Έρευνα – παρουσίαση, Σάκης Γκουντρουμπής*
Αμέσως μετά τον βομβαρδισμό κατά την Μεγάλη Εβδομάδα και την στρατιωτική κατάληψη της Ελασσόνας στις 18 Απριλίου 1941 από τους Γερμανούς, άρχισαν μέσα στο Μάη να οργανώνονται οι πρώτοι πυρήνες της Εθνικής Αντίστασης στην επαρχία Ελασσόνας.
Πολύ γρήγορα ο ένοπλος «ΕΛΑΣ» ανέλαβε δράση κατά των κατακτητών Ιταλών που εν τω μεταξύ αντικατέστησαν τους Γερμανούς και στη συνέχεια μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το 1943, κατά των Γερμανών, με αποκορύφωμα τη νικηφόρα μάχη στο Σαραντάπορο τον Ιούνιο του 1943 που έστειλε παγκόσμιο μήνυμα νίκης της Αντίστασης των Ελλήνων ενάντια στον πανίσχυρο φασιστικό άξονα.
Οι κατακτητές μην μπορώντας να νικήσουν τα αντάρτικα τμήματα του ελληνικού λαού, εφάρμοσαν στον άμαχο πληθυσμό, κατά παράβαση κάθε διεθνούς δικαίου, τακτικές αντιποίνων και εγκλημάτων πολέμου. Οι Ιταλοί και αργότερα οι Γερμανοί με τους συνεργάτες τους «λεγεωνάριους» και τους ΠΑΟτζήδες δοσίλογους του «Μιχάλαγα», βομβάρδισαν, πυρπόλησαν και λεηλάτησαν 40 χωριά, κάποια περισσότερες από μια και δυο φορές, έκλεψαν ζώα, άρπαξαν τις σοδιές, έκαναν πλιάτσικο στις προίκες των κοριτσιών και εκτέλεσαν πάνω από 444 άμαχους πατριώτες, γυναίκες, γέρους και παιδιά. Είναι συγκλονιστική η περιγραφή του Ιωάννη Γκότση στο βιβλίο του «ΦΛΟΓΕΣ ΣΤΟΝ ΟΛΥΜΠΟ», (την 16η Φεβρουαρίου του 1943, όταν οι Ιταλοί φασίστες κουράστηκαν να εκτελούν τους κατοίκους του Δομενίκου παραχώρησαν τη θέση τους σε άλλους μεταξύ των οποίων ήταν και «λεγεωνάριοι»). Αλλά και η μυστική διαταγή 1/7/1943 του Γερμανού υποστράτηγου Μπέκερτ, (Οι Έλληνες που πλησιάζουν σε απόσταση βολής να σκοτώνονται χωρίς προειδοποίηση. Να κατάσχονται τα δημόσια και ιδιωτικά τρόφιμα και οι εγκαταστάσεις των να ανατινάζονται).
Η Ένωση Θυμάτων και καμένων Κτιρίων κατοχής Μαρτυρικής κοινότητας Τσαριτσάνης και χωριών της Επαρχίας Ελασσόνας, με αφορμή την ημέρα μνήμης της εκτέλεσης των άμαχων πατριωτών στο Σαραντάπορο στις 19/1/1944, αναδημοσιεύει συμπληρωμένο και με άλλα ονόματα τον ενιαίο κατάλογο θυμάτων 1940 – 1944 της επαρχίας Ελασσόνας.
Κατάλογος – μνημείο ανθρώπινης θυσίας: