεδόν, στην χαράδρα του βουνού Κούτρα-Ράχη, και λέγεται Χράπα, στα χίλια πεντακόσια μέτρα βάθος. Από ψηλά, απ’ την

Τάκη Παπατσώνη: Των θυρών κεκλεισμένων

Ο ποιητής Τάκης Παπατσώνης

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου,

O ποιητής από νωρίς έχει συλλάβει την σημασία του "των θυρών κεκλεισμένων"...

Άλλωστε ο Ιησούς "των θυρών κεκλεισμένων" εισήλθε προς τους μαθητές του μετά την Ανάσταση.

Για να δηλώσει και την μυστική λατρεία, την "εσωτερική πια λατρεία" που λέει ο Παπατσώνης. 

Η λατρεία στην Ορθόδοξη Εκκλησία γίνεται - δυστυχώς συχνά - υπόθεση αυτοπροβολής, εξουσίας, εξωστρέφειας άνευ προηγουμένου και επομένου. 

"Ο κρυπτός της καρδίας άνθρωπος" μοιάζει να μη χωράει σ' αυτή την πρακτική, που πολλές φορές είναι και αντιαισθητική. Επικρατεί ο θόρυβος αντί της σιωπής, τα κενά λόγια αντί της καινής διαθήκης, ο βερμπαλισμός αντί της λιτότητος. 

Αλλά πάντοτε ...τρυπώνει, ακόμα και "των θυρών κεκλεισμένων" ο "κρύφιος εορταστής" που λέει ο Παπατσώνης. Αυτός που γιορτάζει "εν αγνοία των άλλων χριστιανών"¨...

Ο Μάνος Τασάκος σημειώνει για το ποίημα αυτό: 

Θαρρῶ ὅτι στό ποίημα αὐτό ἔχουμε δηλωμένη, (μέ σαφῆ τρόπο), τήν ἀδιαφορία τοῦ Παπατζώνη γιά τά μεγαλόσχημα καί τά ἠχηρά της ἐκκλησίας. Καί ὄχι μόνο. Προσέξτε τόν στίχο «ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἄλλων χριστιανῶν» καί «ἔξω ταγμένου χρόνου» – ἡ ἀντίθεση μέ τόν διπλανό δέν εἶναι ἐδῶ ἀντίθεση ἀνάμεσά σε ἕναν πιστό καί σέ ἕναν ἄπιστο, ὅπως θά περίμενε κανείς, ἀλλά ἀνάμεσα σέ ἐκείνους πού ἐνστερνίζονται τήν ἀπέριττη πνευματικότητα τῆς πίστης καί σέ ἐκείνους πού ἁπλῶς ἀκολουθοῦν τό τυπικό λειτουργικό της, μόνο κατ’ ὄνομα χριστιανοί καί ἐντελῶς ἀνυποψίαστοι γιά τά βαθύτερα τῆς συνείδησης. Οἱ ἀποχρώσεις εἶναι ἴσως μέ δυσκολία ὁρατές, ἀλλά ὑπάρχουν καί ἔστω καί ἀσύγγνωστα, καταδεικνύουν τήν ἄποψη τοῦ Παπατζώνη γιά τά ἀσήμαντα καί τά παρεκκλίνοντα μέ τά ὁποῖα ἀσχολεῖται ἡ ἐπίσημη ἐκκλησία.

Ὅμως ἐτοῦτα δέν εἶναι τά μόνα, (καί μᾶλλον δέν εἶναι τά κύρια), πού ἀπορρέουν ἀπό τό ποίημα. Σέ μία ἑρμηνεία ἐξωθρησκευτική, τό νόημα εἶναι ἐπίσης σαφές καί καθολικό – ἡ δημιουργία εἶναι πάντοτε μία ὑπόθεση ἐσωστρεφής, ἡ προσπάθεια μοναχική, τό βίωμα μοναδικό καί αὐστηρά προσωποποιημένο. Οἱ ἀλλαγές στήν συνείδηση δέν μποροῦν νά εἶναι ἀποτέλεσμα μαζικῶν συμμετοχῶν καί συνομιλιῶν, οἱ μεταβολές καί τό ἀποτέλεσμα τῆς δημιουργίας δέν προκύπτουν ποτέ ἀπό συναθροίσεις ὅπου οἱ συγκλίσεις τείνουν πάντοτε στόν μέσο ὄρο, στήν ἁπλοϊκότητα, στήν ἐπιφάνεια. Τῶν θυρῶν κεκλεισμένων εἶναι ἡ μετάφραση τῆς ἀπόσυρσης τοῦ Ἰησοῦ στήν ἔρημο, ἡ ἀπόλυτη ἀπομόνωση, ἕως ὅτου ἐπιστρέψει τελείως μεταρσιωμένος. Εἶναι ὅμως καί κάτι ἀκόμη, ἡ ἀντίθεση στήν ἔννοια τοῦ ποιμνίου, τῆς ὁμαδικῆς πίστης. Ὁ καθείς μοναχός θά εὕρει τόν δρόμο γιά τήν Ἀνάσταση, (γιά νά μιλήσουμε μέ ὅρους θεολογικούς) καί οὐδείς ξένος δέν ἠμπορεῖ νά βοηθήσει τήν ἀνάβαση στόν Γολγοθά. Δέν εἶναι τυχαῖος ἄλλωστε καί ὁ στίχος Paratum est cor ejus γιά τή σπουδαία Θυσία, γιά τόν Παπατζώνη ἡ ἐνασχόληση μέ τό πνεῦμα, μέ τήν λογοτεχνία, μέ τήν ποίηση, ἔχει πάντοτε ἕνα τεράστιο κόστος, εἶναι μιά ἄποψη πού διατρέχει τό σύνολο σχεδόν τῆς ποίησής του. Παρόλο πού τό ποίημα «Τῶν θυρῶν κεκλεισμένων» ἡ (ἐλάχιστη) κριτική δέν τό πιστεύει ἀπό τά καλύτερα τοῦ Παπατζώνη, ἡ γνώμη μου εἶναι ἀρκετά διαφορετική. Ἐκτός ἀπό ὅλα τα προρρηθέντα, νομίζω ὅτι εἶναι καί ἀπό τά ἐλάχιστα ὅπου ὑποβόσκει ἀδιόρατη εἰρωνεία γιά τούς κάτ΄ ὄνομα πιστούς καί τούς μεγαλόσταυρους τῆς ἐκκλησίας. Κι αὐτό ἀπό μόνο του προσδίδει στούς στίχους μία ἀξία.

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ (1895-1976)

Των θυρών κεκλεισμένων

Συμβαίνει να σωπαίνει κάποτε η Εκκλησία,

παρ’ όλο που τελείται γιορτή επιβλητική.

Μην έχοντας καμπάνες, άμφια και λιτανεία,

ξεχύνεται η διάθεση όλη η εορταστική

στην εσωτερική πια λατρεία, καθιερωμένη

σε τέτοιες περιστάσεις. Καθώς ο διπλανός σου

αγνοεί τι πανηγύρι μέσα σου έχει στηθεί,

μια και δεν συμμετέχει σε τίποτα γνωστό του,

ξυπνάει και σ΄ αντικρύζει κι' ευθύς αναρωτάται:

πώς έτσι ο γείτονάς μου ξανάνθισε αδοκήτως;

ποιο Πάσχα του Κυρίου, έξω ταγμένου χρόνου,

γιορτάζει εν αγνοία των άλλων χριστιανών;

Αδιάφορος προς όλα, ο κρύφιος εορταστής.

Paratum est cor ejus για τη σπουδαία θυσία.

Στολίζει τους βωμούς του, υψώνει τη Χαρά

και τη μετουσιώνει σε σκεύη αχτιδωτά.

Μ΄ ευλάβεια αναλίσκει το περιεχόμενό τους

κι ύστερα κάμνει απόλυση, τελείως μεταρσιωμένος.

Σημαίνουν τότε εντός του μυριάδες οι καμπάνες,

με τέτοιο αλαλαγμό τους, που ουδέποτε χαλκός

τραγούδησε στη γη μας με τόσην ευφροσύνη,

με τόση φωτεινότητα και τόσο διαυγώς.

Πηγή: Ιδιωτική Οδός

Αγάπη Σπαθάρα - 16 Ποιήματα

ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ

Εμείς που γεννηθήκαμε

σε δρόμους δύσβατους

δεν μάθαμε άλλο

δρόμο.

Εμείς που μεγαλώσαμε

με ψωμί,λάδι και ζάχαρη

δεν ξέρουμε

άλλη γλώσσα.

Εμείς που το νερό

το στίβαμε

απ' τις πέτρες

τα όνειρά μας χτίζαμε

στα φτωχικά

σοκάκια.

Εμείς που αντικρίσαμε

τον ήλιο

μες τα χέρια μας

στον ίδιο δρόμο

θα βαδίζουμε

μιλώντας πάντοτε

την ίδια γλώσσα

τη γλώσσα

της καρδιάς.

Εμείς που λίγα

είδαμε

μα,μάθαμε πολλά

αυτόν το δρόμο

δείχνουμε

αψηφώντας

τις περιπέτειες.

Μέσα από δρόμους

δύσβατους

πηγάζει

η κορυφή.

Αγάπη Σπαθάρα

15/11/2019

(Φωτογραφία δική μου:

Το χωριό μου)

Βραβείο Λογοτεχνίας για τον Κρανιώτη μαθητή Γιώργο Γούπο

Το 2ο βραβείο στον 38ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Μυθιστορήματος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών, κέρδισε ο μαθητής της Γ’ Λυκείου του 1ου Λυκείου Γιάννουλης Γιώργος Γούπος, για το έργο του «Το Σκοτάδι».

Ο Γιώργος παρότι παρακολουθεί τα μαθήματα Θετικής Κατεύθυνσης έχει εξίσου άριστες επιδόσεις στα μαθήματα Ανθρωπιστικού Πεδίου. Το γεγονός ότι έγραψε ένα μυθιστόρημα 90 σελίδων, για το οποίο διακρίθηκε, το αποδεικνύει εξάλλου.

Ο Γιώργος Γούπος βρέθηκε στα γραφεία της «Ε» έχοντας στο πλευρό τον πατέρα του που είναι και ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του και μίλησε για την απόφασή του να λάβει μέρος σε ένα λογοτεχνικό διαγωνισμό, παρά το γεγονός ότι οι αριθμοί είναι η μεγάλη του αγάπη.

Ποιήματα από το χειρόγραφο τετράδιο του Κ. Κατσαρού

Ο Γιώργος Β. Κατσαρός, δισέγγονος του μακαριστού συμπατριώτη μας ποιητή Κωνσταντίνου Κατσαρού, ψηφιοποίησε ποιήματα από το ιδιόχειρο τετράδιο του προπάππου του και μας τα απέστειλε. Όπως θα διαπιστώσετε, ο ποιητής διέθετε ευαίσθητες κεραίες λαμβάνοντας πληθώρα μηνυμάτων της εποχής του τόσο από την τοπική ιστορία όσο και την ευρύτερη ελληνική και παγκόσμια. Αυτά τα μηνύματα τα μεταμόρφωνε σε ποιήματα με έναν πραγματικά χαρισματικό τρόπο.

Ευχαριστούμε θερμά τον δισέγγονο του Κωνσταντίνου Κατσαρού, Γιώργο Κατσαρό για την αποστολή αυτών των ποιημάτων - ντοκουμέντων με τη γραφή του ίδιου του ποιητή. Αποτελεί μεγάλη τιμή η δημοσίευσή τους από το Ιστολόγιο "Κρανέα Ελασσόνας".

Δείτε τα ποιήματα κάνοντας "κλικ" στις εικόνες:

Κωνσταντίνος Κατσαρός (1902-1992): Ο πρώτος ποιητής της Κρανιάς

Ο λαϊκός ποιητής Κωνσταντίνος Κατσαρός υπήρξε ο πρώτος ποιητής του χωριού μας. Η ποίησή του ήταν καθημερινή και πνευματώδης, σατιρική και μελαγχολική, απλή, αλλά και συνάμα στοχαστική. Μια αρχοντιά απέπνεαν τα ποιήματά του και ήταν απόρροια του ίδιου του χαρακτήρα του ποιητή. Δεν έγραφε ή δεν έλεγε για να εντυπωσιάσει, αλλά γιατί είχε κάτι να πει.

Από το Ιστολόγιο έχουμε δημοσιεύσει κατά καιρούς ποιήματά του και έχουμε αναφερθεί - κατά το δυνατόν - στο έργο του και στον ίδιο. Αυτή τη φορά αφορμή για μια νέα δημοσίευση υπήρξε η αποστολή των παρακάτω αποσπασμάτων από τον Γιώργο Ι. Μπαλή. Παράλληλα, ο Γιώργος προτείνει στον Σύλλογο Κρανιωτών Λάρισας "Η Ξηροκρανιά" να διοργανώσει μια εκδήλωση για τον Κωνσταντίνο Κατσαρό και το έργο του με παρουσίαση δημοσιευμένου και αδημοσίευτου υλικού και ομιλητή έναν εγγονό του. Επιπλέον, απευθύνει παράκληση προς τους οικείους του ποιητή για τη δημοσίευση όλων των ποιημάτων του.

Στη συνέχεια επαναδημοσιεύονται από τα "Ξηροκρανιώτικα" ο σχολιασμός του Χρήστου Λιόλιου για τον Κωνσταντίνο Κατσαρό και την ποίησή του και ακολούθως δύο ποιήματα του ποιητή μας. Να σημειώσουμε ότι ο Κωνσταντίνος Κατσαρός, όπως μας ενημέρωσε ο προέγγονος του Γιώργος Β. Κατσαρός, γεννήθηκε το 1902 και όχι το 1901 όπως γράφεται στην παρακάτω δημοσίευση.

Αγάπη Σπαθάρα - 24 Ποιήματα

Η ΕΙΚΟΝΑ ΣΟΥ

Και να

που συναντιόμαστε

πάλι

Μητέρα

και είναι όλα

γύρω γύρω

ανθισμένα

αρώματα βασιλικού

κερί

λιβάνι

σκορπίζει ο άνεμος

στα χώματα

τα αγαπημένα.

Πάντα ψηλά

η εικόνα σου

με αγάπη

μας κοιτάζει

σαν τα λουλούδια

του Μαγιού

στα μάτια μου

ευωδιάζει.

Στα χέρια σου

κρατάς

ζεστό ψωμί

και στην ποδιά σου

ρόδα

στα χείλη σου

γλυκό φιλί

μην κλαις

Μητέρα

είμαστε πάλι

όλοι εδώ

τούτη τη μέρα.

Η μυρωδιά σου

πάντα εδώ

μες στην καρδιά μας

φυλαχτό

ησύχασε Μητέρα μας

και αιώνια

κοιμήσου

είναι η ψυχή σου

ολάνθιστο

άνθος

του παραδείσου.

Αγάπη Σπαθάρα

24/05/2019

Μια αξιόλογη πρόταση από τη συμπατριώτισσά μας, συγγραφέα Φλωρίνα Αλεξανδροπούλου

Η συμπατριώτισσά μας, συγγραφέας,  Φλωρίνα Αλεξανδροπούλου έχει ήδη συγγράψει ένα βιβλίο 450 σελίδων με τίτλο «Στη σκιά του αετού». Το βιβλίο αυτό αφορά τον πατέρα της, την Κρανιά, τη ζωή του και τον τόπο που αγαπούσε.

Η συγγραφέας σε επικοινωνία που είχε μαζί μας, μας ενημέρωσε πως παραχωρεί όλα τα δικαιώματα από το βιβλίο της στον φορέα (Σύλλογο Κρανιωτών ή Κοινότητα της Κρανιάς) που θα εκδώσει το βιβλίο. Τελικός σκοπός είναι τα έσοδα από την πώληση του βιβλίου να διατεθούν για κοινωφελείς σκοπούς των Συλλόγων μας ή της Κοινότητας.

Πρόκειται για μια εξωστρεφή πρόταση και ευχόμαστε να υπάρξει ανταπόκριση και συνεργασία είτε των Συλλόγων και της Κοινότητας των Κρανιωτών είτε μεμονωμένων ανθρώπων για την επιτυχία του ανωτέρω σκοπού.

Ακολουθεί η περίληψη του βιβλίου: