Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιώργος Ι. Μπαλής. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιώργος Ι. Μπαλής. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

Γιώργος Ι. Μπαλής: "Η Λαϊκή Ιατρική της Κρανιάς από το 1850 έως το 1960" (ΒΙΝΤΕΟ)

 


Ο Γιώργος Ι. Μπαλής μιλάει για τη "Λαϊκή Ιατρική της Κρανιάς από το 1850 έως το 1960", στην εκπομπή "Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού" την οποία παρουσιάζει η δρ Συγκριτικής Γραμματολογίας Χριστίνα Πολέζε στη FORMedia TV της Θεσσαλίας.
Με τεκμηριωμένο λόγο μέσα από τις πηγές της Ιστορίας ο συμπατριώτης μας Γιώργος Μπαλής αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο οι πρόγονοί μας Κρανιώτες και Κρανιώτισσες αντιμετώπιζαν τις πολυποίκιλες ασθένειες σε χρόνια κατά τα οποία δεν υπήρχε ιατρική επιστήμη στα χωριά μας. 
"Ιλιάτσια" (πρακτικά φάρμακα), βότανα της φύσης, εικόνες και ξεματιάσματα ήταν τα "όπλα" τα οποία χρησιμοποιούνταν από τους κατοίκους των χωριών μας για την αντιμετώπιση των ασθενειών. Μία συμπλοκή μεθόδων φυσικής και μεταφυσικής οι οποίες ωστόσο βοήθησαν πολλές φορές εκ των πραγμάτων τους ανθρώπους εκείνης της εποχής να βγουν είτε αλώβητοι είτε με τις λιγότερες απώλειες από τις δύσκολες συνθήκες που δημιουργούσε η έλλειψη της ιατρικής σε αυτά τα χωριά. 

Δείτε τη σχετική εκπομπή:



Στο επόμενο βίντεο ο συγγραφέας και ερευνητής της ιστορίας Γιώργος Ι. Μπαλής στην εκπομπή "Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού" της Χριστίνας Πολέζε στη FORMedia TV της Θεσσαλίας. 

Ο Γιώργος Ι. Μπαλής μιλάει για το συγγραφικό και ερευνητικό του έργο συνολικά αλλά και ιδιαίτερα για το έργο του το οποίο αφορά τον τόπο καταγωγής του, την Κρανέα (Κρανιά) Ελασσόνας. Μεταξύ άλλων αναφέρεται στην Κρανιώτικη ντοπιολαλιά και τα Κουδαρίτικα, στην τοπική λαϊκή αρχιτεκτονική της Κρανιάς και σε άλλα θέματα ιστορίας και πολιτισμού με τα οποία ασχολήθηκε και ασχολείται επισταμένως ο Γιώργος Μπαλής μέσα από το συγγραφικό και ερευνητικό του έργο.

Δείτε τη σχετική εκπομπή:





Πέμπτη 16 Απριλίου 2026

Η πομπή της Παναγίας προς το ξωκλήσι της (ΦΩΤΟ)

 


Μια σειρά φωτογραφιών από την αποψινή πομπή της εικόνας της Ζωοδόχου Πηγής προς ξωκλήσι της Παναγίας στο Φαράγγι της Χράπας.
Αποστολή φωτογραφιών: Γιώργος Ι. Μπαλής

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Κουδαρίτικα: Η διάλεκτος των Μαστόρων της Κρανιάς (ΒΙΝΤΕΟ)

 


Σύνταξη: Σμαρώ Παυλού

Ένα ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα από την περιοχή της Ελασσόνας είναι τα κουδαρίτικα, η διάλεκτος των μαστόρων της Κρανιάς, που στο πέρασμα των αιώνων αφομοιώθηκε από όλους τους κατοίκους του ορεινού χωριού και τους βοήθησε να αντεπεξέλθουν σε δύσκολες εποχές. Τα μαστόρικα της Κρανιάς διασώζονται από πρόσφατες εκδόσεις ντόπιων συγγραφέων αλλά και μέσα από τη συνέχιση της μουσικής παράδοσης.

Τα ” κουδαρίτικα ” διακρίνονται για τον συνθηματικό, αλλά και λαϊκότροπο χαρακτήρα τους. Για τα “μαστόρικα ” που είχαν αφομοιωθεί πλήρως στην καθημερινή γλωσσική επικοινωνία των Κρανιωτών και στο τοπικό τους γλωσσικό ιδίωμα, η πρώτη καταγραφή είχε γίνει από τον Λευτέρη Λάλο.

Μια μετάφραση του Ουίλιαμ Σαίξπηρ στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα των Κρανιωτών, στο πλαίσιο πτυχιακής εργασίας, στάθηκε η αφορμή για μετάφραση του “Πλούτου ” του Αριστοφάνη στην λεγόμενη “ξηροκρανιώτικη ντοπιολαλιά ” από τον συγγραφέα, Γιώργο Μπαλή.

Η αγάπη του για την Κρανιά Ελασσόνας, τον οδήγησε στην έκδοση βιβλίου με τίτλο “Μάστοροι και Λαϊκή Αρχιτεκτονική της Ξηροκρανιάς-Κουδαρίτικα”, όπου καταγράφεται η συνθηματική γλώσσα που ονομάζεται τα “μαστόρικα “.

Το γλωσσικό ιδίωμα της Ξηροκρανιάς φαίνεται να επηρεάζεται δραστικά από την Θεσσαλική διάλεκτο και αναμφισβήτητα η καταγραφή του παρουσιάζει επιστημονικό ενδιαφέρον.

Ρεπορτάζ: Βαγγέλης Μητρούσιας

Δείτε ολόκληρο το ρεπορτάζ και το βίντεο από την σελίδα της ΕΡΤ πατώντας εδώ: ΕΡΤnews.


Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025

Β' Τόμος Κρανιώτικη Πεζογραφία το 2026

 


 Ανακοινώθηκε η υλοποίηση σε βιβλίο [Β΄τόμος ΚΡΑΝΙΩΤΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ] στο 2026, πρωτοβουλία Γιώργος Ι. Μπαλής & Παύλος Λάλος, με θέματα επίκεντρο Κρανιά, συμμετοχικά και στις σελίδες και στα έξοδα, όπως με τον πρώτο τόμο το 2011, μετά 15 χρόνια. Θα είναι "εις μνήμη (Κρανιώτη) Βλάσιου Κουτσογιάννη, Επισκόπου Λυών Γαλλίας & Κλαυδιουπόλεως" που το μνήμα του βρίσκετια στον ΑηΛιά Κρανιάς Ελασσόνας. Το σκεπτικό που γίνεται η αφιέρωση αυτού του τόμου στον αείμνηστο Βλάσιο είναι: Με την λιτή, σεμνή, ήπια, ανιδιοτελή (μη φιλοχρήματη) φιλεύσπλαχνη στάση ζωής του κατά την ποιμαντορική του θητεία στην ξένη χώρα εξύψωσε το όνομα της Κρανιάς και του Κρανιώτη (μας έβγαλε ασπροπρόσωπους, μας ξεντρόπιασε που λέμε) αφήνοντας λαμπρό αποτύπωμα και άριστη μνήμη σε όσους Έλληνες τον γνώρισαν, κυρίως όσοι από Θεσσαλία και μη πήγαν και σπούδασαν στη Λυών, κι έχουν να λένε τα καλύτερα γι' αυτόν τον Κρανιώτη Ιερωμένο.    

Περισσότερα στον ΠΡΟΛΟΓΟ Του Τόμου -Βιβλίου ΚΡΑΝΙΩΤΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ μέσα στο 2026. Θα γίνουν παρουσιάσεις Κρανιά και Λάρισα. 

Παύλος Λάλος

Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2025

Οι οικογένειες της Κρανιάς Ελασσόνας το 1846

 


Είναι πραγματικά μεγάλη ευλογία για τη Λάρισα, τη Θεσσαλία και την επιστήμη της Ιστορίας η ανελλιπής έκδοση του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" από το 1980. Το "Θεσσαλικό Ημερολόγιο" ίδρυσε, διευθύνει και εκδίδει ο ακούραστος φιλίστωρ συμπατριώτης μας, από τη Δεσκάτη Γρεβενών, Κώστας Σπανός, ο οποίος τιμήθηκε από την ελληνική Πολιτεία δια του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας για την όλη προσφορά του στην Ιστορία και στα Γράμματα εν γένει. 

Στον προηγούμενο, 85ο Τόμο, του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" (Άνοιξη 2024) συμμετείχε και ο συμπατριώτης μας ερευνητής της ιστορίας, συγγραφέας και συνεργάτης του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" Γιώργος Ι. Μπαλής με θέμα: "Οι οικογένειες της Κρανιάς Ελασσόνας το 1846". Πρόκειται για μία ακόμη σημαντική μελέτη του Γιώργου Μπαλή δια της οποίας πληροφορούμαστε για την ιστορία του χωριού μας, τις οικογένειες του, αλλά και ξεχωριστά για τα πρόσωπα των οικογενειών αυτών και μάλιστα ακόμη και με χαρακτηριστικές λεπτομέρειες της εξωτερικής τους εμφάνισης. Έτσι, ο Γιώργος Μπαλής κατορθώνει όχι μόνο να ανασκάψει ιστορικά το χωριό μας κατ' αυτήν την περίοδο της Τουρκοκρατίας, στα μέσα του 19ου αιώνα, αλλά ακόμη περισσότερο να διεισδύσει και στην ανθρωπογεωγραφία των οικογενειών της Κρανιάς. 
Στη συνέχεια παραθέτουμε εξ ολοκλήρου τη σχετική έρευνα του Γιώργου Μπαλή εκφράζοντας παράλληλα και τις ευχαριστίες μας προς το πρόσωπο του εκδότη του "Θεσσαλικού Ημερολογίου"  Κώστα Σπανού για την άδεια της δημοσίευσής της. 

Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2025

Τιμήθηκε ο Δ. Καλούσιος συνεργάτης του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" (ΦΩΤΟ)

 


Την Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε, σε κλίμα συγκίνησης και σεβασμού, τιμητική εκδήλωση αφιερωμένη στον κ. Δημήτριο Γ. Καλούσιο, φιλόλογο, συγγραφέα και ιστορικό ερευνητή, για την πολύχρονη και ανεκτίμητη συμβολή του στην ανάδειξη και τεκμηρίωση της ιστορίας της Θεσσαλίας και ιδίως της ευρύτερης περιοχής των Τρικάλων. Ο κ. Καλούσιος, με το πλήθος των δημοσιευμένων ιστορικών του μελετών και, κυρίως, με τη συστηματική και υποδειγματική αξιοποίηση των ενθυμήσεων των εκκλησιαστικών βιβλίων ως πρωτογενούς ιστορικής πηγής, προσέφερε στην τοπική ιστοριογραφία ένα έργο σπάνιας ακρίβειας, ευσυνειδησίας και συνέπειας, εμπλουτίζοντας ουσιαστικά τη γνώση για το παρελθόν του τόπου και φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της κοινωνικής και εκκλησιαστικής ζωής.

Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Πυργετού. Για τον τιμώμενο και το επιστημονικό του έργο μίλησαν δύο γνωστές προσωπικότητες των γραμμάτων: ο εκδότης του «Θεσσαλικού Ημερολογίου» κ. Κώστας Σπανός και ο φιλόλογος κ. Δημήτρης Παπαβασιλείου, οι οποίοι ανέδειξαν την ακρίβεια, την ερευνητική μεθοδικότητα και τον σεβασμό προς τις πηγές που χαρακτηρίζουν το σύνολο των μελετών του. Μετά το τέλος των ομιλιών, ο κ. Σπανός, εκ μέρους του «Θεσσαλικού Ημερολογίου», τίμησε τον κ. Καλούσιο απονέμοντάς του τιμητική πλακέτα, ενώ ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος και η ενορία προσέφεραν επαίνους, αναγνωρίζοντας την προσφορά του ως κεφάλαιο πολιτιστικής μνήμης για τον τόπο.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης προβλήθηκε, επίσης, το ντοκιμαντέρ του Βασίλη Τσολάκη για τη Μονή Αναπαυσά των Μετεώρων, το οποίο προλόγισε ο ίδιος ο δημιουργός. Συνδιοργανωτές της τιμητικής εκδήλωσης υπήρξαν το «Θεσσαλικό Ημερολόγιο», η Ενορία του Αγίου Αθανασίου Πυργετού και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πυργετού «Η Πρόοδος», που με κοινή μέριμνα τίμησαν έναν ερευνητή του οποίου το έργο συνιστά πολύτιμο κτήμα για τη συλλογική μνήμη και την τοπική ιστορική αυτογνωσία.

Ακολουθούν οι φωτογραφίες από την εκδήλωση: 

Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2025

10 Οκτωβρίου 1943. Η νικηφόρα μάχη της Κρανιάς εναντίον των κατακτητών

 



Στις 10 Οκτωβρίου 1943, διεξήχθη η νικηφόρα μάχη της Κρανιάς κατά των Γερμανών κατακτητών. Ο συμπατριώτης μας, Γιώργος Ι. Μπαλής, θέλοντας αφενός μεν να τιμήσει αυτό το ιστορικό γεγονός, αφετέρου δε να προτείνει την ανέγερση ενός λιτού μνημείου, συνέγραψε το παρακάτω άρθρο το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ελευθερία" της Λάρισας (φύλλο: 10 Οκτωβρίου 2015) .
Η δημοσίευση έδωσε το ερέθισμα και το κίνητρο σε πολλούς που γνωρίζουν άμεσα ή έμμεσα για το γεγονός, να βγάλουν στην επιφάνεια επιπλέον πληροφορίες, και να συμπληρώσουν την ιστορία  αυτού  του ιστορικού γεγονότος. Αναφερόμαστε σε ανθρώπους της εποχής, οι οποίοι δεν είναι Κρανιώτες και έλαβαν μέρος στην μάχη ή απογόνους αυτών, που έχουν ακούσει ή ξέρουν κάτι σχετικό.  
Το ιστολόγιό μας συγχαίρει τον Γιώργο Ι. Μπαλή, τόσο για τη συγγραφή και δημοσίευση του άρθρου αυτού όσο και για την έμπρακτη και τακτική ευαισθησία του για την ιστορία του τόπου μας συνολικά. Συγχαίρουμε επίσης και όλους όσοι συμπατριώτες μας ασχολήθηκαν με το θέμα και το ανέδειξαν. Ευχόμαστε μάλιστα η πρόταση με την οποία καταλήγει στο άρθρο του ο Γιώργος, και αφορά, όπως είπαμε, την ανέγερση σχετικής στήλης για τη μάχη της Κρανιάς, σύντομα να λάβει «σάρκα και οστά» από τη Δημοτική Αρχή και το Τοπικό Συμβούλιο. Σε όλη την Ελλάδα, παρόμοια ιστορικά γεγονότα έχουν βγει από την αφάνεια και κάθε χρόνο τιμούνται αναλόγως. Είναι καιρός, αλλά έχουμε και ιστορικό χρέος, η Κρανιά και οι συμπατριώτες μας να πράξουμε ανάλογα. Άλλωστε, θα είναι ένα μνημείο το οποίο όχι μόνο θα θυμίζει διαρκώς την ιστορία στους νέους ανθρώπους, αλλά θα αποτελεί παράλληλα σημείο αναφοράς και πρότυπο της ενότητας των συμπατριωτών μας δια της οποίας, και μόνο, κατορθώνονται οι κάθε είδους νίκες.
Ακολουθεί το άρθρο και φωτογραφίες της περιοχής όπου διεξήχθη η μάχη:

Σάββατο 24 Μαΐου 2025

Τιμή στην Ιστορία της Θεσσαλίας (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

 



*Η 5η ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ «ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ» *ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ, ΤΗ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ *ΒΡΑΒΕΥΤΗΚΑΝ ΟΙ ΤΖΙΝΟ ΠΟΛΕΖΕ ΚΑΙ ΚΩΣΤΑΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Μία ακόμα σελίδα προσφοράς στην τοπική ιστοριογραφία έγραψε ο χαλκέντερος ερευνητής της θεσσαλικής ιστορίας και εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου Κώστας Σπανός. Το Θεσσαλικό Ημερολόγιο και οι συνεργάτες του διοργάνωσαν την 5η Ημερίδα Θεσσαλικής Ιστορίας.

Ο πνευματικός αυτός θεσμός, που έχει καταστεί πλέον σημείο αναφοράς για τους μελετητές και φίλους της τοπικής ιστορίας, τίμησε δύο σημαντικούς συνεργάτες του, τον Τζίνο Πολέζε και τον Κώστα Σαμαρά.

Η ημερίδα έλαβε χώρα σε ατμόσφαιρα συγκινητική, αλλά και επιστημονικά γόνιμη, καθώς συγκέντρωσε ερευνητές, φοιτητές και λάτρεις της ιστορίας. Ο Κώστας Σπανός, εκδότης και ψυχή του «Θεσσαλικού Ημερολογίου», μίλησε για τον σκοπό της ημερίδας, επισημαίνοντας ότι στόχος της δεν ήταν μόνο η παρουσίαση ιστορικών θεμάτων που επρόκειτο να δημοσιευτούν στο επόμενο τεύχος του περιοδικού, αλλά και η αναγνώριση της ανιδιοτελούς προσφοράς ανθρώπων που εργάζονται αθόρυβα για τη διάσωση και ανάδειξη της τοπικής μνήμης.

«Πρόκειται για μια ευκαιρία να κοινωνήσουμε τη λέξη, τη μνήμη και την αλήθεια αυτής της γης» τόνισε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι «είναι μια στιγμή που θυμόμαστε τους ανθρώπους που έχουν προσφέρει χωρίς καμιά υποχρέωση και πάντα με αγάπη για την ιστορία».

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκαν οι δύο τιμώμενοι: ο Τζίνο Πολέζε και ο Κώστας Σαμαράς. Οι δύο ερευνητές τιμήθηκαν για την πολύχρονη και συστηματική τους εργασία στη μετάφραση γαλλικών περιηγητικών και ιστορικών κειμένων που αφορούν τη Θεσσαλία. Μεταφράσεις που έκαναν τα έργα Γάλλων αρχαιολόγων και ταξιδιωτών προσβάσιμα στο ελληνικό κοινό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην κατανόηση και μελέτη της αρχαίας και νεότερης ιστορίας της περιοχής.

«Χάρη στο έργο τους, μπορούμε σήμερα να μελετήσουμε πηγές που αλλιώς θα έμεναν άγνωστες ή παραμελημένες. Τους οφείλουμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ»» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σπανός, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και σε άλλους συνεργάτες και φίλους που έχουν στηρίξει το έργο του περιοδικού επί δεκαετίες.

«Η 5η Ημερίδα Θεσσαλικής Ιστορίας αποδεικνύει για άλλη μια φορά πως η ελευθερία της γνώσης, η διάδοση της τοπικής ιστορίας και η καλλιέργεια της μνήμης είναι έργο συλλογικό, βασισμένο στην αφοσίωση και την αγάπη για τον τόπο. Ένα έργο που συνεχίζεται, με οδηγό το πάθος και την επιμονή ανθρώπων, όπως ο Κώστας Σπανός» σημείωσε σε σύντομο χαιρετισμό του ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ. Θωμάς Ρετσιάνης. Ακολούθησαν οι εισηγήσεις που ήταν οι:

-Καλλιόπη Σταυρακούδη, «Ρωμαϊκές ταφές στην περιφέρεια του Μοσχοχωρίου της Λάρισας».

-Ευάγγελος Τσακνάκης, «Εφτά Ολύμπιοι αγωνιστές του 1821».

-Αθανασία Ντάλλα, «Ένα πληρεξούσιο 129 κατοίκων της Ανατολής Αγιάς του έτους 1882».

-Μπαλής Γιώργος, «Η συμμετοχή του Παναγιώτη Νικοτσάρα στον επαναστατημένο Όλυμπο το 1824-1831».

-Ευάγγελος Μπαλντούνης, «Γεγονότα στο Πήλιο το 1823».

-Κώστας Σπανός, «Ο Μητροπολίτης της Δημητριάδας Αθανάσιος ο Κύπριος 1794-Ιούλιος 1821».

-Βασίλης Τσολάκης. «Το Μεγάλο Μετέωρο» (Video).


Θανάσης Αραμπατζής

Πηγή: Ελευθερία Λάρισας

Ακολουθούν οι φωτογραφίες του Γιώργου Μπαλή από την εκδήλωση: 

Τρίτη 20 Μαΐου 2025

Ημερίδα Θεσσαλικής ιστορίας στο Γαλλικό Ινστιτούτο Λάρισας

 


Στην Ημερίδα συμμετέχει και ο συμπατριώτης μας Γιώργος Ι. Μπαλής με θέμα της εισήγησής του: "Η συμμετοχή του Παναγιώτη Νικοτσάρα (γιού του Νικοτσάρα) στον επαναστατημένο Όλυμπο το 1824-1831".

Ο εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου Κώστας Σπανός και οι συνεργάτες του διοργανώνουν την 5η Ημερίδα Θεσσαλικής Ιστορίας και την τελετή βράβευσης των Τζίνο Πολέζε και Κώστα Σαμαρά για την προσφορά τους στην ανάδειξη της Θεσσαλικής Ιστορίας, με τις μεταφράσεις Γαλλικών Περιηγητικών Κειμένων και Ιστορικών Μελετών, την Πέμπτη 22 Μαΐου 2025, ώρα 6 μ.μ. στο Γαλλικό Ινστιτούτο Λάρισας, Κούμα 28.




Πηγή: onlarissa.gr

Κυριακή 18 Μαΐου 2025

Περατώθηκαν οι εργασίες του 3ου Συνεδρίου Τοπικής Ιστορίας Ελασσόνας (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

 


Με επιτυχία περατώθηκαν οι εργασίες του 3ου Συνεδρίου Τοπικής Ιστορίας το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Τσαριτσάνη στις 16 και 17 Μαΐου και διοργανώθηκε από τον Δήμο Ελασσόνας, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Ελασσόνας, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας και το Θεσσαλικό Ημερολόγιο.
Όλες οι εισηγήσεις του Συνεδρίου είχαν ως επίκεντρο τη τοπική ιστορία και τον πολιτισμό ως ένα σημαντικό κομμάτι της ευρύτερης ιστορίας του Ελληνισμού. Ακούστηκαν σημαντικές προσεγγίσεις και εξήχθησαν εξίσου σημαντικά συμπεράσματα τόσο για το παρελθόν, όσο και για το παρόν και το μέλλον της ιστορικής επαρχίας Ελασσόνας. 
Ξεχωριστή στιγμή του Συνεδρίου ήταν η αναφορά της Προϊσταμένης Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας κ. Σταυρούλας Σδρόλια για τη δημιουργία νέου εκκλησιαστικού μουσείου στην Τσαριτσάνη. 
Στο εν λόγω Συνέδριο συμμετείχε και ο συμπατριώτης μας Γιώργος Ι. Μπαλής με θέμα "Η Κρανιά της Ελασσόνας την περίοδο 1506-1570".

Δείτε φωτογραφίες και βίντεο από το Συνέδριο: 

Τετάρτη 14 Μαΐου 2025

Όλα έτοιμα για την έναρξη του 3ου Συνεδρίου Τοπικής Ιστορίας Δήμου Ελασσόνας - Πρόγραμμα

 


Όλα έτοιμα για την έναρξη του 3ου  Συνεδρίου

Τοπικής Ιστορίας Δήμου Ελασσόνας

 

Πνευματικό Κέντρο Τσαριτσάνης | 16-17 Μαΐου


Στο Συνέδριο συμμετέχει με σημαντική εισήγησή του για την Κρανιά από το 1506 έως το 1570, ο συμπατριώτης μας Γιώργος Ι. Μπαλής.  

 

 

Ο Δήμος Ελασσόνας, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Ελασσόνας, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας και το Θεσσαλικό Ημερολόγιο, διοργανώνει το 3ο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας Δήμου Ελασσόνας στις 16-17 Μαΐου 2025, στο Πνευματικό Κέντρο Τσαριτσάνης.

Οι συνεδρίες θα ξεκινήσουν αυτή την Παρασκευή 16 Μαΐου, στις 17:00, και θα ολοκληρωθούν το Σάββατο 17 Μαΐου, στις 14:00. Η συμμετοχή στο συνέδριο είναι ελεύθερη και ανοιχτή σε όλους.

Το διήμερο είναι αφιερωμένο στην ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά του Δήμου Ελασσόνας, με παρουσιάσεις νέων ιστορικών και αρχαιολογικών στοιχείων για οικισμούς, μοναστήρια, μνημεία, έθιμα και άλλα συναφή θέματα.

Μετά την έκδοση των πρακτικών, ο τόμος θα διανεμηθεί δωρεάν σε όλους όσοι εγγραφούν και παρακολουθήσουν τις εργασίες του συνεδρίου.

 

Αναλυτικά το πρόγραμμα του συνεδρίου έχει ως εξής:

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2025

Οι οικογένειες της Κρανιάς Ελασσόνας το 1846

 


Είναι πραγματικά μεγάλη ευλογία για τη Λάρισα, τη Θεσσαλία και την επιστήμη της Ιστορίας η ανελλιπής έκδοση του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" από το 1980. Το "Θεσσαλικό Ημερολόγιο" ίδρυσε, διευθύνει και εκδίδει ο ακούραστος φιλίστωρ συμπατριώτης μας, από τη Δεσκάτη, Κώστας Σπανός, ο οποίος τιμήθηκε από την ελληνική Πολιτεία δια του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας για την όλη προσφορά του στην Ιστορία και στα Γράμματα εν γένει. 

Στον 85ο Τόμο του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" (Άνοιξη 2024) συμμετείχε και ο συμπατριώτης μας ερευνητής της ιστορίας, συγγραφέας και συνεργάτης του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" Γιώργος Ι. Μπαλής με θέμα: "Οι οικογένειες της Κρανιάς Ελασσόνας το 1846". Πρόκειται για μία ακόμη σημαντική μελέτη του Γιώργου Μπαλή δια της οποίας πληροφορούμαστε για την ιστορία του χωριού μας, τις οικογένειες του, αλλά και ξεχωριστά για τα πρόσωπα των οικογενειών αυτών και μάλιστα ακόμη και με χαρακτηριστικές λεπτομέρειες της εξωτερικής τους εμφάνισης. Έτσι, ο Γιώργος Μπαλής κατορθώνει όχι μόνο να ανασκάψει ιστορικά το χωριό μας κατ' αυτήν την περίοδο της Τουρκοκρατίας, στα μέσα του 19ου αιώνα, αλλά ακόμη περισσότερο να διεισδύσει και στην ανθρωπογεωγραφία των οικογενειών της Κρανιάς. 
Στη συνέχεια παραθέτουμε εξ ολοκλήρου τη σχετική έρευνα του Γιώργου Μπαλή εκφράζοντας παράλληλα και τις ευχαριστίες μας προς το πρόσωπο του εκδότη του "Θεσσαλικού Ημερολογίου"  Κώστα Σπανού για την άδεια της δημοσίευσής της. 

Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου 2024

Πολιτιστικός Δεκέμβρης 2024 (Πλούσιο Φωτορεπορτάζ και Βίντεο)

 


Έκλεισε χθες Κυριακή 15 Δεκεμβρίου η αυλαία του Πολιτιστικού Δεκέμβρη 2024, μία εκδήλωση η οποία οργανώνεται κάθε χρόνο κατά τον μήνα Δεκέμβρη από τον Σύλλογο Κρανιωτών Λάρισας και Περιχώρων "Η Ξηροκρανιά". Και φέτος, οι πολιτιστικές δράσεις του τριημέρου ήταν πλούσιες με έκθεση εικαστικών έργων και χειροτεχνημάτων, παρουσιάσεις βιβλίων και κάλαντα από διάφορες περιοχές της Ελλάδας από τη χορωδία του Συλλόγου. Αξίζει βεβαίως να σημειωθεί πως για μία ακόμη φορά οι Κρανιώτες της Λάρισας και των Περιχώρων της αγκάλιασαν όλες τις εκδηλώσεις με την παρουσία τους και το αμέριστο ενδιαφέρον τους. Παρουσιάστηκαν βιβλία των: Λάμπρου Γκουνέλα και Θανάση Καραμπάλιου και εικαστικές δημιουργίες και χειροτεχνήματα των: Λάμπρου Προβίδα, Νικολάου Φακή, Στεφανίας Αποστολάκη, Δήμητρας Αναγνώστου, Θεοδώρας Βιδάλη, Ντίνας Παρώνη (Ζωγραφική), Χρήστου Ρέντα (Γλυπτική), Ευαγγελίας Γούπου - Ζέρβα, Μαρίας Μπουλούση και Τάνιας Παπαδήμου (Κοσμήματα). Στη διεύθυνση της χορωδίας ήταν ο μαέστρος Κωνσταντίνος Μάτης. 
Στην παρουσίαση των βιβλίων ήταν ο φιλόλογος Δημήτρης Θώμος και η δασκάλα Χρύσα Μαστοροδήμου. 
Ακολουθεί το πλούσιο φωτορεπορτάζ και τα βίντεο που μας απέστειλε ο συμπατριώτης μας Γιώργος Ι. Μπαλής: 

Κυριακή 3 Νοεμβρίου 2024

Κυκλοφόρησε ο 86ος τόμος του Θεσσαλικού Ημερολογίου - Περιεχόμενα

 



Στον παρόντα τόμο συμμετέχει και ο συμπατριώτης μας Γιώργος Ι. Μπαλής με άρθρο του για τη δικαστική διαμάχη της Ιεράς Μονής Αγίου Δημητρίου Τσαριτσάνης με τον σπαχή της περιοχής. 


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ 86ου ΤΟΜΟΥ του ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ


STROOTMAN ROLF (μετ. Βασ. Αργυρούλης), Το θεσσαλικό ιππικό    του Μεγ. Αλεξάνδρου

ΠΑΠΠΑ ΔΗΜΗΤΡΑ, Η Μαραθέα της Καρδίτσας την περίοδο 1455/1455-1570

ΝΤΑΜΠΛΙΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, η ανανέωση της εξουσίας της Κων/νούπολης στη Θεσσαλία. Ο δεσπότης Ιωάννης Ορσίνης στη Δυτ. Θεσσαλία (1332-1335)


KAYAPINAR LEVENT – KAYAPINAR AYSE, Η Μακρινίτσα την περίοδο 1466-1546, σύμφωνα με απογραφικά κατάστιχα

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, Το Κακοπλεύρι της Καλαμπάκας σε 11 κατάστιχα της Επισκοπής των Σταγών του 18ου αιώνα

ΚΟΝΙΟΡΔΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Αναζητώντας τον τάφο του Δανιήλ Φιλιππίδη.   Μία άγνωστη ιστορία των αρχών του 20ού αι.

ΣΠΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Κ., Το Σαραντάπορο της Ελασσόνας την περίοδο 1506-1570.

ΣΑΝΙΔΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, Η ιστορία του θεσμού της προίκας στη Σκόπελο και  η «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη

ΣΠΑΝΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, Το Πραιτώρι της Ελασσόνας την περίοδο 1506-1570    με βάση τα απογραφικά κατάστιχα ΤΤ 36 και ΚΚ 60

ΒΑΡΑΚΛΙΩΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΙΑΝΤ., Ο Πρωτεσίλαος και η Φυλάκη

ΚΑΟΥΝΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ – ΔΗΜΗΤΡΑ ΡΟΥΣΗ, Βιαιοπραγίες των Οθωμανών στο Πήλιο πριν από τις μάχες της Μακρινίτσας το 1878

ΠΟΥΛΙΑΝΙΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, Θεσσαλοί υπερασπιστές της Κύπρου

ΡΑΠΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ, 4 επιστολές του Ελασσόνας Νεοφύτου για ανακαίνιση εκκλησιών της Γιαννωτάς, Τσαπουρνιάς, Δολίχης, Λουτρού το 1911

ΚΑΛΟΥΣΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ., Τρικαλινά Σύμμεικτα ΝΓ΄

ΓΚΑΝΑΤΣΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ, Το Δομένικο της Ελασσόνας. Οι μύλοι της Παναγίας Βριζόστι και το πέτρινο γεφύρι του Καλόγερου

ΝΤΑΛΛΑΣ ΝΙΚΟΣ, Η Μύρινα (Μύρους) της Καρδίτσας την περίοδο 1521-1570

ΑΓΓΕΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ., Εννιά δημοτικά τραγούδια για τον Γεώργιο Καραϊσκάκη κι ένα χανιώτικο ριζίτικο για τη μάνα του

ΦΟΥΡΤΟΥΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Εφτά τρικεριώτικα έγγραφα από το αρχείο του Νικ. Καλαμαρά (1788-1881)

ΜΥΛΩΝΑΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Τρία περιστατικά καταδίωξης και σύλληψης ληστών  στην επαρχία της Καρδίτσας, από δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου (1883)

ΠΡΑΠΑΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ , Η βυζαντινή Χάρμαινα βρισκόταν στην περιοχή του  Συκουρίου;

ΚΛΗΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΘ., Η ιστορία του Δημοτικού Σχολείου της Ρεντίνας Καρδίτσας

ΝΤΑΛΛΑ ΑΘΑΝΑΑΣΙΑ, Πληροφορίες για τους κατοίκους του Πλατυκάμπου από έγγραφα του συμβολαιογράφου Αναστ. Φίλιου 1881-1882

ΤΣΑΡΑΠΑΤΣΑΝΗΣ ΘΕΟΔ., Τοπωνύμια της Μεγάρχης των Τρικάλων

ΤΖΕΛΛΑ ΣΟΦΙΑ, Η πώληση του τσιφλικίου του Κουρτικίου το 1899

ΣΤΕΦΑΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Φ., Ο βάλτος του νομού της Καρδίτσας

ΓΑΖΕΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Επιδρομές των Γκέκηδων στο Λιβάδι της Ελασσόνας το 1877

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, Τα τοπωνύμια του Αγίου Βησσαρίωνος (Δουσίκου) των Τρικάλων

ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Οι πολεοδομικές παρεμβάσεις του 1885 στα Τρίκαλα. Από την πόλη της οθωμανικής εποχής στη σύγχρονη πόλη

ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΗΜ., Έγγραφα των οικισμών του Δήμου Παραληθαίων στο αρχείο του συμβολαιογράφου των Τρικάλων Νικ. Αγιόψυχου (1881-1890). 4ο

DOBRYNINA E. N., Ελληνικά χειρόγραφα από τη Λάρισα στη συλλογή του Ρωσικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στην Κων/νούπολη (ΡΑΙΚ)

ΔΙΑΜΑΝΤΑΚΟΣ ΝΙΚΟΣ, Βοηθήματα και ποινές στους δασκάλους της Ζαγοράς κατά τα έτη 1888-1911

ΜΠΑΛΝΤΟΥΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ, Νικόλαος Γ. Φιλάρετος. Μία αγωνιστiκή μορφή της Μαγνησίας

ΚΑΡΑΔΕΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΧΡ., Η απογραφή του Φαναρίου της Καρδίτσας (25.5.1847)

ΒΛΙΩΡΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Γιαννάκης Σταθάκη Καλαμπάκας: Νέα στοιχεία για έναν άγνωστο καλαμπακιώτη κοτζάμπαση. 1740 (Μοσχόπολη) – 1808/1809 (Ιωάννινα), 2ο

ΤΣΑΚΝΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Β., Ιστορικά στοιχεία για τη Δολίχη της Ελασσόνας το 1521

ΤΑΧΑΤΟΣ ΝΙΚΟΣ, Δύο επιστολές του Ελασσόνας Νεοφύτου και μία  του οικ. πατριάρχη Ιωακείμ για τις σχέσεις χριστιανών και μουσουλμάνων το 1911

ΜΠΑΛΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩ., Η δικαστική διαμάχη της Μονής του Αγ. Δημητρίου της Τσαριτσάνης με τον σπαχή της περιοχής. 7 έγγραφα της περιόδου  (1719-1876)

ΚΑΤΣΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ ΙΩ., Τα τοπωνύμια της Σκοπιάς Ελασσόνας

ΜΠΡΕΝΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠ., Οι υποψήφιοι του νομού των Τρικάλων για τις δημοτικές εκλογές του 1883. Μέρος Β΄

ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΑΚΗ ΖΑΦΕΙΡΩ (ΗΡΩ), Ο π. Κων. Καλλιανός (1950-2024), ο ιστορικός της Σκοπέλου. Συμβολή στην εργογραφία του

ΛΕΚΚΑ ΦΩΤΕΙΝΗ, Πέτρος Κομπορόζος (1958-2018). Αφιερωμένος στον τόπο και στην επιστήμη. Νεκρολογία.

ΚΑΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Μία αλωνιστική μηχανή από το παρελθόν

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET




Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2024

Οι οικογένειες της Κρανιάς Ελασσόνας το 1846

 


Είναι πραγματικά μεγάλη ευλογία για τη Λάρισα, τη Θεσσαλία και την επιστήμη της Ιστορίας η ανελλιπής έκδοση του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" από το 1980. Το "Θεσσαλικό Ημερολόγιο" ίδρυσε, διευθύνει και εκδίδει ο ακούραστος φιλίστωρ συμπατριώτης μας, από τη Δεσκάτη Γρεβενών, Κώστας Σπανός, ο οποίος τιμήθηκε από την ελληνική Πολιτεία δια του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας για την όλη προσφορά του στην Ιστορία και στα Γράμματα εν γένει. 

Στον προηγούμενο, 85ο Τόμο, του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" (Άνοιξη 2024) συμμετείχε και ο συμπατριώτης μας ερευνητής της ιστορίας, συγγραφέας και συνεργάτης του "Θεσσαλικού Ημερολογίου" Γιώργος Ι. Μπαλής με θέμα: "Οι οικογένειες της Κρανιάς Ελασσόνας το 1846". Πρόκειται για μία ακόμη σημαντική μελέτη του Γιώργου Μπαλή δια της οποίας πληροφορούμαστε για την ιστορία του χωριού μας, τις οικογένειες του, αλλά και ξεχωριστά για τα πρόσωπα των οικογενειών αυτών και μάλιστα ακόμη και με χαρακτηριστικές λεπτομέρειες της εξωτερικής τους εμφάνισης. Έτσι, ο Γιώργος Μπαλής κατορθώνει όχι μόνο να ανασκάψει ιστορικά το χωριό μας κατ' αυτήν την περίοδο της Τουρκοκρατίας, στα μέσα του 19ου αιώνα, αλλά ακόμη περισσότερο να διεισδύσει και στην ανθρωπογεωγραφία των οικογενειών της Κρανιάς. 
Στη συνέχεια παραθέτουμε εξ ολοκλήρου τη σχετική έρευνα του Γιώργου Μπαλή εκφράζοντας παράλληλα και τις ευχαριστίες μας προς το πρόσωπο του εκδότη του "Θεσσαλικού Ημερολογίου"  Κώστα Σπανού για την άδεια της δημοσίευσής της. 

Κυριακή 13 Οκτωβρίου 2024

10 Οκτωβρίου 1943. Η νικηφόρα μάχη της Κρανιάς εναντίον των κατακτητών

 



Στις 10 Οκτωβρίου 1943, διεξήχθη η νικηφόρα μάχη της Κρανιάς κατά των Γερμανών κατακτητών. Ο συμπατριώτης μας, Γιώργος Ι. Μπαλής, θέλοντας αφενός μεν να τιμήσει αυτό το ιστορικό γεγονός, αφετέρου δε να προτείνει την ανέγερση ενός λιτού μνημείου, συνέγραψε το παρακάτω άρθρο το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ελευθερία" της Λάρισας (φύλλο: 10 Οκτωβρίου 2015) .
Η δημοσίευση έδωσε το ερέθισμα και το κίνητρο σε πολλούς που γνωρίζουν άμεσα ή έμμεσα για το γεγονός, να βγάλουν στην επιφάνεια επιπλέον πληροφορίες, και να συμπληρώσουν την ιστορία  αυτού  του ιστορικού γεγονότος. Αναφερόμαστε σε ανθρώπους της εποχής, οι οποίοι δεν είναι Κρανιώτες και έλαβαν μέρος στην μάχη ή απογόνους αυτών, που έχουν ακούσει ή ξέρουν κάτι σχετικό.  
Το ιστολόγιό μας συγχαίρει τον Γιώργο Ι. Μπαλή, τόσο για τη συγγραφή και δημοσίευση του άρθρου αυτού όσο και για την έμπρακτη και τακτική ευαισθησία του για την ιστορία του τόπου μας συνολικά. Συγχαίρουμε επίσης και όλους όσοι συμπατριώτες μας ασχολήθηκαν με το θέμα και το ανέδειξαν. Ευχόμαστε μάλιστα η πρόταση με την οποία καταλήγει στο άρθρο του ο Γιώργος, και αφορά, όπως είπαμε, την ανέγερση σχετικής στήλης για τη μάχη της Κρανιάς, σύντομα να λάβει «σάρκα και οστά» από τη Δημοτική Αρχή και το Τοπικό Συμβούλιο. Σε όλη την Ελλάδα, παρόμοια ιστορικά γεγονότα έχουν βγει από την αφάνεια και κάθε χρόνο τιμούνται αναλόγως. Είναι καιρός, αλλά έχουμε και ιστορικό χρέος, η Κρανιά και οι συμπατριώτες μας να πράξουμε ανάλογα. Άλλωστε, θα είναι ένα μνημείο το οποίο όχι μόνο θα θυμίζει διαρκώς την ιστορία στους νέους ανθρώπους, αλλά θα αποτελεί παράλληλα σημείο αναφοράς και πρότυπο της ενότητας των συμπατριωτών μας δια της οποίας, και μόνο, κατορθώνονται οι κάθε είδους νίκες.
Ακολουθεί το άρθρο και φωτογραφίες της περιοχής όπου διεξήχθη η μάχη:

Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2024

Η ιστορία της Κοινότητας Κρανιάς από την ίδρυσή της έως την κατάργησή της (1919 -2010)

 


Το Ιστολόγιο "Κρανέα Ελασσόνας" στο πλαίσιο της στήριξης των προσπαθειών των συμπατριωτών μας και φίλων, οι οποίες αφορούν τον πολιτισμό και την ιστορία, δημοσιεύει στη συνέχεια τη συνοπτική ιστορία της Κοινότητας της Κρανιάς από την ίδρυσή της έως και την κατάργησή της (1919 - 2010). Την συγκεκριμένη έρευνα διεξήγαγε και ανακοίνωσε ο Γιώργος Ι. Μπαλής κατά τη διάρκεια της 2ης Ημερίδας Ιστορίας της Κρανιάς (Κρανιά, 14 Αυγούστου 2017).
Ένα μέρος της ανακοίνωσης που δημοσιεύουμε περιέχεται και στο εκδοθέν βιβλίο του Γιώργου Μπαλή με τον τίτλο: "Αποφάσεις του Κοινοτικού Συμβουλίου της Κρανιάς (Δεσκάτης) Ελασσόνας (1919-1929)". Πρόκειται για εμπεριστατωμένη μελέτη η οποία αξίζει να διαβαστεί, αφού σε αυτήν μπορεί να βρει κανείς όχι μόνο πληροφορίες για την ιστορία της κοινότητας και της κοινωνίας της Κρανιάς, αλλά ακόμη και γι' αυτά τα ίδια τα πρόσωπα που ασχολήθηκαν με τα κοινά του χωριού μας.

Κάντε "κλικ" στις εικόνες για μεγέθυνση

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2024

Η εισήγηση του Γιώργου Μπαλή για τον Αρσένιο Ελασσώνος (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

 


Στην 1η ημερίδα Εκκλησιαστικής Ιστορίας την οποία διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία η Ιερά Μητρόπολη Ελασσώνος τον Μάιο του 2024 στην Ελασσόνα συμμετείχε με εισήγησή του και ο συμπατριώτης μας ιστορικός ερευνητής και συγγραφέας Γιώργος Ι. Μπαλής με το θέμα: «Άγιος Αρσένιος Ελασσώνος: αφιερώματα – ιδιόχειρες ενθυμήσεις και αφιερωματικές σημειώσεις (εικόνων, ευαγγελίων, χειρογράφων, εκκλησιαστικών αντικειμένων)». Ο Γιώργος Μπαλής αναφέρθηκε στην καταγραφή και περιγραφή των δώρων, των αφιερωμάτων (εικόνων, ευαγγελίων, χειρογράφων, εκκλησιαστικών αντικειμένων) και των ιδιόχειρων ενθυμήσεων και αφιερωματικών σημειώσεων του Αγίου Αρσενίου Ελασσώνος σε αυτά, με αποτέλεσμα τη δημιουργία μίας πνευματικής γέφυρας, που ένωσε την Ρωσία με την Ελληνορθόδοξη Ανατολή και ο ίδιος ο Άγιος να γίνει ένας λαμπρός εκπρόσωπος του ελληνορθόδοξου κόσμου, στην ομόδοξη και κραταιά Ρωσία.




Παρακολουθήστε την εισήγηση του Γιώργου Μπαλή μετά το 28ο λεπτό του παρακάτω βίντεο:



Πηγή φωτογραφιών: Ράδιο Ελασσόνα 88,4. 

Δευτέρα 5 Αυγούστου 2024

5 Αυγούστου 1923: Ο θάνατος του Λήσταρχου Θωμά Γκαντάρα - Η ιστορική αλήθεια για τον θάνατό του

   

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ

Στις 5 Αυγούστου 1923 ο Λήσταρχος Θωμάς Γκαντάρας από την Άκρη Ελασσόνας άφηνε την τελευταία του πνοή στα βουνά των Χασίων, επιβεβαιώνοντας το ευαγγελικό «μάχαιραν έδωκας, μάχαιραν θα λάβεις…». Ο συμπατριώτης μας Γιώργος Μπαλής μετά από ενδελεχή έρευνα των πηγών παραθέτει στο βιβλίο του: «Το βιβλίο επισκεπτών της μονής Παλαιοκαρυάς της Κρανιάς Ελασσόνας (ιστορικές πληροφορίες και γεγονότα 1917-1929)» (Λάρισα, 2018), τις ιστορικές μαρτυρίες για τον θάνατο του Θωμά Γκαντάρα. Αποκαθίσταται έτσι η ιστορική αλήθεια του γεγονότος του θανάτου τού και επονομαζόμενου «Μαύρου Λήσταρχου». Επιπλέον, στην εν λόγω έρευνα δημοσιεύονται και στοιχεία Κρανιωτών και Λουτριωτών οι οποίοι είχαν σχέση με τη ληστοκρατία στην περιοχή.

Το βιβλίο του Γιώργου Μπαλή παρουσιάστηκε στον Σύλλογο Κρανιωτών Λάρισας.

Χρήστος Γκουνέλας

Ακολουθεί το σχετικό μέρος από το βιβλίο: 

Τρίτη 21 Μαΐου 2024

Με μεγάλη επιτυχία η "1η Ημερίδα Εκκλησιαστικής Ιστορίας" που είχε ως θέμα τον «Άγιο Αρσένιο Ελασσόνας» (φωτ.)

 


Στην ημερίδα συμμετείχε με εισήγησή του και ο συμπατριώτης μας ερευνητής της ιστορίας Γιώργος Ι. Μπαλής

Άγιος Αρσένιος. Ο Πολιούχος Άγιος της Ελασσόνας ο οποίος στις 21 Φεβρουαρίου 1584 χειροτονήθηκε Επίσκοπος «Ελασσώνος και Δομηνίκου».

Το 1982 η Εκκλησία της Ρωσίας κατέταξε τον Αρχιεπίσκοπο Αρσένιο στη χορεία των Αγίων και το 2006 πραγματοποιήθηκε η ανακομιδή των ιερών λειψάνων από τον ναό του Σουζνταλίου, τα οποία τοποθετήθηκαν στον ιερό ναό του Αγίου Αρσενίου Ελασσόνας.

Ποιος ήταν όμως ο Άγιος Αρσένιος; Τι ξέρουμε για τη ζωή και το έργο του; 

Η πολύ ενδιαφέρουσα "1η Ημερίδα Εκκλησιαστικής Ιστορίας" που διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία η Ιερά Μητρόπολη Ελασσόνας, κατάφερε να δώσει πολλές απαντήσεις για τις πτυχές του βίου, καθώς και του πνευματικού έργου, του τοπικού μας Αγίου.

Η πολύ όμορφη εκδήλωση ξεκίνησε με σύντομο χαιρετισμό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ελασσόνας κ.Χαρίτωνα και του Δημάρχου Ελασσόνας Νίκου Γάτσα.

Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο προεδρεύων του πρώτου μέρους της ημερίδας, ο πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητρόπολης Ελασσόνας, αρχιμανδρίτης π. Βησσαρίων Καραλάσκος, ο οποίος εν συντομία αναφέρθηκε στους λόγους που οδήγησαν στην πραγματοποίηση της Εκκλησιαστικής ημερίδας για τον  Άγιο Αρσένιο Ελασσόνας.

Αμέσως μετά το λόγο πήρε ο πρώτος ομιλητής κ. Ευάγγελος Τσακνάκης που αναφέρθηκε στη βιογραφία του Αγίου, από τη γέννηση του αγίου το 1550 μέχρι το 1626 (έτος θανάτου του).

Ακολούθησε ο π. Άνθιμος Παρτάλας που ανέπτυξε το θέμα για τις πνευματικές καταβολές του Αγίου Αρσενίου, την προσπάθεια που γίνεται για την ανάδειξη της καταγωγής του, καθώς και για τη σχέση του με τον Άγιο Βησσαρίωνα, επίσκοπο Δομενίκου και Ελασσώνος τον μετέπειτα Λαρίσης.

Στη συνέχεια στο βήμα ανέβηκε ο πρωτοπρεσβύτερος π.Νικόλαος Νακούλας, ο οποίος ανέγνωσε την ομιλία του κ. Κωνσταντίνου Σπανού (απουσίαζε λόγο ασθενείας), ιστορικός ερευνητής και εκδότης του ιστορικού περιοδικού «Θεσσαλικό Ημερολόγιο» ο οποίος αναφέρθηκε στη συμβολή του Αρσενίου Ελασσόνας, στην ίδρυση του Ελληνικού Σχολείου στο Λβωφ της σημερινής Ουκρανίας το 1586, καθώς οι Έλληνες της εκεί παροικίας του ζήτησαν να διδάξει τα παιδιά τους στο σχολείο τους και αυτός δέχθηκε, εφαρμόζοντας στη διδασκαλία του, το πρόγραμμα του σχολείου των Τρικάλων στο οποίος είχε μαθητεύσει.

Ακολουθήσε η ομιλία του κ.Γεώργιου Νακούλα, ο οποίος αναφέρθηκε στο Εκκλησιαστικό γίγνεσθαι της εποχής που έζησε ο Άγιος Αρσένιος, που ήταν μια περίοδος κατά την οποία η ορθόδοξη εκκλησία, εκτός από εσωτερικές έριδες και διαμάχες, είχε να αντιμετωπίσει μια σειρά από σημαντικά ζητήματα όπως η εμφάνιση του Προτεσταντισμού, το νέο Γρηγοριανό Ημερολόγιο και η δημιουργία του Πατριαρχείου της Ρωσίας.

Ακολούθησε ολιγόλεπτο διάλλειμα και αμέσως μετά, το δεύτερο μέρος της ημερίδας, όπου το συντονισμό ανέλαβε ο αρχιερατικός επίτροπος της Ι.Μ. Ελασσώνος – πρωτοπρεσβύτερος π. Δημήτριος Παπαγεωργίου.

Πρώτος ομιλητής ο Διάκονος π.Παναγιώτης Σοφιανός, ο οποίος αναφέρθηκε στην απόφαση του Αγίου Αρσενίου, όταν φτάνοντας στη Μόσχα το 1588, ως συνοδεία του Πατριάρχη, και ακούγοντας για τα θαυμαστά σημεία του Αγίου Βασιλείου της Μόσχας, να συνθέσει την ακολουθία του, το οποίο σώζεται σήμερα ελλιπές και είναι η μοναδική ακολουθία του Αγίου Βασιλείου Μόσχας που έχει γραφεί στην ελληνική γλώσσα.

Αμέσως μετά ο κ. Γεώργιος Μπαλλής, αναφέρθηκε στην καταγραφή και περιγραφή των δώρων, των αφιερωμάτων (εικόνων, ευαγγελίων, χειρογράφων, εκκλησιαστικών αντικειμένων) και των ιδιόχειρων ενθυμήσεων και αφιερωματικών σημειώσεων του Αγίου Αρσενίου Ελασσώνος σε αυτά, με αποτέλεσμα τη δημιουργία μίας πνευματικής γέφυρας, που ένωσε την Ρωσία με την Ελληνορθόδοξη Ανατολή και ο ίδιος ο Άγιος να γίνει ένας λαμπρός εκπρόσωπος του ελληνορθόδοξου κόσμου, στην ομόδοξη και κραταιά Ρωσία.

Οι ομιλίες ολοκληρώθηκαν με την ομιλία του Αρχιμανδρίτη της Ιεράς Μονής Σπαρμού π.Βασίλειου Σπαρμιώτη, ο οποίος αναφέρθηκε εκτενώς στις προσπάθειες του Μακαριστού Μητροπολίτη Ελασσόνας Κυρού Βασιλείου και τελικός την επιστροφή στην Ελασσώνα τεμαχίων του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Αρσενίου, καθώς και στον Ιερό Ναό που ανηγέρθη προς τιμήν του και κατέστη πλέον πολιούχος της πόλεως της Ελασσώνος. 

Κλείνοντας την ημερίδα, ο πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητρόπολης Ελασσόνας, αρχιμανδρίτης π. Βησσαρίων Καραλάσκος, ο οποίος απέσπασε ιδιαίτερα εγκωμιαστικά σχόλια από τους παρευρισκόμενους για την επιτυχή οργάνωση και συντονισμό της ημερίδας, αναφέρθηκε στα συμπεράσματα τα οποία μπόρεσαν να συλλεχθούν από τις τοποθετήσεις των ομιλητών και τις πολλές γνώσεις που αποκομίστηκαν για τον τοπικό μας Άγιο.

Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με τις ευχαριστίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ελασσόνας προς τους οργανωτές και ομιλητές της «1ης Ημερίδας Εκκλησιαστικής Ιστορίας" καθώς και στο πολυπληθές κοινό που την παρακολούθησε.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελασσόνας κ.Χαρίτων, μετά το πέρας της ημερίδας δήλωσε στο σταθμό μας: «Είναι μία ημέρα χαράς για την Μητρόπολή μας διότι με την ευκαιρία του εορτασμού της μνήμης του Αγίου Αρσενίου Ελασσόνας αλλά και με τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από την κοίμηση του Μακαριστού προκατόχου μου Μητροπολίτου Βασιλείου, η Ιερά Μητρόπολης διοργάνωσε την πρώτη ιστορική ημερίδα που είχε ως θέμα τον βίο και την προσφορά του τοπικού μας Αγίου, του Αγίου Αρσενίου.

Ήταν μία ημερίδα στην οποία συμμετείχαν εκλεκτοί ομιλητές, μεταξύ αυτών και τον κ.Κωνσταντίνο Σπανό, ο «πρύτανης» των ιστορικών της Θεσσαλίας, και άλλους δικούς μας συνεργάτες και νομίζω ότι μέσα από αυτές τις πρωτοβουλίες, αναδεικνύεται  και η τοπική μας ιστορία, οι φυσιογνωμίες και οι προσωπικότητες που διακόνησαν στην Ιερά μας Μητρόπολη και μέσα από αυτό νομίζω πως όλοι μας αντλούμε παραδείγματα, αλλά και πολλά νοήματα, ηθικά διδάγματα που η περιοχή μας έχει πλούσια σε όλους μας να προσφέρει».    

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Βαγγέλης Αποστόλου, ο Δήμαρχος Ελασσόνας Νίκος Γάτσας, οι Αντιδήμαρχοι Δημήτρης Καρανίκας, Έλενα Ταζέ και Αστέριος Δημουλάς, ο Δασάρχης Ελασσόνας Χρήστος Αναστασόπουλος και πλήθος κληρικών, λαϊκών και μαθητών που κατέκλισαν την αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητροπόλεως.

Ανδρέας Νικούλης (Ράδιο Ελασσόνα 88,4)

Δείτε τις σχετικές φωτογραφίες από την ιστοσελίδα του Ράδιο Ελασσόνα 88,4.